ë¤ö[A¡} [>l¡ü\

®¡àÒü칺 ëºàƒ ët¡ÑzA¡ã ëA¡´š šàR¡ì=àB¡ìƒï[¹

& "๠[t¡ ëΔz¹ [¹³Î>à ³[ošå¹ ëÑzt¡ &ÒüƒÎ A¡ì”|ຠëÎàÎàÒü[t¡, ÎàìÎà "³Îå} "àÒü ët¡B¡à Jè;Å´•¹Kà ëA¡à[®¡ƒ-19

ët¡[ºKøàó¡A¡ã [¹ìšàt¢¡ A¡ì@ƒ³ ët¡ïÒü– &> &Î [Î &>

‘&> &Î [Î &>-"àÒü &³– >àKà\ ë¹[ƒ ëó¡à¹ ëóø¡Å ¯à¹’ ÒàÚ¤à ët¡[ºKøàó¡A¡ã ëÒï[J¤à ëÎ육´¬¹ 3 Kã

K¤>¢¹>à [t¡W¡Î¢ ëƒKã šàl¡üì\º šã[¹

[t¡W¡Î¢ ëƒ (ëÎ육´¬¹ 5) >à ºàA¡šƒà ³[ošå¹Kã K¤>¢¹ ƒà– >\³à ëÒštå¡Àà, ³[ošå¹Kã W¡ãó¡ [³[>Ñz¹ ë>à}ì=à´¬³ ¤ãì¹> [Î}Ò, 

>åšà 1 A¡à¹ ³>å}ƒà [ŹKà íº¹ì´Ã

ë>àì> ¤à\à¹ƒà ®¡à¹àƒà íº¤à ³ÅàKã W¡Òã 30 ë¹à³ Ç¡¹¤à >åšà "³à R¡[Î "ÚèA¡ šè} 5.30

[¹³Ît¡à &ƒ®¡àX *Òü¹¤à ëA¡à[®¡ƒ-19 ët¡[Ñz} ë³[á> ">ã íºì¹

 [¹³Î ([¹\ì>º Òü>[Ñzt塸t¡ *¤ ë³[ƒìA¡º ÎàÒüìXÎ) t¡à Úà´•à &ƒ®¡àX *Òü¹¤à ëA¡à[®¡ƒ-19 ët¡[Ñz} ë³[á> ">ã "³Îå R¡[Î Òü>ìÑzຠët¡ïìJø¡ú

A¡àƒ¢ šàÚƒ¤[Å}Îå ëW¡R¡ ó¡}ÒĤà ÒàÚ ëA¡àt¢¡>à JR¡Ò>ìJø

 W¡ãó¡ [³[>Ñz¹>à ºàl¡üì=àA¡[J¤P¡³ ëºàA¡ƒàl¡ü> ³>å}ƒà >>-A¡àƒ¢ ëÒàÁ¡¹[Å}ƒà

šà*>à ¤à\๠"³Îå} =àUຠ¤à\๠š¹ã}ƒà KàØl¡ã =³[\@ƒ>¤à [Î &³>à JR¡Ò>ìJø

Òü´£¡àº [Î[t¡ ³ìÚ຃à íº¤à šà*>à ¤à\๠"³Îå} =àUຠ¤à\๠š¹ã}ƒà ƒåA¡à> ó¡[´Ã¤[Å} "³[ƒ Úå´¬å[Å}>à KàØl¡ã

‘K¤>¢ì³”z>à Úà´•à Aè¡š¥à ëÚ}[Å>¤à t¡R¡àÒüó¡ìƒ’

³[ošå¹ íºR¡àA¡ Jv¡û¡à >v¡>à &³ &º &[Å} "³[ƒ ëA¡à[®¡ƒ-19Kà ³¹ã íº>>à ëų[J¤à [¹[ºó¡ A¡[³[t¡[Å}>à ³šà>ƒà íº¤à

[š ƒ[¤Ãl¡ü [ƒ ëšøàKøà³ &ƒ®¡àÒü\[¹ A¡[³[t¡Kã ³ãó¡³ šàR¡ì=àA¡ìJø

¯àG¢ [³[>Ñz¹ ë=àR¡à³ [¤Ñ¬[\; [Î}Ò>à R¡[Î ëW¡Ú๠ëºïƒå>à ëšøàKøà³ &ƒ®¡àÒü\[¹ A¡[³[t¡ 2020-21 Kã ³ãó¡³ "³à [>l¡ü ëÎìyû¡t¡[¹ìÚt¡ *[ó¡Ît¡à íº¤à A¡>ó¡ì¹X ëÒàºƒà šàR¡ì=àA¡ìJø¡ú 

&[G샔zt¡à 2 [Åì¹

R¡[Î "ÚèA¡ šè} 7 ë¹à³ t¡à¤ƒà [¤Ìå¡šå¹ šå[ºÎ ëÑzÎ>Kã ³>å}W¡Äà íº¤à [=>åîU "³[ƒ ó衤àºàKà ëºàĤà [t¡[„³ º´¬ãƒà

[¹³ÎA¡ã * [š [ƒ  =¤A¡ ëÒïì¹

ëA¡à[®¡ƒ-19>à ³¹³ *Òü¹Kà ³t¡³ Aå¡Òü>à ³ì=ï ët¡ï¤à 뺚Ã幤à [¹³ÎA¡ã * [š [ƒ R¡[΃Kã "A¡>¤à ëW¡A¡[Å> ë=ï¹à}Kà ëºàÚ>>à ³ì=ï ët¡ï¤à ëÒïìJø¡ú

[Î [¤ &Î ÒüKã AáàÎ ët¡>Kã &A¡\à³ ÎìÑš@ƒ ët¡ïì¹

ëA¡à[®¡ƒ-19 ºàÒüW¡;>à ³¹³ *Òü¹Kà íÚì=àv¡ûå¡>à ºàA¡[J¤à [Î [¤ &Î Òü ë¤àƒ¢>à ëºï¤à AáàÎ ët¡>

 ëºàA¡ƒàl¡ü> ³>å}Kã tå¡ÒüÎ> ó¡ã ëºïK>å–A¡[´¶Î>

ëA¡à[®¡ƒ-19 ƒKã R¡àA¡ì=àA¥¡¤à ëÒï[\A¡ ëÒï[\A¡ W¡x[¹¤à ëºàA¡ƒàl¡ü>Kã ³t¡³ "[ÎKンA¡ ÑHåþº[Å}>à

[Î &³ [¹[ºó¡ ó¡@ƒƒà 뺜¡>à ƒà> ët¡ï>[¹

³[ošå¹ ³àl¡üì”z[>Úà[¹} &@ƒ ëy[A¡} &ìÎà[Î&Î> (&³ &³ [t¡ &) Kã ³àÚîA¡ƒKã W¡ãó¡ [³[>Ñz΢ ëA¡à[®¡ƒ-19 [¹[ºó¡ ó¡@ƒƒà R¡[Î ºåšà 55,000 Kã ëÅ>ó¡³ ëƒàì>t¡ ët¡ïìJø¡ú

[Î &³ Úà*>à ³àÚîA¡ A¡ÚàƒKã ë³ ëƒKã šàl¡üì\º šã[¹

Òü”z¹ì>Îì>º ¯àA¢¡¹Î ëƒ, ‘ë³ ëƒ’ >à ºàA¡šƒà ³[ošå¹Kã W¡ãó¡ [³[>Ñz¹ &> ¤ãì¹> [Î}Ò>à ³[ošåå¹ ³ãÚೃà ÚàÒüó¡-šàl¡üì\º šã[¹¡ú 

ëºàA¡ƒàl¡ü> =åKàÚ¤à  ³ã 976 ó¡à[\>[J

ëA¡à[®¡ƒ-19 [=}>¤à W¡x[¹¤à ëºàA¡ƒàl¡ü> "[΃à R¡[Î ët¡àR¡à> ët¡àR¡à>¤à ³ó¡³[Å}ƒà ëºàA¡ƒàl¡ü> =åKàÚ¤à ³ã 976 "³[ƒ

ëºàA¡ƒàl¡ü> =åKàÚ¤à ³ã 769 [ƒìt¡> ët¡ï[J

ëA¡à[®¡ƒ-19 "[΃Kã R¡àA¡ì=àA¥¡¤KンA¡ W¡x¹[Aá¤à ëºàA¡ƒàl¡ü> "[΃à R¡[Î ët¡àR¡à> ët¡àR¡à>¤à ³ó¡³[Å}ƒà ëºàA¡ƒàl¡ü> =åKàÚ¤à ³ã

ëºàA¡ƒàl¡ü> =åKàÚ¤à ³ã 889, KàØl¡ã 731 [ƒìt¡> ët¡ï[J

ëÑzt¡ šå[ºÎ ëó¡à΢>à R¡[ÎÎå ëºàA¡ƒàl¡ü>  ëºàA¡ƒàl¡ü> =åKàÚ¤à ³ã 889 "³Îå} KàØl¡ã 731 [ƒìt¡> ët¡ï[J ÒàÚ>à ³[ošå¹ šå[ºÎA¡ã & [ƒ [\ (&º *) &º A¡àÒüºå>Kã ëW¡ì¹àº "³>à ÒàÚ[¹¡ú

ë>à ëÒà>¢ ë\à>[Å}  ºàl¡üì=àA¡ìJø

³[ošå¹ K¤>¢ì³”zA¡ã [šø[Xšàº ëÎìyû¡t¡[¹ (yàXìšàt¢¡) [š ¯àÒüîó¡>à ë=àA¡šà ë>à[t¡[ó¡ìA¡Î>  "³Kã ³tå¡} ÒüÄà Òü´£¡àº ÎÒ¹Kã ³ó¡³ J¹à ë>à ëÒà>¢ ë\à> ºàl¡üì=àA¡ìJø¡ú

¹³\à>Kã ÚàÒüó¡ šàl¡üì\º šã¹[Aá

ÒüÎÃà³ ºàÒü[>} W¡;š[Å}Kã ëÅ}º¤à W¡àA¡ìÒ> =à ¹³\àÄà ºàA¡šƒà ³[ošå¹Kã W¡ãó¡ [³[>Ñz¹ &> ¤ãì¹> [Î}Ò,

&[ƒÎì>º Òü>ìÑzàºì³”z ë³ì³àì¹@ƒ³ ë=àA¡ìJø

ëÒï[\A¡ ëÒï[\A¡ ëA¡à[®¡ƒ-19Kã yû¡àÒü[ÎÎ íº¤à "[Î>à ³¹³ *Òü¹Kà 2020Kã \>å¯à¹ã 1ƒKã ƒå¸ íº[¹¤à

ëJà}ì\à³ >å[³;A¡ã šàl¡üì\º šã[¹

ëJà}ì\à³ >å[³; (&[šøº 23) >à ºàA¡šƒà ³[ošå¹Kã K¤>¢¹ ƒà– >\³à ëÒštå¡Àà,

ëA¡à[®¡ƒ ëšìΔz ºàìÚ}¤Kã ët¡ï¤ã³º JR¡¤à  $;ìJø

³à*Kã ët¡àR¡à> ët¡àR¡à>¤à JåºKã Jågà[Å}>à ³[ošå¹Kã ëA¡à[®¡ƒ-19 ëšà[\[t¡¤ *Òü[J¤à ³ã ">ã [¹³Î "³[ƒ ë\[>³ÎA¡ã ëƒàv¡û¡¹[Å}>à ³àÚ šàA¥¡à ºàìÚ}¤à R¡´¬Kンv¡û¡à ët¡ï¤ã³º JR¡¤à $;ìJø¡ú

K>¤¢¹>à [ƒšå[t¡ A¡[´¶Ñ•à¹[Å}Kà [®¡[ƒ* A¡>ó¡ì¹[X}ët¡ïìJø

ëA¡à[®¡ƒ-19 Kã ëų-Åà[¹¤[Å}, W¡ãgàB¡ã ó¡ã¤³, t¡R¡àÒü󡃤à ëšà;º³[Å} "³Îå} "ît¡ ÒüÎå A¡ÚàKã ³t¡àR¡ƒà ¯à JĤà *Òü>

Our Contact Info

 

Tel.No: +91-385-2459175

Fax No: +91-385-2442981

Emailsnews@poknapham.in

poknaphamdaily@rediffmail.com

poknaphamdaily@yahoo.co.in

Articles

³àÒüìyû¡à¤ ³Jº "³> ³ìº[¹Úà[K ³ÒãA¡ Îì@ƒàA¡š [=}¤

Microsporidia MB ÒàÚ[¹¤ ³àÒüìyû¡à¤ ³Jº "Îã> ³ìº[¹Úà Îì@ƒàA¡[º¤ ³ÒãA¡ "ƒå [=}¤ R¡³ìº ÒàÚ> í¤K¸à[>A¡[Î}> ëó¡àR¡ìƒà¹A¡šƒ >å}R¡àÒü¤ ó¡à*#¡ú


³åƒ} ³ìt¡ï íº¤ãƒKã íA¡³à>¤ã

Ò@ƒA¡ W¡ÒãKã ëÒï[J¤à ³àW¢¡ =àƒà ³šà³ W¡àìB¡ï¤à "³à Úà*Kƒ¤Kã Jã}ƒå>à íº¹ç¡¹Kà ët¡àA¡[J¡ú ëA¡àì¹à>஡àÒü¹Î Åì@ƒà¹A¡šKà ³¹ã íº>¤à ëºàA¡ƒàl¡ü> ³¹v¡û¡à ³šà³ W¡àìB¡ï¤ƒå Òü³å} ">ã>à `¡à> t¡à>à ų\ã>[J¡ú A¡[¹Îå A¡àÚ샡ú


‘ëA¡à[®¡ƒ-19’ Kã ³>å}ƒà ë³à¤àÒüº ëó¡à> (Ѷàt¢¡ ëó¡à>)

ëšà; Jè[ƒ}³B¡ã ³àR¡\¤à-*Òü\¤à íºK[>, *Òü\¤t¡>à >´•à Åã[\Ĥƒå[> ëšà;tå¡Kã A¡àĤà

ƒà. ‹>¤ã¹ ºàÒüÅø³

‘‘'Kã ÒüW¡à[ΠѶàt¢¡ ëó¡à@ƒà ëK³ Åàăå>t¡à íº, A¡³ìƒï[ÎìK?’’ ³[ošå¹Kã ³³à-³šà[Å}>à ët¡àÚ>à "³[ƒ ¯à\>à Ò}¤à ¯àÒ}[>¡ú ¯àÒ}[ÎKã šàl¡üJå³ ó¡\>à šã¤à W¡R¡[R¡¡ú


ëA¡à[®¡ƒ-19 – ët¡àÚ>à Ò}¤à ÒüW¡³ W¡´¬à ¯àÒ} "³Îå} šàl¡üJè³ # 4

ƒà. θà³A塳๠ºàÒüÅø³

¯àÒ} 14 – E¡àì¹[”z> A¡[¹Kã ët¡ïKìƒï[¹¤ì>à? E¡àì¹[”z> ³>å}ƒà A¡[¹-A¡[¹ ët¡ïK[>?
 šàl¡üJå³ – E¡àì¹[”z> ët¡ïKìƒï[¹¤[Î  Îà¹Î-ëA¡à[®¡-2 ³ÒãA¡[Î Åì@ƒàA¡šà Ò”‚ÒĤà "³[ƒ Åì@ƒàA¡šà [=}>¤[>¡ú ³Jàƒà šã[¹¤à ëW¡A¡Åã> ë=ï¹àR¡ A¡Úà[Î ëºïJ;š>à ³ÒãA¡[Î Åì@ƒàA¡šà Ò”‚Ò>¤à "³[ƒ Åì@ƒàA¡šà [=}¤à R¡³K[>¡ú 


빚 – ³[ÎKã ³¹ç¡ *Òü¤à ³¹³ J¹à "³[ƒ Ò”‚ÒÄ¤à šàî´¬[Å} # 2

ƒà. Òü¹àì¤àt¡ >àl¡üì¹àÒü¤³

[ƒÀã "[Î ®¡à¹t¡A¡ã ‘빚 ëA¡[šìt¡º’ [> ÒàÚ>à ó¡à*¤à ÒàÚ>[¹¡ú "[ÎKãÎå ³=v¡û¡à ®¡à¹v¡Îå 빚 [®¡[v¡û¡³[Å}>à ³ÅàKã Òü³å}-³>å}Kã >;yKà ÅàîK->àît¡ "³[ƒ ³¹ã-³t¡àKã Òüð; ëÚ}ƒå>à >;yKà


³¸à>³à¹Kã ëÅA¡šã[Å}ƒà "ì>ï¤à ëA¡àì¹à>஡àÒü¹Î ³Jº J¹à ëW¡À´¬à ë=}>¹A¡šà

W¡Òã "[ÎKã &[šøº 9 ƒà PLOS ONE ÒàÚ¤à \ì>¢º "[΃à ëó¡àR¡ºA¡[J¤à [=[\>-¯àì¹} "³Kã ³tå¡} ÒüÄà ³¸à>³à¹ƒà ó¡}¤à ëÅA¡šã A¡Úàƒà ÒàÄà JR¡>¹³ƒ¤à šèì´•ï ë>ï¤à ëA¡àì¹à>஡àÒü¹Î ³Jº 6 ëW¡À´¬à


‘ëA¡à[®¡ƒ-19’ ³à캳ƒà ó¡>à Aå¡Òü>à íº[J[>

‘ëA¡à[®¡ƒ-19’ >à >³ƒå>à ³ãÚà³ t¡¹ç¡-t¡>àÄà íºÒ>Kìƒï[¹, º³W¡;-Åà\; ëÒà}Ò>Kìƒï[¹

ƒà. ‹>¤ã¹ ºàÒüÅø³

ÒàÄ[ƒ 'ìJàÚ ëºàÚ>³A¥¡à W¡à-=A¡Òü¤à W¡ãgàA¡[Î>à ÒãƒàA¡ ³Úà³ "³à =à>¤à Úàƒ>à W¡ãgàB¡ã ³×;t¡à ÒãƒàA¡ *Òü>à W¡àÚ¡ú R¡[Î[ƒ W¡à>-=A¥¡¤[Î ÒãƒàA¡ *Òü>à >àƒ-ëÚv¡û¡>¤à ó¡\>à W¡àKìƒï[¹¡ú


Jè;ìÚA¡ A¡ºàKã šà쳺 l¡ü\àl¡ü "³>à tå¡[J¤ƒà

ÅA¥¡àÚ¹¤à 뮡t¡¹à> A¡ì”z´š¹ã ºàÒüìÚA¡šà ÅøãºàìUàº\³ —Åà³å [Î}ÒK㠳󡳃à A¡;W¡¤à

& ëA¡ [\ìt¡>

A¡ìW¡º W¡àl¡ü¤ã [³>å}[Å JR¡¤ã Òü³à[>¡ú
>R¡Kã >t¡´¬àv¡û¡à ëšà[Aá¤à ³W¡à šè´•³A¡
³à캳[΃à "W¡R¡¤à R¡àv¡û¡[>¡ú


¤×¤õv¡ – >åšã *Òü¤ã ÒàÚ¤ƒå [=[¹¤à

ë³QW¡@ƒø ëA¡à}¤³

Òü[@ƒÚà> ëšì>๳à 2019 Kã >>-[ó¡W¡¹ ëÎG@ƒà J>K;tå¡>à Úà*¹¤à $;šº ƒv¡Kã "àÎà³ã\ [ó¡Âµ ‘¤×¤õv¡’ "[Î íÅì¹} "³¤å [ó¡Âµƒà $;ì=àA¡š[>¡ú


A¡[¹KンA¡ ³[ošå¹ã í³ît¡ìºà>¤å Úåì>ìÑHþà>à ³è;º¹[> ÒàÚ>à ëW¡A¡Åã>-¯à =[´Ã¤ì>à

šåJø´¬³ Aå¡ìgà

"ìW¡ï¤à ëºàº>à =å³Ò;tå¡>à ³W¡à>à ³=}-³=} ³è;[J¤Kã ¯à¹ã A¡Úà "³à íºìJø¡ú 


ëó¡ïKã šå[XKã ³¹ç¡ *Òü¤à t¡àS¡A¡[Å} "³[ƒ Jà*¤Kã ³t¡³ ëºÙà #1

&> [‹ì¹> [Î}Ò, [ƒšå¸[t¡ [ƒì¹v¡û¡¹ &[Kø ([¹t¡Úàƒ¢)

³[ošå¹ƒà W¡Òã "[΃à ë>à} ºãA¥¡à Wå¡Jø¤Îå ëºï³ã[Å}, ³ãÚà³Kã ºå[W¡}¤[Å}, ³¹ã íº>¤à ëºàÚÅR¡ A¡ÚàKà šèÄà ëÒà;>[³Äƒå>à ëºï¤èv¡û¡à #[Å} šã¤à Úà¤Kã Jåìƒà}W¡à¤à íº¤à ëºï¤èA¡ A¡Úàƒà ëó¡ï šà>[J¡ú


ë=ï>à 󡹤ã ÒüÇ¡>åšã ">ãKã "A¡>¤à ºà>\R¡

Licypriya "³Îå} Greta Thumberg

‘³Ò஡à¹t¡’ t¡à ‘Ñ|㚤¢’ (>åšãKã t¡àS¡A¡) ÒàÚ¤à "³à Úà*Òü¡ú A塹ç¡ìÛ¡yKã ºà>\à*ƒà ³¯à-³šåì¹àÒü¤à, ³[¹-³t¡à A¡Úà [Å[J¤à, "¹à>¤à šàî´¬ A¡Úà [Å[\ăå>à ºà> R¡´•¤à ëÒà;>¹A¡šà ³Úà³ "ƒå l¡ü¤ƒà JàR¡¤à R¡³‰ƒå>à >åšã[Å}>à ëÒï¹A¡šà ºà> "³[>¡ú


\>ì>t¡à [Ò\³ Òü¹à¤t¡ ³>à ó¡}º¤à ºàÒü[¹A¡ – 

³[ošå¹ãƒà šå[X ¯à¹ãKã Îà[Òt¡¸

>Òàì¹àº Îà[Òt¡¸ ëšø³ã Î[³[t¡>à \>ì>t¡à [Ò\³ Òü¹à¤t¡ ³>à šã¹¤à ‘³[ošå¹ãƒà šå[X ¯à¹ãKã Îà[Òt¡¸’ ÒàÚ¤à ºàÒü[¹A¡ "[Î¤å ƒà. ë=àA¡ìW¡à³ Òüì¤àÒ>¤ã [Î}Ò Òü} A塳\à 1951 ƒà [Å}\î³ ³=A¡ ëW¡à}=à³ íºA¡àÚ, Òü´£¡àºƒà ëšàA¡Òü¡ú


=àl¡ü Ç¡}ìƒàA¡šƒà šÃà[ÑzA¡ ³Jº "³à ëÒv¡û¡à Åã[\ĤKã Jåìƒà}W¡àƒ¤à

Ò@ƒv¡û¡à ³ÅàKã JR¡>ã}-l¡ü>ã}¤à "³[ƒ "ì>ï¤à W¡à}ìÚ} ët¡ï>ã}¤Kã Òü[=º>à ³¹³ *Òü¹ƒå>à ³[ošå¹Kã [¤Ìå¡šå¹ [ƒ[Ñ|v¡û¡A¡ã ëJàƒ¢àA¡ ³ÚàÚ íºA¡àÚƒà íº¤à íÒѕೠ냤àÄà ³ó¡³ Jè[ƒ} ¯àÒü W¡àÒü[¹¤à šÃà[ÑzB¡ã 


ët¡À¤à šå[X ëJàR¡W¡;t¡à Ѭà³ã [¤ì¤A¡à>@ƒ

³àÒü¤³ ët¡àìº>

t¡¹à³àšºÇ¡¤à W¡ÒãW¡àKã t¡TàÚ ëÒÀ¤à ó¡à*¤à ëA¡àºA¡àt¡àKã íºA¡àÚ-íº¹A¡ "Úà´¬à JåU}Kà ³àĹš ët¡ï>à íº¹³[J¡ú ³ƒåKã ³t¡³ƒà ëA¡àºA¡àt¡àKã "¯à} =}¤à Źç¡v¡û¡à ëKï¹ì³àÒ> ³åJ\㢠ëº>, Ÿ೤à\๠"³Îå} A¡ìº\ [Ñ|t¡A¡ã ³¹v¡û¡à íº¤à ³ó¡³ "³ƒà ë=àA¡[J¤à ¯à¹ã[>¡ú


¤å‡ý¡ ‹³¢

[t¡ [ƒ R¡àìR¡à´¬à

‘ƒà>’ [Å}Kã ³>å}ƒà ‹³¢ƒàÄà J«àÒüƒKã "ì=àÒü¤à ƒà> "³à *Òü>à ¤å‡ý¡ ‹³¢ƒà ëºïî>¡ú ‘¤å‡ý¡à³ô Τ¢³ô KZáà³ã, ‹´¶³ô Τ¢³ô KZáà³ã, Î}K³ô Τ³ô KZáà³ã¡ú’’


"A¡Þ ë>à}îº->å}[Î; *ÒüK[> ÒàÚ[¹¤ ó¡[>

šõ[=¤ã> ³Îà[K šèR¡î\ƒ šèR¡ Aå¡>³[¹ W¡R¡> $R¡¤ ³t¡³ƒ "ÚèA¡ "³[ƒ >å[³ƒà} ÒàÚ> JàÚìƒàA¡[º¡ú >å}[=º "³ƒã >å[³ƒà}[K Îà}¤Îè [>}=³=àK A¡àìº>K ³àÄ샡ú ëÒï[\A¡ "Îã Jà-ë>à}Wè¡šìºà³ƒ[K ë>à} šå¤ >å}[Î; Îã;š ëÒï¹A¡š ³t¡³>ã¡ú ³t¡³[΃ "A¡Þ ë>à}îº->å}[Î; A¡Úà ¤}Kš ÎàK¹ƒ ë=àA¡#¡ú


³Òàuà KàÞê¡ãKã W¡Òã 150 Ç¡¤à ³ìšàA¡ A塳*@ƒà A¡;W¡¤à ¯àì¹}-2

"Òü¤à "³à *Òü>à KàÞê¡ã – Gandhi : The Writer

KàÞê¡ãƒà W¡R¡[J¤à #[=º[Å} –
³ìt¡ï A¡¹´•à ³Òàuà KàÞê¡ã>à "Òü¤à "³à *Òü¹A¡[J¤ìK? ëšàAáA¡šƒKã *Òü¹A¡šà "Òü¤à >ìv¡¡ú "R¡à} *Òü[¹îR¡Kã ëJàR¡ó¡³ƒà ³ìR¡à@ƒà "Òü¤à "³Îå "ó¡à*¤à ³ãÅA¡ "³à *Òü¹A¡šà Úà¤Kã J胳-W¡à}ƒ³ ë=àÒü>à l¡ü¤à ó¡}샡ú ³ÒàA¡ ³Åà³A¥¡à ÒàÚî\- ‘‘' "[Î Úà´•à ÒüA¡àÚ [=KÀ´¶ã "³Îå} "ìt¡àÙKà A¡Úà [t¡Ä-ëJà;>¹³ìƒ¡ú


'>à JR¡\ìÒ賈à Ò[º³ ëW¡ï‹å¹ã # 1

ƒà. ¹îÒ\l¡ü[„> íÅJ (Åà³å)

³àW¢¡ 27, Òü} 2019, >å[³ƒà}¯àÒü¹³¡ú "๠ëA¡ šå¹³ ëÎv¡û¡¹ 10, ÎàÒüX &@ƒ ët¡ìA¥¡àìºà\ãKã ëKÑz Òàl¡üÎ[>¡ú Ñz๠A¡ìº\Kã ³ã[t¡} "³à ëºàÒü¹Kà ÒÀv¡û¡à R¡àÚ[¹¡ú


"R¡à} ³àR¡¤[ƒ Òü³å} "³à ëƒÅ "³à ³àR¡¤[>

šåJø´¬³ Aå¡ìgà

Òü} 1980 Kã ³³àR¡ƒKã Òü} 1999 ó¡à*¤[ƒ º³ƒ³[ÎKã "R¡à} šè´•³A¡ ëºàÒü>à ³àR¡[J¡ú "Îå³ "Îå³ W¡;=¹A¡š>à Òü} 2001 ƒ[ƒ ë³[yA¡ šàÎ ët¡ï¤Kã W¡à} "[Î "Îå³ "Îå³ ë>³=¹v¡ûå¡>à ó¡àÑz¢ [ƒ[¤\@ƒà Å蚥Kã ×´£å¡Jv¡û¡à Úà*ƒå>à W¡à´¶ƒà Aå¡>׳ìƒàÒü Jv¡û¡à šàÎ ët¡ï[J¡ú


¯àÁ¡¢ [A¡ƒ>ã ëƒ 2019

[A¡ƒ>ãKã ">à¤Kã ³¹³ƒà J¹ƒ}

ƒà. t¡ìJÀ´¬³ ë¤öàì\> [Î}Ò
ëÒƒ Òü>-W¡à\¢, [ƒšàt¢¡ì³”z *¤ ë>ìóø¡àìºà\ã, [¹³ôÎ, Òü´£¡àº

[A¡ƒ>ã ÒàÚ¤[Î ³ã*Òü¤Kã ÒA¡W¡à}ƒà Úà*¤à Úà´•à ³¹ç¡ *Òü¤à *K¢à> "³[>¡ú ³[Î ³ì=ï >ã}[=>à ët¡ï‰¤[ƒ ³Jº-³JàKã Åà=㹤à A¡³[šÃìA¡Î>[Å} ºàv¡ûå¡>à ³ã*Òü¤Kã šå[X ëºï¤à R¡´¶ã¡ú


GM ëÚÄ A¡àĤ ÒãƒàA¡ Úà*¤ ³¹ç¡³ ëA¡àA¡ÒÞ Úà¤

University of Edinburgh "Îã [\ì>[t¡A¡ [¹Îà¹W¡t¡ Jè³àR¡ W¡à*Îã[À¡ú Úå[>®¡¹[Î[t¡ "[΃ íº¤ Roslin Institute "Îã W¡Òã A¡Úà[K ³³àR¡ƒ[K ³à캳[K šàl¡ü *ÒüìJø¡ú


R¡³îJ ¯à}³Kã ëJàR¡W¡;

Òü[”z\๠×îÎ>

W¡Òã 50 Kã ³³àR¡ƒà '>à ºàìÒ๠t¡´•à W¡;[J¤à ëJàR¡W¡; "ìƒà >ã}[Å}ºå¤ƒà, ' ÒüÅà³A¡ìÎ ëÒï[\A¡Îå šå¯à¹ãKã º³ƒà} "³à ó¡à*ƒå>à W¡;[º¤P¡³ JÀA¡Òü¡ú


³ãì¹à[ÀîR¡ƒà ÒãƒàA¡ =à¤à

ƒà. *Òü>à³ \ÚW¡@ƒø [Î}Ò

³ãì¹à>¤ã >åšã[Å}>à ³Åà >å}R¡àÒü¹v¡û¡¤à ³t¡³ƒà ÒãƒàA¡ W¡à¤à-=A¡šà, A¡àÙà "³[ƒ ÒãƒàA¡ Åã[\Ĥƒà ëW¡A¡ÅãºìÒà "³[ƒ ÒãƒàA¡ =ःà ëÅàÚ[J¤ƒKã ³ãì¹à>¤ã "³[ƒ šèA¥æ¡}ƒà íº[¹¤à "R¡à}ƒà "ìÅàÚ-"R¡à³ A¡Úà ë=àAáA¡šà,


³t¡³Kã #ìW¡º

\à[³>ã "ìÚA¡š³

'>à Òü\[¹¤à ³t¡³Kã #ìW¡º[Î ë=àA¡[J¤à ë=ïìƒàA¡[Å} >ã}[Å}ƒå>à Òü¤[>¡ú ëÒï[\A¡ 2019 [΃à ëšàA¡šà "R¡à}>à =àÚ>à W¡Òã 100 ³åA¡ ëJĤKã ¯à¹ã[ƒ JR¡ºì¹àÒü, 'ìJàÚÎå JR¡ìÒà J¹à Òüšå-Òüì¤>Kã ¯à¹ãƒKã JR¡\¤[>¡ú 


¯à>àƒKã ëÅ´¬à W¡à =A¡šKã "ì>ï¤à #ìÒï

W¡Òã "[ÎKã ëó¡¤ö硯à¹ã 4 ƒKã 8 ó¡à*¤à >å[³; 5 [> Wè¡š¥à ¯àÁ¢¡ 뤴¬å *ìK¢>àÒüì\Î> (WBO) >à Åã@ƒå>à Òü´£¡àºƒà šàR¡ì=àA¡[J¤à "׳ǡ¤à ¯àÁ¢¡ 뤴¬å ¯àA¢¡ìÅàšt¡à Òã¹³ A¡Úàƒà W¡àl¡ü>à W¡Äó¡³ íº[¹¤à ¯àKã ³¹³ƒà "JR¡-"îÒ[Å}>à ëšš¹ A¡Úà šàì=àA¥¡[J, ë³àt¡ A¡Úà šã>[J ëºàÚ>>à J«àÒüƒKã =å>à W¡àl¡üî¹ A¡>¤à šà´¬ã "[Î>à ³ã*Òü¤à 'ìJàÚƒà ë>ïìÒï>>à šã¹¤à Úà[¹¤à ÒàÄà JR¡>¹³ƒ¤à A¡àĤà A¡ÚàKã ³¹³ƒà JÄ-í>>[J¡ú


"=å´¬à Ò”‚>à Úà*¤à W¡ãgàA¡ W¡à¤Kã A¡àĤà

ƒà. ëÛ¡[y³Úè³ ³}캳 [Î}Ò

'ìJàÚ ³ã*Òü¤>à ÒA¡W¡à} >àƒ-ëÚv¡û¡>à íº>¤KンA¡ #ƒà Úà*¤à NÃåìA¡à\Kã W¡à} A¡àÚƒ>à =´¬à t¡R¡àÒüó¡ìƒ¡ú NÃåìA¡à\ ÒàÚ¤[Î ÒA¡W¡à}Kã šàUº ÒàÙà ³¹ç¡ *Òü¤à W¡ãgà[A¥¡¡ú 


³à캳[K *Òü> t¡ãº[K ³ÎãR¡ =å> Ò>=¹A¡š

Îà-R¡à A¡àR¡ºèœ¡ J«àÒüƒ[K ³Jº Úà´¬, ³ÎãR¡ Úà´¬ A¡àR¡ºèš ÒàÚ¹Kƒã t¡ãº[Î} "Îã>ã¡ú "ƒå¤å ëÒï[J¤ W¡Òã 30 ë¹à³ "[΃ í¤K¸à[>A¡[Î}> t¡ãº ³ÎãR¡ =ã¤Kã ι쮡 šàR¡ì=àA¡tè¡> ºàA¡š[΃ Úà´• =å> t¡ãº ³Jº "³ƒã ³ÎãR¡ Ò>=¹A¡š ë=}>¹A¡[º¡ú


³[ošå¹ƒà =¤A¡ ó¡}ƒ¤Kã ºàgà*Kã ³àÚîA¡ƒà

State Employment Vision =¤v¡û¡à *씂àA¡šà

The battle is over, but war is not over- ÒàÚ¤ƒå >ã}[Å}ºA¡Òü¡ú ³[ošå¹Kã J«àÒüƒKã t¡³=ã¤à ëÚA¥¡¤[Å}Kã ³>å}ƒà ³šå[XKã =¤A¡ ó¡}ƒ¤à ÒàÚ¤à "[Î "³[>¡ú ³¹³ "ƒå>à "ìW¡ï¤à ºàgà* "³à 'ìJàÚKã ³àR¡ƒà íº[¹¡ú ëÒï[\A¡ "ìW¡;šà ëJàR¡ó¡³ "³Kà ëºàÚ>>à ºàgà* "[Î ë=}>¤à t¡à[¹¡ú


³[ošå¹Kã Î}A¡ãv¢¡> ëÒï¹A¡šKã ³t¡àR¡ƒà ³ã;ìÚ} "³à # 1

Jà ®¡à¹t¡A¡ã A¡ãv¡¢>Kà ³¹ã íº>¤öà?

‘‘í³[ƒ}Rå¡ JàìK´¬à (1597-1652) Kã ³³àR¡ƒà ³[ošå¹ƒà A¡ãv¢¡> >;yKà Î}A¡ãv¢¡>Kã ³¹ç¡ ×>[J¤Kã J胳 "³v¡à ë=}>[‰¡ú’’ - Åøã"[¹¤³ [W¡ìyŬ¹ Å´¶¢à

³[ošå¹ã í¤Ì¡¤ ÎUãt¡A¡ã ³>å}ƒà >i¡ Î}A¡ãv¢¡> "[Î ÅàÑ|ãÚ ÎUãt¡ "³[>¡ú ÅàÑ|ãÚ ÎUãt¡ "³ƒà ëW¡>Kƒ¤à ³W¡àA¡-³=å³, A¡àÚà;, W¡;>¤ã, >ã[t¡-[>Ú³, Køà³à¹ Ç¡>à Úà*Òü¡ú *씂àA¥¡à W¡àl¡üJø¤à, ³P¡o íºJø¤à ÅàÑ|ãÚ ÎUãt¡ "³[>¡ú ºàÒü¤A¡ =ã¤[ƒ ®¡à¹t¡A¡ã ³ãÚೃà ÅàÑ|ãÚ ÎUãt¡ "³[> ÒàÚƒå>à $;ì=àA¡šà R¡³ƒ¤Kã "¯à¤à "ƒå[>¡ú

A¡ãv¢¡>, ®¡\>, Î}A¡ãv¢¡>, >i¡ Î}A¡ãv¢¡>Kã "=¢ "³Îå} Åã[\Äó¡³ –
‘A¡ãv¢¡>’ (A¡ãt¢¡>) ÒàÚ¤[Î>à JR¡>[¹¤[Î A¡[¹P¡´¬à ºàÒü (#Ŭ¹, 냤t¡à, ®¡K¤à>) "³Kã ³t¡ãA¡ ³P¡o íÅ=àƒå>à ÅA¡šà #îŤå JR¡î>¡ú


A¡A¡ìW¡}Kã Jå>àÒüƒà W¡;>ì¹àº "³Îå} ÒA¡ìźKã A¡àR¡ìºà>

šãAá¤à A¡A¡ìW¡} ÎUå>à
W¡àl¡ü¹¤à t¡ã씂öàA¡šå =à}[R¡
"šè>¤>à šàUº[>,
ÒA¡W¡à} ó¡¤>à º[Ä¡ú
W¡;>-ëºà>W¡; "³Kã ³Jàƒà ³ã*Òü¤à Jå>àÒü>à šèÄà [Ò}[³Ä¤P¡³ šãA¡Jø¤à A¡A¡ìW¡}Kã Jå>àÒüƒÎå W¡;>-ëºà>W¡; "³Îå} =A¡[Å-Jà[Å íºî\¡ú


ëA¡¤[t¡ t衳ìJø [Ť[ƒ >ìv¡

³ãÚà´•à ÒüJR¡ƒà JR¡¤ƒà '>à ët¡ï¤[>, '>à ët¡ï¤[> ÒàÚ¤à ët¡àAá[Î, ³ãÚà´•à Wå¡´•à "ƒå³ JR¡[R¡

ƒà. ‹>¤ã¹ ºàÒüÅø³

[¤ ë\ [š>à ëÅàÚƒ>à šàÎ ët¡ï\ìK J>¤à ³[³}ó¡à* [Î[t¡ì\> &ì³@ƒì³”z [¤º 2016 t¡Kã 2019 *g¹¤à ëºàA¡ ή¡àƒà R¡´¶ã ³t¡àP¡³ ëÑš[ÎìÚº šà[º¢Úàì³”z¹ã A¡[³[t¡>à ëÒA¡ Òàl¡üÎt¡à [¹ìšàt¢¡ =´¬Kà >å[³;t塃à ëA¡[¤ì>t¡ 󡳃å>à ë>à}R¡àÀKà ëºàA¡ ή¡àƒà šàÎ ët¡ï[J¡ú ³=} ë>à}R¡à>¤ƒ[ƒ ¹à\¸ ή¡àƒà š>[J¡ú ³¹³[ƒ ¹à\¸ ή¡àƒ[ƒ [¤ ë\ [š ³Åã} ºãA¡Òü¡ú


ëA¡à[AáÚ๠Òü³šÃà”z "³Îå} ³[Τå Åã[\Ĥà

ƒà. &> ‹ì>Ŭ¹ [Î}Ò

ëA¡à[AáÚ๠Òü³šÃà”z ÒàÚ¤[Î A¡[¹ì>à?
ëA¡à[AáÚ๠Òü³šÃà”z
(Cochlear Implant) ÒàÚ¤[Î Úà´•à ë>ï>à šåì=àA¡šà "³Îå} ë³[ƒìA¡ºKã [ó¡Á¡ƒà Úà´•à ëšàšå¸º¹ *Òü¹[Aá¤à *šì¹Î>Kã ³ìt¡R¡>à ÒA¡W¡à} ³>å}ƒà ÒàšW¡ã>Kƒ¤à [ÒÚà[¹} [¹ìÒ[¤[ºìt¡Î> [ƒ¤àÒüÎ "³[>¡ú


šõ[=¤ãKã "Òà>¤à ºàgà*Kã A¡àl¡üì=àA¡[šJø¤à ¯à¹ã "³à

¯à}îJ¹àA¡š³ ë`¡@ƒø[\; [Î}Ò

"Òà>¤à šõ[=¤ãKã ºàgà*ƒà ®¡à¹t¡A¡ã ºà@µã [³[ºÚ> "³à ³JàÚ>à J³ì=}¤à ë>à}Wå¡šA¡ã ºà>ó¡³ƒà ºàº ëÅàA¥¡[J¡ú [¤ö[t¡Å Òü[@ƒÚà> "à³ã¢Kã Źç¡A¡ "³à *Òü>à "³Îå} ³ìJàÚ 72,000 [ƒ ³Ú賃à "³åA¡ ÒÀA¡[J쉡ú


íºR¡àA¡šà "³Îå} ëW¡ï[yû¡

ëW¡ï[yû¡[ƒ íºìÒï[> íºR¡àA¡š[ƒ W¡;[J[>, ºå[¹¤[ƒ ³ÒàA¥¡à šå¯à¹ã ëŴô¬öà-ëŴóƒ¤öà ÒàÚ¤ƒå[>

ƒà. ‹>¤ã¹ ºàÒüÅø³

íºR¡àA¡šà Jè[ƒ}³A¡ "ìW¡ï-³W¡à JàÚ>à íA¡¹àB¡ã =àB塳 ³=}-³>à* >àÒü>à íº¤[Τå[> ÒàÚ¹[A¢¡ ÒàÚƒå>à íº[¹¤[Ρú ³[΃à íºR¡àA¡š[Å}Kã ó¡³ (ëW¡ï[yû¡) "ƒåƒà ó¡[´Ã¤à ³ã*Òü "ƒåKã ³t¡ãA¡ "³Îå} ³ì=ï ³ÒàA¥¡à ët¡ï>ã}¤à ët¡ï¤à Úà¤à >ìv¡¡ú


#Ŭ¹>à šã[¤¤à Å[v¡û¡

A¡à}ìºgà* í³ît¡

#Ŭ¹¤å =ì´¶àÚ ëÅ}>à >ã}\¤à, ëÅàg¤à ³t¡³ƒà ëÅàg[¹¤à ³ã*Òü "ƒåƒà Å[v¡û¡ šã[¤¹A¡Òü ÒàÚ¤[Î ³ã;>à Å}-Å} l¡üìJø¡ú ¯à¹ã *Òü>à t¡àìJø¡ú Òã@ƒå ‹³¢¤å =à\\ƒå>à t¡àÒü¤R¡ #šàA¡[Î ºàÄ¤à šàî´¬[> Jgƒå>à ÅøãAõ¡Ì¡¤å >ã}\¤à, =à\\¤à Å[v¡û¡ íº¤à í³ît¡ ³W¡à J¹Kã ¯à¹ã 'ìJàÚ>à ºã>[¹¡ú ¯à¹ã "[Î Jå>àÒü[ÎKã ³ãÚೃà >³=àA¡ ët¡ï¤à >ìv¡¡ú "ìÅ}¤à "ƒå =³\¤[>¡ú


ƒ[ºt¡ ³W¡à "³>à A¡¹´•à "ó¡à*¤à "Òü¤à "³à *Òü¹A¡[J¤ìK?

"Interrogating My Chandal Life : An Autobiography of a Dalit by Manoranjan Byapari

Jõ. Aå¡. 1970 Kã ³t¡³Kã Åà=㹤à ë>Gt¡àÒüt¡ ³å¤ì³”z "³Îå} ³[ÎKã >å}Kã "Aè¡Ùà ¯à¹ã ë>ïìÒï>à t¡àƒå>à "ìƒà´•à tå¡ Wå¡}¤à šà[´¬¹¤[ƒ ºàÒü[¹A¡ "[ÎKã ëW¡>à[Å} ó¡àv¡ûå¡>à [=¤à t¡àÒü¡ú  ...  ³àKã šå[X ¯à¹ã "[Î[ƒ >å}R¡àÒü¹¤à, "R¡A¡šà ë=ïìƒàA¡ A¡Úà>à =[À¡ú >å}R¡àÒü¹¤à &ƒì¤e¡¹Kã ºàÒü[¹A¡ "³à šà¤Kà W¡š ³àîÄ¡ú ³Òà* "³[>, ³*} "³[>¡ú Jè;Òü ³*} "³[>¡ú

‘‘'ÒàA¡ "Òü¤à *Òü¤à šà´¶ã’’- ³ì>à¹g> ¤¸àšà¹ã>à ÒàÚ¡ú A¡Äà ëÒà;>¤ƒKã *Òü¤Îå R¡³[J¡ú Wå¡´•Kã "Òü¤à "³à >ìv¡, "ó¡à*¤à "Òü¤à "³à *Òü칡ú ³[³} W¡;º¤à, 'The Hindu Non-Fiction Prize-2018' "[Î ó¡}캡ú ët¡àÀ¤à, "³à}¤à,


¤å[‡ý¡\³

ëšøà. &> ¹à³ [Î}Ò

¤å[‡ý¡\³[ƒ ‹³¢ >ìv¡¡ú ¤å‡ý¡ ÒàÚ¤[ƒ ëºï[Å} ÒàÚ¤[>¡ú ³ã*Òü¤>à >å}R¡àÒü>à [Ò}[º¤[Î ëºï[Å} íº¤ƒKã[>¡ú ó¡v¡¤à ëºï[Å}[ƒ ¤å[‡ý¡\³ƒà Úà*샡ú "ó¡¤à ëºï[Å}Kà ëºàÚ>>à šèÄà >å}R¡àÒü[³Ä>¤à ¯àJº šåì=àA¡š¤å ¤å[‡ý¡\³ ëA¡ïÒü¡ú 


ëƒì³àìyû¡[t¡A¡ íºR¡àA¡ "³Îå} ³ãÚà³

ëƒì³àìyû¡ÎãKà [ƒìv¡û¡t¡¹[ÅšA¡à ëJĤ[Î ³ãÚà³Kã ëÚ}R¡Kà íºR¡àA¡šKà ³ÅàKã ëÚ}R¡Kà íºR¡àA¡šK[>

ƒà. ‹>¤ã¹ ºàÒüÅø³

íºR¡àA¡šà Jè[ƒ} "³Kà "³Kà ³àÄ샡ú ®¡à¹t¡A¡ãÎå šøàÒü³ [³[>Ñz¹ "³Îå} W¡ãó¡ [³[>Ñz¹ ÒàÚ¤à ó¡³[Î ÒüX[t¡t塸Î> *Òü>à í>>¹¤[ƒ [š &³ "³Kà [š &³ "³Kà ëJÄ샡ú W¡š ³àÄ>à [Î &³ "³Kà [Î &³ "³KÎå W¡š ³àîÄ¡ú


[yû¡[³ì>ºàÒüì\Î> *¤ ëšà[º[t¡G

³ãÚà³Kã ºå[W¡}¤[> ÒàÚ>à íºR¡à[Aá¤[Å}>à ³Jº ³Jà "Úà´¬à yû¡àÒü³ƒà ëW¡Ä¹Kà ³ãÚೃà A¡[¹ šàl¡üt¡àA¡ šãKìƒï[¹

ƒà. ‹>¤ã¹ ºàÒüÅø³

Ò@ƒA¡ ®¡à¹t¡A¡ã ¯àìÚº íW¡¹àB¡ã J«àÒüƒKã ¯à}¤à ¯àìÚºÅR¡ Îå[šø³ ëA¡àt¢¡>à yû¡àÒü³ A¡Úà ëW¡Ä¹¤à íºR¡àA¡š[Å}Kã ëA¡Å "=å¤à ³t¡³ƒà ëºàÒü[ÅĤà "JĤà ëA¡àt¡¢ "³à ëųƒå>à =¤A¡ šàÚJ;ºK[> ÒàÚ¤[Î ³ãÚà³ íºR¡àB¡ã ët¡ïó¡³ ë=àA¡šà "³[>¡ú ®¡à¹t¡A¡ã *Òü>à &³ &º & "³Îå} &³ [š ÒàÄà íº¹´¬à "³Îå} ëÒï[\A¡-ëÒï[\A¡ íºR¡àA¡šƒà Úà*[¹¤à šèÄà ³Åã} 4122 [ƒ [yû¡[³ì>º ëA¡Åt¡à ëW¡îÄ ÒàÚ¤[Î "ó¡¤à šàl¡ü >ìv¡¡ú


A¡´šå¸t¡¹ [®¡\> [Îì@ƒøà³

ƒà. Î[W¡ƒà>@ƒ ºàÒüÅø³

&³[ƒ, A¡Xºìt¡”z *ó¡=àºì³àìºà[\Ñz, Åã\ "àÒü ëA¡Ú๠ó¡àl¡üì@ƒÎ>, ºàìUàº, ³[ošå¹, Òü[@ƒÚà

ëÒï[\B¡ã ³t¡³ƒà A¡´šå¸t¡¹ ÒàÚ¤[Î 'ìJàÚKã šå[Xƒà t¡;>-=à>¤à Úà‰¤à ëšà;ÅA¡ "³à *Òü¡¡ú A¡´šå¸t¡¹[Î Úà*¹³‰¤[ƒ 'ìJàÚKã šå[X "[Î A¡[¹ *Òü¹³K[> ÒàÚ>à "R¡A¡šà ëšàAá¤à ëšà;ÅA¡ "³à *Òü¹ì¹¡ú [¤`¡à>Kã W¡à*J;šà "[Î>à 'ìJàÚKã šå[Xƒà Úà´•à šàA¡-W¡àl¡ü>à "ìÒà}¤à "³à šå¹ìAá¡ú A¡´šå¸t¡¹>à šå¹A¡šà A¡àÄ¤à ³Úà³ "[ÎKà Òüì¹àÚ>>à 'ìJàÚ>[ƒ J[v¡û¡³A¡ JR¡¤à "JĤà ÒA¡ìźKà ³¹ã íº>¤à "A¡àÚ¤à A¡Úà ºàA¡Òü¡ú


A¡à ³>å}Kã "ì³à;šà >å}[Å; ëÅ}ìƒàA¡Ò>¤à R¡´¬à šà´¬ãºv¡û¡Kã – ºã> šà´¬ã

ƒà. ×Òüì‰à³ ¤ã¹A塳๠[Î}Ò

[Î &Î "àÒü "๠– ë>à=¢ ÒüÑz ÒüX[t¡t塸t¡ *¤ ÎàÒüX &@ƒ ët¡ìA¥¡àìºà\ã, ºì´£¡ºšà;

³ãÚà´•à ³ÅA¡ JR¡[¤¹¤öà, l¡ü[¤¹¤öà ºã> šà´¬ã ÒàÚ[¹¤à šà´¬ã "[Î? 
ºã> šà´¬ã "[Î 'ìJàÚKã º³ƒ³ ³[ošå¹ƒà Úà´•à ³¹àR¡ A¡àÚ>à ëÒï¤à "³[ƒ =àÄ¤à šà´¬ã[>¡ú šà´¬ã "[Î Òü}[ºÎt¡à ëÑ•A¡ šÃà”z
(Snake plant) >;yKà ®¡àÒüšÎ¢ ë¤à[Ñ|} ëÒ´š (Viper's bowstring hemp) >;yKà ³àƒÎ¢-Òü>-ëºà\ t¡} (Mother's-in-laws tongue), W¡àÒü>ã\ƒà ×[¯º> ÒàÚ¤[ƒ Tiger's tail orchid, \àšà>ã\ƒà ët¡à¹à (Tora) >;yKà ët¡à¹à-ë>à-* (Tora-no-o) ÒàÚ¤Kã "=¢[ƒ Tiger's tail, t¡[A¢¡ƒà šàÎà [A¡[º[Î (Pasa kilici) ÒàÚ¤Kã "=¢[ƒ Pasa's sword, ëšàt¢å¡Kã\ "³Îå} ¤öà[\ºƒà ÒüÑšàƒà-ëƒ-Îà*-ë\à\¢ (Espada de Sao Jorge) ÒàÚ¤Kã "=¢[ƒ Sword of Saint George, ë>ƒ¹ìº@ƒÎt¡à ë¤öïì¯>ìt¡à} (Vrouwentong) ÒàÚ¤Kã "=¢[ƒ Women's tongue, [Ò@ƒãƒà ³à¹ç¡º (Marul) >;yKà ³å¹à[Òù (Murahri) >;yKà ³å®¢¡à (Murva), ³àºàÚຳƒà Òàtå¡A¡à욺 (Hatukapel), ³¹à=ãƒà ³å¹Òà[¹ (Murhari), Î}ÑHþõv¡à ³¹ç¡®¡à (Muruva), t¡à[³ºƒà ³¹ç¡ºA¡àºà} (Murulkalang) ÒàÚ>à "Îå´•à ët¡àR¡à>-ët¡àR¡à>¤à [³}[΃à JR¡î>¡ú 


"àÒü>Kã >å[³;  – >줴¬¹Kã t¡à} 26

ƒà. ëW¡à}=à³ >ì¹@ƒø [Î}Ò, &ƒì®¡àìA¡t¡

>줴¬¹Kã t¡à} 26 [Î ®¡à¹t¡¤È¢Kã *Òü>à ‘ëºà 냒 ÒàÚ>à JR¡î>¡ú "ƒå´•à JR¡>¤Kã ³¹³[ƒ >å[³; "[Îƒà ®¡à¹t¡A¡ã íºR¡àA¡-š=àš A¡X[t¡t塸Î> *¤ Òü[@ƒÚà ëÅ´¬à ëºàÒüƒå>à Źç¡A¡ J¹[ƒ W¡;>¤à ëÒï[J "ƒå¤å, ³šè} ó¡à>à W¡;>¤à ëÒï[J¤[ƒ 1950 Kã \à>å¯à¹ã =àKã t¡à} 26 t¡Kã[>¡ú >å[³; "ƒå¤å>à ‘[¹š[¤ÃA¡ 냒 ÒàÚ>à JR¡>[¹¡ú


"R¡à}Kã >å[³; "³Îå} 'ìJàÚKã "R¡à}
"R¡à} ³Úà³[ÎKã ³Jè;t¡à [ÅĹ³Kƒ¤à ³[ošå¹ W¡à´¶¹A¡ ÒÄà J”‚¤à W¡R¡[º

ƒà. ‹>¤ã¹ ºàÒüÅø³

>줴¬¹ 14 "R¡à}Kã >å[³; ÒàÚƒå>à Åøã\¯àÒ¹ºàº ë>Ò¹ç¡, ®¡à¹t¡A¡ã "Òà>¤à šøàÒü³ [³[>Ñz¹ "[ÎKã ³ìšàA¡ >å[³;t¡à W¡Òã Jè[ƒ}Kã šàR¡ì=à[Aá¡ú >å[³;[΃à "=å³-"Òà* J¹à ëÚÀKà W¡Òã "³à "³åA¡ ºàA¡šà "R¡à}Kã >å[³; R¡àÒü¤ƒå >ìv¡¡ú


>줴¬¹Kã t¡¹à³[¹ – "R¡à}Kã >å[³; 

ƒà. ëW¡à}=à³ >ì¹@ƒø [Î}Ò, &ƒì®¡àìA¡t¡

>줴¬¹ =àKã t¡à} 14 "[Î "R¡à}Kã >å[³; ÒàÚ>à ë=ï¹³ šàR¡ì=àîA¥¡¡ú ëW¡ïìƒà >줴¬¹ [\@ƒà¤àƒà¡ú íºìA¡à@ƒà 'ìJàÚ íº¹³ìK ºàA¡l¡ü W¡àW¡à ë>Ò¹ç¡, A塃ೠ³Jè@ƒà ë=;>¤à P¡ºàš ëÒA¡[š¹³ìK ºàA¡l¡ü¡ú


[>}ìR¡àº W¡àìB¡ï¤à

Òà*¤³ [šøìÚàA塳๠

Òü[@ƒÚàKã ³ó¡³ "ît¡ƒÎå í³ìÒïì¹àºƒKã [ÒÚàîUKã >ã[> šà>¤ƒà W¡àìB¡ï¤Kã W¡;>¤ã "ƒå´¶A¡ íº¹A¡Òü¡ú Úè³=}>[¹¤à ë>šàºƒÎå >å[³;[΃à W¡àìB¡ï¤à šàR¡ì=àA¥¡[¹¡ú "ƒå¤å ³ìJàÚKà 'ìJàÚKà ëJÄ[¹¤[Î ³ìJàÚKã>à [>}ìR¡àº>à šã¤à¤å W¡àìB¡ï¤Kã W¡;>¤ã[Î[>¡ú


 ‘Køã>’ *Òü¤à ¤´¬åºà "³Îå} í³A¡àÙã

W¡Òã "[ÎKã *ìv¡û¡à¤¹ 23 ƒà Îå[šø³ ëA¡àt¢¡>à t¡à[J¤à ¹àÒü "³Kã ³tå¡} ÒüÄà íº¤àA¡ "[Îƒà ¤´¬åºà, í³A¡àÙã, ë¹àìA¡t¡>[W¡}¤à ó¡àÚ¹¯àA¢¡[Å}Kà ³¹ã íº>¤à ëšà;ÅA¡ šè´•³A¡ ‘Køã>’ *Òü‰K[ƒ Åà¤à, íš[Å>¤à, šåì=àA¡-šå[Å> ët¡ï¤à, íº¤à-ëÚà>¤à "³Îå} Åã[\Ĥà Úàì¹àÒü ÒàÚ[J¤à íºì¹¡ú


ëºï³ãKã ëšàÒü>å "ó¡¤à ëºïì¹àA¡ *Òüì¹àÒüìƒï[¹
ëšàÒü>å[ƒ $[W¡ó¡à* >åšã t¡¹à ëºà>¤[>, Ò@ƒB¡ã ëšàÒü>å[ƒ $[W¡ ³Úà³ W¡¹à ëÒ>ìƒï[¹

ƒà. ‹>¤ã¹ ºàÒüÅø³

'ìJàÚKã ëºï³ã W¡ã}[\@ƒà ë>à}=v¡û¡ƒà ëÚ}\¤[>¡ú t¡à¹B¡ìƒï[¹¤à ë>à}ƒåÎå ëÒ>¤à Úà¤à >ìv¡ #[Å} ëÒv¡û¡à W¡àl¡üKìƒï[¹¤[>¡ú ¯à>à ët¡ï\ƒå>à [º}[J¤à ëºïƒå Jè;ìºàÀ¤à A¡à@ƒà "³åA¡ #[Å} ëÒv¡û¡à =è³[\>¤à, ëºï>à ëºàÒü>à [Ťà¡ú


"³à}¤à A¡>¤à, "³à}¤à [=}K;šà!

"R¡à}[Å}ƒà ët¡àÚ>à ë=à[Aá¤[Î ³³à-³šà>à ë=àA¡Ò>¤[>

ƒà. ºàÒüÑ÷³

Aå¡Òü>à >àƒå>à íºK>¤à ">à¤à Òüî¹ íºt¡>à "R¡à}[Å}ƒà "³à}¤à A¡>³@ƒå>à ëJàR¡ Òà³ìƒàA¡šà R¡³ƒ¤à, "³à}¤à íšJ;šà, íÚJ;šà Úà´•à ët¡àÚ>à ë=}>¤à ºàÚ>à[>¡ú "³à}¤à JàU;tå¡>à ëJàR¡ Òà³ìƒàv¡û¡¤ƒKã "R¡à}ƒå ³=ã W¡ã;A¡>¤ƒå W¡ã;[Å>¤ƒå ³³à>à ëJàR¡ Òà³=¹ì¤àÒü >ã}¤à Úà*Òü¡ú


¤@ƒ

Òà*¤³ [šøìÚàA塳à¹

¤@ƒ ÒàÚ¤[γv¡û¡¤å ³šè} *Òü>à íºR¡àB¡ã ³=v¡û¡à W¡;=¤à ëšøàìt¡Ñz ³Jº "³[>¡ú ó¡}ó¡³ ë=àA¡šà ó¡}ƒ¤à, ët¡ïó¡³ ë=àA¡šà ët¡ï¹v¡û¡¤à, Úà>[J¤à =¤v¡û¡à *씂àAáv¡û¡¤à "[Î>[W¡}¤à "³[ƒ ë=àA¡îÒƒ¤à ë=ïìƒàA¡-¯àì=àA¡, ³ãÒà;-³ãšèÄ[W¡}¤Kã ëš@ƒ¤à ëó¡àR¡ìƒàv¡ûå¡>à ¯àA¡; ³ãó¡³, ¤@ƒ, ë¤ÃàìA¡ƒ>[W¡}¤Kã ³šàº Åà¹A¡Òü¡ú


ë>à}ìšàA¡ ë=àR¡ Òà}[‰îR¡ƒà "¯à} ë>à}ìšàA¡ ëųK;º³ìJà

"àÒüÎàA¡ [W¡[ÅÇ¡ íº[J‰¤Kã ³tå¡}ƒà >àKàKã ¯à󡳃à W¡ìÚ;>¤à A¡Úà ºàA¡[J, ëA¡@ƒø ιA¡à¹Kã "¯à}-ë>à}ìšàB¡ã *Òü¤à ë=ïÅãº[ƒ º³ƒ³[΃à íº[¹¤à ët¡àR¡à>-ët¡àR¡à>¤à A¡àR¡ºèš[Å}>à 
³Åà-³ÅàKã ëÚ}ºKà ƒà¤ã ët¡ï>¹A¡š[Å} "ƒå "³³t¡} ëºïJ;ºKà JĤKã ³×;t¡à º³ƒ³ "[Î ³šè³ *Òü>à ëÚ}ºKà šèÄà W¡à*J;[³ÄKƒ¤[> ÒàÚ¤[΃à Úè´£¡³ *ÒüKƒ¤[>¡ú

¹à‹à[¤ì>àƒ ëA¡àÒü\³

>àKàKã ºàºìÒïºèš ë>ìÑ•º ëÎà[ÎìÚ[ºÑz A¡àl¡ü[Xº *¤ >àKàìº@ƒ ("àÒüÎàA¡ ³åÒü®¡à) Kã ëW¡Ú¹ì³> "³Îå} ºàºìÒïºèš "[ÎKã ιA¡à¹, K¤>¢ì³”z *¤ [ƒ [ššºôÎ [¹š[¤ÃA¡ *¤ >àKàìº@ƒ ([\ [š "๠&>) KãÎå šø[Î샔z *Òü¹´¬à "àÒüÎàA¡ [W¡[ÅÇ¡>à íº[Jƒ¤à "[Î >àKà[Å}Kã ³¹ç¡ *Òü>à >àKàìº@ƒƒà íº¤à ³ìJàÚKンv¡û¡[ƒ "ìW¡ï¤à ³àR¡\¤à "³[>¡ú


t¡à¤å>åR¡ƒKã ë\ &> &³ [ƒ &Kã ‘¹à‹à Î[t¡’
¹à\³[> "ìÚA¡š³

ëÒï[J¤à W¡Òã J¹[΃à \¯àÒ¹ºàº ë>Ò¹ç¡ ³[ošå¹ ƒàX &A¡àƒ³ã (ë\ &> &³ [ƒ &) >à ³³àR¡ƒà ÅàÄJø¤à ë¤ìº, ƒàX ‰à³à[Å}Kã ³¹v¡û¡Kã ó¡\[J¤à, ®¡àì¤àA¡[Å}>à šà´•[J¤à šøƒG> J¹à ë>ï>à "³åA¡ ëºïJ;tå¡>à "ì>ï¤à ®¡àì¤àA¡[Å}KンA¡ ÅàĤ[Î ³¹A¡-³¹v¡û¡à ët¡ïƒå>à ºà[Aá¡ú


³} ë=àR¡ Òà}ìº, ³t¡³ Aå¡Òü¹¤Kã tå¡}ƒà
ƒà. ëW¡à}=à³ >ì¹@ƒø [Î}Ò, &ƒì®¡àìA¡t¡

¯àìÚ>ÅR¡Kã Úà=} "³>à [>šà "³à "R¡à} *ºÒĤà Úà=} t¡àl¡ü=ìJø¡ú ¯àìÚ>ÅR¡ "ƒå[ƒ ëÑš[ÎìÚº \\ ëšàìGà ëÎ>àš[t¡[>¡ú [>šà "ƒå>à Òü} 2015 Kã [ƒìδ¬¹ =àKã t¡à} 25 JõÑz³àÎ >å[³;A¡ã >å}[=ºƒà ³à* šå[ºÎ ëÑzÎÄà ëA¡à>¤à ³ó¡³ "³ƒà W¡Òã 4 ë¹à³ Ç¡¹¤ã >åšã³W¡à "³à "W¡àìšà; íº¤ãìK ÒàÚƒå>à ë=³ƒå>à šå¹Kà šã[Aá¤à "R¡à} "ƒåƒà >v¡¤à ºãW¡; W¡;[š¹Kà ³ìJï¹ã ë³;=;tå¡>à Òà;[š[J¤[>¡ú


ëšàAáA¡šƒà ÅàîKKã í³t¡àº "[Ťà "ƒåKà tå¡}º³W¡;t¡>à ºàÒüìšàA¡
[®¡ &Î >àÒüšàº>à ë>àUà[J¤ƒà : 'An area of darkness'

Ò@ƒv¡û¡à ³ÅàKã W¡Òã 86 Ç¡¤ƒà, "KÑz 11, 2018 ƒà º@ƒ@ƒà íº¤à Ú賃à ë>àUàJø¤à, ë>à줺 šøàÒü\ ó¡}Jø¤à V. S. Naipaul (Vidiadhar Surajaprasad Naipaul (17¡ú3¡ú1932-11¡ú8¡ú2018, ³ìR¡à@ƒà >àÒüt¡×ƒ šã[J¤ƒKã 'Sir Vidia' ÒàÚ>Îå ëA¡ï>[J) 'ìJàÚ>à A¡àl¡ü¤à ÎåA¡R¡³ R¡ì´¶àÒü; >å}[ѤÎå R¡³ìƒ, ³ã¹àÚ¤à Úà샡ú


"¤¢à>àÒüì\>Kã ëJàR¡=àR¡>à ëºïl¡ü-Åã}l¡üKã º³ šãA¡[źÒìÀàÒüƒ¤[>
ƒà. [¤Åà>[\; ëºàÒüìt¡à}¤³

>å}R¡àÒü¤à šå[X "³à [Ò}¤ƒà íšÅà ³ì=ï t¡àÒü¡ú =¤A¡ ët¡ï¤à "³[ƒ Úè³ìA¡àB¡ã "àÚ "[Î >å}R¡àÒü¤à šå[X *Òü¹A¥¡¤Kã ÚàW¡º "³[>¡ú "ƒå>à º>àÒü ³ã*Òü Jè[ƒ}³A¥¡à ëź ë=àA¡šà ³ó¡³ƒà ºàA¡šà "³[ƒ íº>ã}¤à ÒàÚ¤[Î ³Åà>à t¡à¤[>¡ú 


³àÒüìyû¡à> 50 Kã ³Jàƒà íº¤à šÃà[ÑzA¡ Jàl¡ü ó¡àK;šà! "àÒü@ƒà ³ã;ìÚ} "³à
ƒà. ëW¡à}=à³ >ì¹@ƒø [Î}Ò, &ƒì®¡àìA¡t¡

³àÒüìyû¡à> 50 Kã ³Jàƒà íº¤à šÃà[ÑzA¡ Jàl¡ü ó¡àK;šKã ëJàR¡\R¡Kã =¤A¡ "³à ëºàÚÅR¡Kã "R¡´¬[Å}>à W¡;=¤Kã #-šàl¡ü ëó¡àR¡>¹A¡Òü¡ú ë=ï¹³ "ƒå ëšàºå¸Î> A¡ì”|ຠë¤àƒ¢>à Òü´£¡àºKã "ìA¡àÚ¤ƒà íº[¹¤à ³ó¡³[Å}ƒà [=¤à-Òè´¬à ët¡ïƒå>à ó¡àK;š[>Îå ÒàÚ¡ú


Ò@ƒB¡ã ÒüÎå¸[Å}[Îƒà ³ãÚà³
³ãÚà³Kã "šà´¬¤å šåKƒ¤à "³Îå} W¡;A¡ƒ¤à º´¬ãƒå ³ãÚà³Kã ºèš, #-šàl¡ü A¡àR¡¤å "³Îå} ³àÚ*A¥¡¤à íºR¡àA¡ºèš[>
ƒà. ‹>¤ã¹ ºàÒüÅø³

"³³³t¡à ëºàÒü[Å>Kƒ¤à ¯àì=àA¡ ³Úà³ ëºàÒü[źìÒƒKã, R¡[Î[ƒ šèÀš šèÄà íºR¡àA¡š[Å}Kã ³³àR¡ƒà ³ãÚà´•à #¹à} ëÒïƒå>à =´Ã[Aá "³Îå} ¯à}>à Úà>ã}ƒ¤à $;º[Aá¡ú ÒàÄÎå Òü\ìJø, ³ãÚà³Kã "šà´¬à ëJàìgº t¡à¤à "³Îå} šåƒå>à W¡;š[ƒ ³=v¡û¡à šg[¹¤à A¡àR¡¤å "׳ "[Î[>¡ú



[¤`¡à[>A¡[Å}Kã šå[XƒKã
ƒ[¤ÃÚå `¡àì@ƒø[\; [Î}Ò

t¡àt¡à ÒüX[t¡t塸t¡ *¤ ó¡@ƒàì³ì”zº ÎàÒüX, ë¤àì´¬ƒà ëºA¡W¡¹ "³à šã¤ƒà, ‘ÎàºA¡ ÒüX[t¡t塸t¡’, Îà> [ƒÚàìKà, Úå &Î &Kã [ƒšå¸[t¡ ƒàÒüì¹v¡û¡¹ "³Îå} ³ãÚà´•à ÅA¡JR¡>¹¤à ÎàÒü[”zÑz "³Îå} ¹àÒüt¡¹ ƒà. ë\ ë¤öàì>àÎ[A¡>à ³šà "³Îå} ³W¡à ">ã³A¥¡à [ó¡[\Gt¡à ë>à줺 šøàÒü\ ó¡}¤Kã >å}R¡àÒü¹¤à ë=ïìƒàA¡ "³ š>[J¡; Τì\v¡û¡ "³v¡ƒà *Ä-ít¡>¤à ë³àt¡ šã¤Kンv¡û¡à¡ú

 


³[ošå¹ƒà κàÒü 
*Òüì=àv¡û¡¤>à =À¤à ³[ošå¹ƒà *Òüì=àA¡šà "³à íº¹´¬ƒå κàÒü[>

ƒà. ‹>¤ã¹ ºàÒüÅø³

³[ošå¹ƒà ëšàA¡W¡¤à "Òü¤à "³à *Òü>à ëÚ}Rå¡-ëÚ}Rå¡¤à šè´•³v¡û¡à º´¬ã-ë=à} ëÅ´¬ƒà, ëšøàì\v¡û¡ A¡Úà Åःà, ëºïl¡ü-Åã}l¡üKã ëºïìJà} šã¤ƒà, ëºï³ã-[Å@µãKã ÚàÒüó¡>¤ƒà, ">à-"ìÚB¡ãƒà, Òã¹³ Jè[ƒ}ƒà *Òüì=àA¡š[Î ÒüÚà* Úà*샡ú


¯à¹ã³W¡à

"R¡A¡šà 
A¡àt¢¡à¹ [Î}Ò ƒåLº

‘‘"ƒåƒKã[ƒ P¡¹ç¡ƒå íºA¡}ºàƒà W¡;ìJø¡ú ³ó¡³ƒå Úà´•à ÅàÒü¡ú >è}ƒå³ "³[ƒ íºìR¡àÒü[Å} "ƒåƒà >å}ÅàKã "A¡>¤à í³Åà>à íÚ[¹¡ú l¡üšà´¬ã[Å}ƒå ³>à ÒüJèÒü JèÒüì¹, Òüš; š;=ì¹ ¡ú ëšà; Jè[ƒ}³A¡ "[ŤP¡³ìJø¡ú ³àÒüº A¡Úà³åA¡ "[Î ³ã "³v¡Kã ³ÅA¡ l¡ü[J쉡ú ³ãƒà >ìv¡ Åà-R¡àÎå[>, =¯àÚ šà>¤à "³v¡à l¡ü¹³ìƒ¡ú’’


®¡àì¤àA¡ ³³àÚ t¡à¤[Î[ƒ ët¡àA¡[΃à
¹[g; [>}ì=ï\à

Jå>àÒü ÒàÚ¤[Î W¡;>¤ã A¡ÚàKã ³šè³ *Òü¤à Åv¡û¡³ "ƒå[>¡ú A¡Ñz³¹ã ëºàƒKã ëÒï¹Kà A¡X[t¡t塸ìÑ•º ëºà ó¡à*¤>à Jå>àÒüKã W¡;>¤ã ëÅ´¶ã¡ú ó¡\¤à >;yKà ³ã*Òü¤ƒà A¡àÄKƒ¤à W¡;>¤ã[ƒ tå¡} ëA¡àÚ>à šå¯à¹ã *Òü>à =î´•¡ú


³[ošå¹Kà ÅàìKàĹ¤à šà´¬ãºv¡û¡Kã – ³à‹¤ã
ƒà. ×Òüì‰à³ ¤ã¹A塳๠[Î}Ò

[Î &Î "àÒü "๠– ë>à=¢ ÒüÑz ÒüX[t¡t塸t¡ *¤ ÎàÒüX &@ƒ ët¡ìA¥¡àìºà\ã, ºì´£¡ºšà;

‘³à‹¤ã’ ÒàÚ[¹¤à ƒà. A¡³ºKã l¡üš>¸àÎ "[Î šà¹ç¡¤ƒà >;yKà ºãºà t¡à¹ç¡¤ƒà šèA¥¡ã} >å}*@ƒ¤à A¡>à¤å Úà*¹³KƒìK¡ú t¡ìÅ}>³A¡ ¯àJº =ì´¶àÚ ³=è³-³¹àR¡ ëÒïÒ[À¡ú


¯à¹ã³W¡à

ët¡ï[¤³º

ƒàÎ ë¤>Ò¹

'>à *[ó¡Î ëÚï¹A¡šƒà ó¡àº ³=v¡û¡à íº¹[´Ã¤à [W¡[k¡ "ƒå>à 'Kã ³ã;ìÚ} [W¡}[Å>[J¡ú 'ìJàÚ t¡àì³àìW¡ïKã '>à JR¡¤à Aè¡š¥à Òü¤à Jè;Òü[> ³ƒåƒà Òü¹[Aᤃå¡ú

 


šåR¡ "ìt¡à}¤à ³Úà³ íº¹´¬ƒKã šå}ìƒà}¤³

³t¡³ "³ƒà šåR¡ìƒà}¤³ ÒàÚ[¹¤à ³ó¡³ "[ÎKã ët¡àR¡à> ët¡àR¡à>¤à ³ó¡³ƒà šåR¡ ³Úà³ íº¹´¶ã ÒàÚ>à =à\î>¡ú ÒàÚ[¹¤à šåR¡[Å} "[ÎKã ³>å}ƒà ëÒï[\[v¡û¡ ³ÅA¡ *Òü>[ƒ l¡ü¤à ó¡}ƒ¤Îå Úà*칡ú šåR¡ *Òü>à íºìy¡ú


#[Å} #W¡à* ë=àv¡û¡>¤à šàÚJ;šà Úà¤à ë=ï¹àR¡[Å}
šåJø´¬³ Aå¡ìgà

³[ošå¹ƒà W¡Òã Jè[ƒ}Kã #[Å} #W¡à* ë=àA¡Òü¡ú ë=àA¡[J[>¡ú Òü} 2017 t¡[ƒ ³R¡à¹A¡ #W¡à* ë=àA¡Òü ÒàÚî>¡ú t¡ìÅ}¤[ƒ ³R¡à¹v¡û¡à >ìv¡; t¡ì¹;ºA¡[>¡ú #[Å} #W¡à*[Î, W¡àl¡ü[¹îR¡ƒà ¯à¤[Î ³šà íºìt¡¡ú "ƒå¤å =è³Jø¤à ³tå¡}ƒà ëÒÄà "³åA¡ ¯àÚ¡ú


¹à. Aå¡. ³àÒüšàA¡Î>à \ì>¢[ºÑz ëó¡ìºà[Κ 2017 A¡ã ³Jàƒà ‰K Åã[\Ĥà "³[ƒ ëÚà>¤à [=}>¤à ¯àì¹}\¤à
\å> 26 – Òü”z¹ì>ìÑ•º ëƒ &ìK>Ñz ‰K &¤å¸\ &@ƒ Òü[º[Ît¡ yà[ó¡[B¡} 
[>}ìR¡à´¬³ P¡oW¡@ƒø [Î}Ò

[>Åà W¡à¤à "³Îå} Åã[\Ĥà [=}ìK ÒàÚ¹¤[ƒ "àÒü> A¡àÚ>à ëºàÄà šå[ÅÀA¡šà "³[ƒ ëÚà>¤à [=}¤Kà ëºàÚ>>à [>Ú³ ºàÄà Ç¡}¤à ÚàÒìÀàÒüƒ¤[> ³ƒå ët¡ïƒ¤>[> ³[ošå¹ƒà [>Åà [=}¤à R¡³[‰¤à¡ú Úå =A¡šà [=}ìK ÒàÚ¹¤[ƒ Ç¡}¤Kà-ëÚà>¤Kà ÒàÄà [=}Kƒ¤[>, ëÚàºÒÀKà ó¡à¹Kà í³ =à¤>à šå¹à [=}¤à R¡ì´ÃàÒü¡ú


ëW¡Uå³ =àƒå>à ëºï³ã[Å}Kã ëÅ씂àA¡ Źç¡A¡ ">ã ëÒ>K;Ò>¤à

ëW¡R¡îº

³[ošå¹Kã ëÅ@µã;ìºà> "[Î ³¹ç¡*Òü>à ëºïl¡ü-[Å}l¡ü¤ƒà Úè´£¡³ *Òü¤[>¡ú Òü} 2011 Kã ëÎXÎ ³tå¡}ÒüÄà º³ƒ³ "[ÎKã "šè>¤à [Å@µãKã W¡àƒà 22 ë¹à³[ƒ ëºïl¡ü-[Å}l¡ü¤>à ³šè} *Òü¤à [Å>ó¡³ "³à *Òü>à šàÚJ;tå¡>à [Ò}>¤Kã šàî´¬ *Òü[¹¡ú

 


A¡¤åÒü[Å}Kã >à;A¡ã W¡;>¤ã R¡àv¡ûå¡>à íº[¹¤à [W¡[> ÒüìTàº

Jå@ƒà¤à "Òà>¤ƒà ³ó¡³ "[ÎKã ³[³} "[Î >³=à>ìºà} ÒàÚ>à ë=à[À¡ú ³Òà¹à\ ®¡K¸W¡@ƒø>à [¤Ì塚幃à ëA¡à>å} *Òü¤à ³t¡³ƒà ³Òà¹à\ ³Åà>à ³ó¡³ "ƒåƒà ëA¡àÒü¤à ºàA¡šƒà JåºKã "Òº-º³>[Å}ƒà JåºKã ³[³} A¡[¹ ë=à>¤ìK ÒàÚ>à Ò}[J¡ú JåºKã "Òº-º³>[Å}>à JåºKã ³[³} "[Î >³=à>ìºà} ëA¡ïÒü ÒàÚ>à Jå³[J¡ú


íºR¡àA¥¡à íÒ-[Å}‰[ƒ íº¤àA¡ W¡à*J;t¡¤à t¡à¤à # 1
ëºïì¹´¬³ *ì¹>A塳à¹

¯àJº J”‚¤à ³ã*Òü[Å}ƒà J«àÒüƒKã "R¡A¡šà *ÒüÒ[À¤[Î, 'ìJàÚKã íºR¡àB¡ã íÒ-[Å}¤ƒå A¡ƒàÚƒì>à ÒàÚ¤[Î[>¡ú íºR¡àA¡ šå[¹¤[Å} "³[ƒ ³ÒàB¡ã &ƒ[³[>ìÑ|t¡¹[Å}Kã ¯àJìÀà>ƒå ëŹàÄ>à W¡;Jø¤¹à >;yKà J”‚‰¤¹à? Òã¹³ Jè[ƒ}³v¡û¡à Úà´•à ÒüìÒà ëÒà¤à ë=ïÅ㺠"³[ƒ ¯àJº Úà*ƒ¤à ë=ï*}[Å} t¡v¡>à ë=}î>¡ú


W¡Òã Úà³[ÅÀA¡šà ³ã*Òü[Å}Kã ÒA¡ìź
ƒà. ëÛ¡[y³Úè³ ³}캳 [Î}Ò
[¹t¡Úàƒ¢ W¡ãó¡ ë³[ƒìA¡º *[ó¡Îà¹

³ã*Òü¤à \à[t¡>à Úèî´Ã-íA¡î¹, W¡ãgàA¡ "³Îå} ÒA¡ìźKã Jèìƒà}W¡à¤à ó¡K;ºA¡šKà ëºàÚ>>à šøAõ¡[t¡Kã *Òü¤à Jåìƒà}=ã¤à A¡Ú೹硳 R¡àA¡ì=àA¥¡¤à l¡üšàÚ[Å} šàÚJ;ºA¡š>à ³¹³ *Òüƒå>à ³à캳 "[΃à "Òº *Òü¹¤à ³ã*Òü[Å}Kã ³Åã} Åà=ã>à ëÒ>K;º[Aá¡ú ³à캳 šè´¬Kã *Òü>à ëÒï[\B¡ã *Òü>à W¡Òã 60 "³Îå} 60 Kã ³=B¡ã ³ã*Òü [³[ºÚ> 580 íºì¹¡ú


ëšøà[Ò[¤Î> ëó¡º – ëº[K[À [=}[R¡, *š>[º ó¡}[R¡
³[ošå¹ƒà Úå =A¡šKã W¡à} >åšà>à W¡àƒà 53 >åšã>à W¡àƒà 6 t¡à ëÒ>K;ìº – NFHS
ƒà. W¡ã}ìº> ³àÒüÑ•à³

‘‘ëšøà[Ò[¤Î> ³ó¡³ Jè[ƒ} ëó¡º, [ºìK[À [=}[R¡, *š>[º ó¡}[R¡’’ Úå [=}>à [=}>à Úå =A¡šà ëÒ>K;ºA¡šKã ³t¡àR¡ƒà [ó¡Âµ &v¡û¡¹ [¹[ÅA¡àšå¹>à ëÎà[ÎìÚº [³[ƒÚàKã Jè;=àR¡ƒà ÒàÚ[J¤ƒå ³[ošå¹ƒÎå šà>[Å>¤à ÚàÒü¡ú ëšøà[Ò[¤Î> íº¤à ³[ošå¹ƒà Úå =A¡šKã W¡à} W¡Òã J¹à "[΃à J}ìÒ> ëÒ>K;º[Aá¡ú ë>ìÑ•º ëó¡[³ºã ëÒºô= Î줢Kã ³tå¡} ÒüÄà ³[ošå¹ƒà íº¤à >åšà "Úà´¬[ƒ Úå =A¡Òü¡ú


Òü”z¹ì>ìÑ•º [¯ì³> ëƒ "³Îå} ÎàA¡Å¹ ®¡à¹t¡ [³Î>
ƒà. Å[³¢ºà [=}¤àÒü\³

³ó¡³-³t¡´•à Úàƒƒå>à ºàÒü¤A¡ =㤃Kã šå[XKã R¡[ÀîR¡ Źç¡v¡û¡à "R¡à} *Òü[¹îR¡ƒà, >Òà *Òü[¹îR¡ƒà, ³îÒ-³[Å}, ºàÒü[¹A¡-ºàÒüÇ¡ t¡´¬à ó¡}ìÒà, Òü¤à-šà¤à ó¡à*¤à íÒ\ìÒà "Òº[Å}¤å ¹àÒüt¡ tå¡ &ƒå¸ìA¡Î>Kã Jåìƒà}W¡à¤[Å} ó¡}ÒĤà ëÒà;>[¹¤à &ƒÂi¡ &ƒå¸ìA¡Î> ëšøàKøà³[Å}Kã Źç¡A¡ "³à *Òü>à ®¡à¹t¡ ιA¡à¹>à 2009 ƒKã ëÒïƒå>à ëÎì”|º ëÑšàX¹ [ÑHþ³ *Òü>à W¡;=¹[Aá¤à ÎàA¡Å¹ ®¡à¹t¡ [³Î> (Saakshar Bharat Mission) "[Î ³¹ç¡ *Òü>à íº¤àA¡ "[ÎKã >åšã[Å}¤å ºàÒü[¹A¡ íÒÒĤà ÒàÚƒå>à ë>ìÑ•º [ó¡ì³º [ºt¡ì¹Îã ÒàÚ>à ³[³} ó¡à*ƒå>à ë=à@ƒå>à A¡Äà W¡R¡[ÅÀ[Aá¤[Î Òü”z¹ì>ìÑ•º [¯ì³> ëƒ šàR¡ì=à[Aá¤à "[ÎKà ³¹ã íº>Ò>¤à Úà¤öà ÒàÚ>à J[À¡ú


A¡[¤ "³à *Òü>à Åøã>à*ì¹³ A¡à[ºì³àìÒà> [Î}Ò
šåJø´¬³ Aå¡ìgà

Åøã>à*ì¹³ A¡à[ºì³àìÒà> [Î}Ò ³àÚì=àR¡ Úà´¬à ³ãÅA¡ "³[>¡ú Òü} 1929 ƒà ëšàA¡[J¤à "Òü¤à "[Î "Òü¤à "³à *Òü>à ëÒï¹A¡šà ³t¡³ƒà íÅì¹}ƒà Jè; =à¹A¡[J¡ú ³î³ƒà ³ÒàA¥¡à šå[XKã "Úà´¬à Źç¡v¡û¡à ó¡´¬àA¡ ºãºàƒà Jè; =à¹v¡ûå¡>à ³ÒàA¡šå ëšÃ¹àÒüt¡ "³à *Òü>à ÅA¡JR¡>¹A¡[J¡ú "Îå´•à ëšÃ¹àÒüt¡ "³à *Òü>à íº¤àA¥¡à ÅA¡JR¡º¤Îå ³ÒàB¡ã šå[XKã ëÒïK;ºA¡šƒ[ƒ íÅì¹}>à ÒàÄà Jè;=à¹A¡šà "Òü¤[>¡ú 


"¯à}-ë>à}ìšàA¡ ®¡à¹t¡A¡ã *Òü>à [¹\ì>º šà[t¢¡ ³ì=ï t¡à¹A¡šà
[ƒÀã>à šà´¬à R¡àv¡û¡ƒà Úè´£¡³ *Òü¹Kà íºR¡àA¡šà t¡à¹¤[ƒ "¯à}-ë>à}ìšàA¡ ®¡à¹t¡A¡ã íº¤àA¡[Å}[ƒ íºt¡¤P¡´¬[>

ƒà. ‹>¤ã¹ ºàÒüÅø³

®¡à¹t¡[Î A¡àR¡ºèš *JàA¡ Úà´¬à ³ìJàÚ-³ìJàÚKã W¡;>¤ã, ëºàº, ºàÒü>ã} º´¬ã ëJĤƒà >v¡>à íºó¡³-íºó¡³Kã º[´¶;-tå¡[³;, W¡àA¡W¡à-Úå=A¡ ëºàÒü>à ëJîÄ¡ú ³¹³ "[Î>à ë>ìÑ•[º\³Kã ë>Î> [¤[Á¡} ÅàK;šKã ºàÒü>ã} "³v¡à *Òü¤à, >à; "³v¡à *Òü¤à, ëºàº "³v¡à *Òü¤à ÒàÚ¤ƒå ÚàKƒ¤à íºìt¡¡ú ³ƒå *ÒüÒ>ìK J>¤à íºR¡àA¡ ºå[W¡}¤ƒå t¡à³¢ "³ƒKã ëÒÄà A¡à¤à R¡ì´ÃàÒü¡ú ³¹³[ƒ [Ò@ƒå[> ÒàÚ¤ƒà Úà>ã}ƒ¤à ³ã[Å} ³Åã} Úà´¶ã¡ú


[W¡[> W¡à¤>à *ÒüÒ>¤à Åà=ã¹¤à ºàÚ>à[Å}

"àì³[¹A¡à "³Îå} ¤õìt¡@ƒà Jè;Åà-íÒ¤>à "*>¤à ºàA¡šà "³Îå} ëW¡àìA¡àìºt¡, "àÒüÎ [yû¡³>[W¡}¤à "W¡à-"=A¡ ³¹àR¡ A¡àÚ>à ó¡}ºA¡šKà ëºàÚ>>à íº¤àA¡[Å} "[Îƒà ƒàÒüì¤[t¡Î ºàÚ>à ëÒ>K;ºA¡[J¡ú íº¤àA¡ "ît¡ƒÎå [W¡[>>à ëÅ´¬à "W¡àìšà; šàA¡ÅÄà ó¡}>¹A¡šƒKã ƒàÒüì¤[t¡Î ºàÚ>à šàA¡ÅÄà Åì@ƒà¹A¡Òü¡ú 


#îÅ-ë>à}³àÒü>à ºàìÚ}¤Kã ¯à¹ã

Úè´•à³ Îåì¹>, ¯à}îJ ët¡àA¡š³ íºA¡àÚ

#îÅ-ë>à}³àÒü (³å¸[\A¡) ÒàÚ¤[Î>à ³ã*Òü¤Kã ">तå ó¡Ò>¤à R¡´¶ã ÒàÚ¤[Î R¡[ÎKã ³ãì¹àº[Î>à "Îå³-"Îå³ JR¡¤à ëÒÀ[Aá¡ú [=[\>¤Îå "Îå³ ëÒÀ[Aá¡ú W¡à}ìÚ} A¡Úà ët¡ïƒå>à ³àÚ šàA¡šKã ¯à¹ãÎå ëA¡àUàÚ ë=àAá[Aá¡ú


³[³} íº¹¤ã >åšã ë³=ì³[t¡[ÎÚà> J¹Kã šå[X ¯à¹ã

³³àR¡îR¡Kã ³t¡³ƒKã "ó¡à*¤à >åšã ë³=ì³[t¡[ÎÚà>[Å}Kã ³¹³ƒà 'ìJàÚ "Úà´¬>à JR¡>¹³ìƒú ³[Î >åšã[Å}>à Úå[>¤[΢[t¡ƒà W¡;tå¡>à ºàÒü[¹A¡ t¡´¬à, ÎàÒüX >;yKà ë³=ì³[t¡Gt¡à ³ÅA¡ ë=àA¡šà šå[X "³à ³Åà>à ëÅ´¬[Î "¹àÚ¤à *Òü¹³ìƒ¡ú "ƒå¤å R¡[ÎKã ³à캳[΃[ƒ "ì>ï-"ì>ï¤à ëšà; šåì=àA¡šà R¡´¬à "³Îå} R¡[γA¡Îå šåì=à[Aá¤à "ƒåP¡´¬à >åšã ³Úà³ "³à íº¹¤[>¡ú


ë>->à t¡à¤à Jå>àÒü "³à ÅàK;šà
ëÎà[ÎìÚº Òü[E¡[t¡ ëÎà[ÎìÚº \[ÑzÎ ³[ÎKンA¡ ëÎà[ÎìÚº &[g[>Úà[¹}

ƒà. ‹>¤ã¹ ºàÒüÅø³

ëÑzt¡ ÒàÚ¤[Î>à íº[¹¤[Î ëÎàÎàÒü[t¡ƒåƒ[>¡ú ÒàÚ¤[ƒ íº¤àA¡ ÒàÚ¤[Î>à íº[¹¤[Î ³ãÚೃåƒ[>¡ú ³ãÚೃå>à íº[¹¤ƒå íº¤àv¡û塃[> ÒàÚ¤Îå ÚàÒü¡ú íº¤àA¡ "ƒåKã íº[¹¤à º[´¶;-tå¡[³;, íºÒà*, ëJà}ƒKã ë=àA¡šà ëšà;-íº=v¡û¡à íº¤à ëšà;-íW¡ šè´•³A¡[Î>à íº¤àv¡ûå¡Kã ³t¡ãA¡ ëº[Ù¡ú


"Òº *Òü¹¤[Å}Kã A¡àĤà l¡üšàÚ[Å}

ƒà. ëÛ¡[y³Úè³ ³}캳 [Î}Ò
[¹t¡Úàƒ¢ W¡ãó¡ ë³[ƒìA¡º *[ó¡Îà¹

³à캳 "[΃à íº[¹¤à ³ã*Òü Jè[ƒ}³A¡ ë>à}³[ƒ "[ŤKã JÚà;t¡à t¡à¹Kƒ¤[>¡ú t¡ìÅ}>à ÒàÚ¹¤ƒà ³ã*Òü "³à "R¡à} *Òü>à ëšàA¡šà >å[³;t¡Kã [ŤKã >å[³; ³Åã} =ã¤à ëÒ﹤[>¡ú


³[ošå¹Kã &>¤àÒü¹>ì³ì”zº ÒüA¡ì>à³ã

ëšøà. [>}ì=ï\³ ¹à³ [Î}Ò

³ã*Òü¤¤å >å}R¡àÒü-ÚàÒüó¡>à íº>>¤à #Ŭ¹>à =[´¬¹[´Ã¤à º>¤å &>¤àÒü¹>ì³”z ëA¡ïÒü¡ú 'ìJàÚKã "ìA¡àÚ¤ƒà ó¡}[º¤à íº¤àA¡ íºÒà*, #[Å} >å}[Å;, >å}Åà ³R¡àº, l¡üšàº-¯àšàº, Åà-R¡à, l¡üìW¡A¥¡[W¡}¤à šè´•³A¡ ³ã*Òü¤Kンv¡û¡à =[´¬¹[´Ã¤[>¡ú ³ã*Òü¤KンA¡ ³t¡³ Åà}>à A¡àÄKìƒï¤à º>¤å "ì¹´¬ƒà ³àR¡Ò@ƒ¤à "³Îå} tè¡}[Å@ƒå>à =´¬¤å ÒüA¡ì>à³ã ëA¡ïÒü¡ú


"ìÅ}¤à, šè}W塳 Wå¡´¬à Òü[t¡ÒàÎ íº¤öà?
¤ã¹ ÎहA¡¹ "³Îå} ®¡à¹t¡A¡ã "Òà>¤à >ã}t¡³ ºàº (Jõ. Aå¡. 1857 A¡ã [ΚàÒü ºàºìÒï)

Òü[t¡ÒàÎ "[Î Úà´•à ³¹ç¡ *Òü¤à í>>ì¹àºKã Òã¹³ "³[>¡ú Òã¹³ Jè[ƒ}³A¡ í>>¤ƒà Òü[t¡ÒàÎA¡ã Úè´£¡³ W¡R¡[R¡; JR¡ƒ¤à Úà샡ú "ƒå¤å, Òü[t¡ÒàÎ ÒàÚ¤[Î Úà´•à ºå¤à Τì\v¡û¡ "³[>¡ú "¹à>¤à Òü[t¡ÒàÎ "³>à \à[t¡ "³¤å ºàÄà º³\ã}¤à R¡´¶ã;  A¡àR¡ºèš ³ìź >å}[Å>Ò@ƒ¤à, J;>Ò>¤à, ºàº ët¡ï>Ò>¤à R¡´¶ã¡ú


Jà í³¹³ƒà šàR¡ì=à[Aá¤à Ò¹à*¤ƒà ³ã;ìÚ} "³à
ƒà. ë³àÒü¹à}ì=³ ³W¡à W¡à*î¹A¡>¤à
&[ÎìÑz”z ëšøàìó¡Îà¹, ³[ošå¹ Úå[>¤[΢[t¡, A¡à[e¡šå¹

A¡}àA¡ "[΃à "R¡>¤à ³t¡³ƒKã ëÒï[\A¡ ó¡à*¤[΃à Jåº-íºA¡àÚ A¡Úàƒà íºšàB¡ã ºàÒü *Òü>à >;yKà ÅàîKKã ºàÒü *Òü>à šàR¡ì=à[Aá¤à ºàÒü Ò¹à*¤à "[Î ³t¡³-³t¡³Kã ³tå¡} ÒüÄà "ìÒà}¤à ³ÅA¡ A¡ÚàKà ëºàÚ>>à Ò¹à*¤Kã ë=ï¹³ šàR¡ì=àA¥¡[¹¡ú 


#>J;ºA¡šà "R¡à} "³Îå} ³³à-³šà
³³à-³šà>à "R¡à}Kã ë=àR¡>à*[>- ³[Î ó¡à*>à ³à캳Kã Åv¡û¡³ l¡üKìƒï[¹¤[>

³t¡³[Î ³*} "³[> ë>à} R¡à>¤Kà ³šà>à A¡à¹ t¡A¡ >à>¤à- J[\v¡û¡} ëJ;[J¤ƒà ë>à}³à Wè¡Ùà >å}R¡àÒüt¡ƒå>à íº¤à R¡[´Ã¤[>¡ú >å[³ƒà}Îå "Úà´¬>à ë=R¡>à Ò[g[À¡ú ë>à}³Kã šà[t¢¡ƒà šè[À¤à ³³àĤƒå l¡ü>¤à ó¡}ìÒà >å[³;tå¡ R¡à*[¹¤[>, šèÀK>à ë=R¡>à ÒÀB¡[>¡ú ÒÀA¡šƒà ³W¡à[Å} ë=}>¹ì¹àÒü¡ú "R¡à}>à ë³à;š[ƒ ÒÄà ëÚ}ì‰- ÅàĤƒà ëJ¤à;šƒà ë=ï-¯à Åàì¹àÒü¡ú


ëšàA¡šƒà R¡àÚ[¹¤à "R¡à}ƒà [ÒÚà[¹} [ÑI¡[>}

ëšàA¡šƒà R¡àÚ[¹¤à "R¡à}ƒà >à t¡àƒ¤à ÒàÚ¤[Î Úà´•à ët¡àÚ>à ë=àA¡šà γθà "³[>¡ú "R¡à} "Úà´¬à ëšàA¡šà ³t¡³ƒà >à t¡à¹Kà ëšàA¡Òü "ƒå¤å "R¡à} ºãÅã} "³à ëšàA¡šƒà "R¡à} 2>;yKà 3 [ƒ >à šR¡[R¡¡ú ëšàA¡šƒKã >à t¡àƒ>à ëšàAáA¡šà "ƒå¤å A¡[g[>ìt¡º [ÒÚà[¹} ëºàÎ ëA¡ïÒü¡ú "R¡à} "³Kã >à t¡à¤à R¡´¬Kã Å[v¡û¡ "[Î šèA¥¡å}ƒà íº[¹îR¡ƒà =à t¡¹ç¡A¡/t¡ì¹; ÒàÚ¤[ƒ =à t¡¹ç¡A¡ >;yKà t¡ì¹;t¡Kã t¡à¤à R¡´¶ã¡ú >à t¡àƒ¤à ÒàÚ¤[Î>à "R¡à} "³Kã šå[Xƒà Òã¹³ A¡Úàƒà ÒàÚ¤[ƒ ºàÒü[¹A¡-ºàÒüÇ¡ t¡´¬ƒà, ³ãÚà³ ³¹A¡ [t¡ÀA¡šƒà "³[ƒ tå¡}Kã šå[Xƒà ÒàÚ>ã}R¡àÒü íºt¡>à ëÅàA¡Ò[À¡ú


ëÚ}¤à ó¡}[J‰¤à ó衳[ƒKã t¡à”‚à

³Åà³A¥¡à ëų\¤à ³Åà³A¥¡à ÅàK;W¡¤à ó衳[ƒKã t¡à”‚à¡ú ³Åà³A¡Îå "³åA¡ l¡ü¤à ó¡}Ò>[¤ƒ¤à¡ú ³[΃Kã ëÒÄà t¡³=ã>à *;[š¤[Î¤å ³ó¡³ A¡ƒàÚƒà íº¹³KƒìK¡ú ëÒ[@ƒ ëÒ>³[À¡ú J[\v¡û¡à >ìv¡ Úà´•à ëÒ>³À¤[>¡ "[Ťà ëA¡ï¤à >ÒàA¥¡à ët¡ï[¹¤[Î[ƒ¡ú A¡[¹ì>à¤à¡ú l¡ü¤Îå Ç¡A¡ó¡} ó¡}Ò>[¤ƒ¤à ëÚ}¤Kã t¡àgàƒåó¡à*¤à Ç¡A¡šã šã[¤ƒ>à R¡´¶ã ÒàÚ¤Kã ³t¡àP¡³ šå¹Kà W¡;[J¤[Τå A¡¹´¬à =ì´¶àÚ>à ëš>Kìƒï[¹¤ì>à¡ú ³[΃à 'ìJàÚ A¡>à³v¡>à "[Ťà ëA¡ï¤à >ÒàA¡ìÎ ë=ï>à íó¡ >åšà ë=àA¡Òü ÒàÚ>à íA¡ìƒïîR¡ƒÎå ÒàÚì¹àÒü¡ú >ÒàA¥¡à R¡´Ã¤[ƒ >åšà ë=àAá¤[ƒ ³ã;ºå Jè[ƒ}ƒà Å㔂[¹¤à [š¹à}ìÎ "³åv¡û¡à A¡}ÒÀåì>¡ú ³ƒåÎå >ÒàA¡ R¡ì´ÃàÒü¡ú ëÒï[\[v¡û¡ >ÒàA¡ ³àÚ=ãìKƒ[>¡ú


ëÚºìÒï³ã[Å}¤å A¡>[¤¹´¶å
ë³àÒü¹à}ì=³ ë>y[\; ³ãît¡

ëW¡A¡[ÅÀKà ëW¡B¡ã Úè³ ÅàÒü, ó¡àìƒàAáKà ó¡¹à ÅàÒü¡ú ³=B¡ã ëW¡A¡[Å> ¯àîÒ J¹[Î ³[ošå[¹ JåÄàÒüƒà ³t¡³ Aå¡Òü>Kã ³³à}ƒKã ÒàÚ>ƒå>à ºàAá¤à ¯àó¡³[>¡ú "ƒå¤å ³[ošå¹Kã íºR¡àA¡ A¡àR¡ìºà@ƒ[ƒ ë=àÒüìƒàA¥¡à 'ìJàÚ ÒüÅà R¡àA¡-ëÅÄ>¤à ¯àJìÀà>ƒà íºR¡àA¡šà ÒàÚ¤ƒå[ƒ ³[³ ÒüÅà³ Åà´¬P¡³ ët¡ïƒå>à ºà[Aá¡ú ëW¡A¡[Å>¤à ÒàÚ¹Kà ³[ošå¹ íº[¹¤à ëÚºìÒï³ã 'ìJàÚ ³ìÅ> ëÒă>¤à [³ìÅï W¡R¡>ƒå>à Jål¡ü ëÅăå>à "³>à "³ƒKã ëÒû¡ƒ>¤à ëW¡A¡[Å>¤à *Òü>à ët¡ï[¹¡ú


&[@ƒøÚå A¡àì>¢Kã "³Îå} ºàÒüì¤ö¹ãKã #ìÒï

ƒ>ó¡à³¢ìº> ëÑHþàt¡ìº@ƒKã ó¡à=¢ *¤ ëó¡à=¢A¡ã "¯à} =}¤à ët¡à¤Œ¢à@ƒKã ³àÒüº "׳ìºà³ ¯à}J;>à íº¤à ÎÒ¹ ³W¡à "³[>¡ú ³ÚàÚ W¡>¤à šå¯à¹ãKã ³t¡³ƒà ³ó¡³ "[΃à ëÑHþàt¡ìº@ƒKã ëA¡à>å} *Òü¹´¶ã¡ú


γå‰Kã "ìW¡ï¤à W¡¹à} šà´¬ã[Å}Kã ³Åàƒà ³ìÒïÅà>à "àÒü*[ƒ> W¡à} ¯à}>à Úà*¹[´Ã¤Kã ³¹³

Ò@ƒv¡û¡à ³[ošå¹ã W¡>å¹à [¤\Úà ëÎïKøàA¡š³ Úà*¤à Òü[@ƒÚà> ë>®¡ãKã >åšã *[ó¡Î๠6 >à Åà¤à [t¡³ "³>à =à 8 Wè¡š¥à γå‰Kã º´¬ãƒà ³à캳 ëA¡àÚ>à W¡;[J¤Kã W¡àl¡üì=àA¡W¡>ã}R¡àÒü *Òü¹¤à ëJàR¡W¡; "³Kã šàl¡ü ³ãÚà´•à t¡à>칡ú "ƒåP¡´¬à ëJàR¡W¡; "ƒåƒà ³ìJàÚ>à R¡àÒüÒàA¡-R¡àÒüÒàB¡ã *Òü>à º³ƒÄó¡³ *Òü[J¤à [Ò=à}ó¡³[Å}Kã ³>å}ƒà &”zà[v¡û¢¡A¡àƒKã [A¡– [³– 4000 ë¹à³ƒ³A¡ ºàÙà "ƒåKà "àì\¢[”z>àKã ë>à}ìšàA¡ =}¤à Î³å‰ ët¡à¤Œ¢à@ƒKã [A¡– [³– 520 ºàš¥à íº[¹¤à ëó¡àA¡ìº@ƒ "àÒüìº@ƒ #=; ³îšKã ëA¡à>å} ëšàt¢¡ ëÑz>[º "[ÎÎå "³[>¡ú


ëÒï[\B¡ã ³îÒ t¡´¬ƒà ³ã;ìÚ} "³à
³àÚîA¡ Wå¡´•à ³îÒ t¡´¬>à "ó¡¤à Jå>àÒü "³Kã =àA¡ ëº[Ù

AáàÎ tå¡ìÚ¾A¡ã W¡à}ìÚ} ³àÚ šàA¡šà-šàv¡û¡¤à ÒàÚìƒàA¡ìJø, ë³[yB¡ãÎå íW¡W¡; 26 ó¡à*¤Kã ³>å}ƒà ÒàÚìƒàB¡[> ÒàÚ¤[>>à R¡[Î ÒìÚ} ÒàÚìƒàAáK[>¡ú "ƒå¤å ë>à}R¡à>¤Kà ³³à-³šà[Å}>à "R¡à}Kã ëA¡à[W¡} AáàÎ ët¡ï¤Kã [=[À¤à, ëºàÒü[‰ó¡à*¤à ÅR¡[º¤à, >å[³ƒà}Îå ÚàW¡R¡¤Kà [=[À¤à, R¡àÒü[¹¤à šè´•³A¡[Î l¡ü¹Kà "R¡à}[Å}>à ëÅà[À¤[ÎKà ëÚ}ºK[ƒ Úà´•à >ã}¤à A¡àÚ>ã}R¡àÒü[>¡ú "R¡à} "Úà´¬à "S¡ ëÅà[À, ëÎà[ÎìÚº ÎàÒüX ëÅà[À, Òü}[ºÎ[t¡ [º}[R¡¡ú "S¡ ëÅàÀ¤à "R¡à}ƒåƒà ³³è; t¡à>à J>¤à ¯àJº Jå;J> íº¹v¡ûö¡¤[>¡ú "ƒå>[> ³>à-³Åã} ëÚàg¤ã ³³àƒåƒà ¤åìºt¡ ë³àìt¡à¹ ÎàÒüA¡º íº¤ãÚå >;y¤[ƒ Ú賃à ÒÀA¡*Òü, Jè[¤[Î =àR¡>à A¡A¡=;A¡[>, ë=ï¹ã Úà@ƒå>à [ÅK[> ÒàÚ¤à >ã}R¡àÒü ët¡ï[¹¤[Î ³ìA¡àv¡ûå¡ ëÚ}Rå¡¡ú íó¡ ÒàÚƒå>à JÄ[¹¤à AáàÎ ët¡> t¡[´Ã¤ã >åšã ³W¡àƒå Òü³å}Kã =¤A¡ "³v¡à íÒìt¡; W¡àA¡Îå Òü>¤ã ÒàÚƒå>à íó¡ Jg¤Îå Úà*Òü¡ú ³[ÎÎå "ó¡¤à >ìv¡¡ú "R¡à}ƒå ºàìÚ}¤à W¡R¡[R¡¡ú


"Òº *Òü¹¤[Å}Kã ÒA¡ìź

ƒà. ëÛ¡[y³Úè³ ³}캳 [Î}Ò
[¹t¡Úàƒ¢ W¡ãó¡ ë³[ƒìA¡º *[ó¡Îà¹

³ã*Òü¤à \à[t¡>à Úåî´Ã-îA¡î¹, W¡ãgàA¡ "³Îå} ÒA¡ìźKã Jèìƒà}W¡à¤à ó¡K;ºA¡šKà ëºàÚ>>à šø[A¡[t¡Kã *Òü¤à Jèìƒà}=ã¤à l¡üšàÒü[Å} šàÚJ;ºA¡š>à ³¹³ *Òüƒå>à ³à캳 "[΃à "Òº *Òü¹¤à ³ã*Òü[Å}Kã ³Åã} Úà³¥à ëÒU;º[Aá¡ú Òü} 1960 ƒKã 2010 ó¡à*¤Kã ³>å}ƒà W¡Òã 80 ƒKã 89  ³ã*ÒüKã ³Åã} Źç¡A¡ "׳ ëÒU;캡ú 


W¡ã}ƒà W¡;ºå ëJàÀàl¡ü, [\[¹ t¡à>¤à ºàl¡ü¤à W¡R¡Òü
ëÚ}ìJà³ Òüì¤àÚàÒü³à

[¤ì\[š>à ºå[W¡}¤à ιA¡à¹ "³à º³ƒ³[Îƒà ºàA¡[J¤ƒKã "*>¤à "³[ƒ "ìÒà}¤à A¡Úà ºàA¡šà ëÒïìJø¡ú šè³¥³A¡ "[ÎKã ³¹ç¡*Òü¤[ƒ ιA¡à¹ "[Î¤å ºå[W¡}[º¤à Åøãì>à}ì=à´¬³ ¤ãì¹> W¡ãó¡-[³[>Ñz¹[>¡ú Åøã¤ãì¹> ιA¡à¹Kã "Òà>¤à šàÚJ;ºA¡šà ëJàR¡=à} "³[ƒ W¡ã}ƒà W¡;ºå ëJàÀàl¡ü "[Î[>¡ú ëJàÀàl¡ü "[γA¥¡à W¡ã}Kã W¡ã}Åà} >àìšà³ƒà íÚƒå>à W¡ã}³ã-t¡´¶ãKã ³¹v¡û¡à ºàšì=àA¥¡¹´¬à ëKš "ìÒà¤à ë³>[ÅÀv¡ûå¡>à "³>à-"³¤å >å}[Å>¤à ëÒU;ºA¡šà "³[ƒ íº[¹¤à ιA¡à¹ "[Τå ëÒÄà- ëÒÄà =à\¤à =´ÃA¡šà "[Î[>¡ú



© 2016 - 2020 Poknapham. All rights reserved.