³[ošå¹Kã Î}A¡ãv¢¡> ëÒï¹A¡šKã ³t¡àR¡ƒà ³ã;ìÚ} "³à # 1

Jà ®¡à¹t¡A¡ã A¡ãv¡¢>Kà ³¹ã íº>¤öà?

‘‘í³[ƒ}Rå¡ JàìK´¬à (1597-1652) Kã ³³àR¡ƒà ³[ošå¹ƒà A¡ãv¢¡> >;yKà Î}A¡ãv¢¡>Kã ³¹ç¡ ×>[J¤Kã J胳 "³v¡à ë=}>[‰¡ú’’ - Åøã"[¹¤³ [W¡ìyŬ¹ Å´¶¢à

³[ošå¹ã í¤Ì¡¤ ÎUãt¡A¡ã ³>å}ƒà >i¡ Î}A¡ãv¢¡> "[Î ÅàÑ|ãÚ ÎUãt¡ "³[>¡ú ÅàÑ|ãÚ ÎUãt¡ "³ƒà ëW¡>Kƒ¤à ³W¡àA¡-³=å³, A¡àÚà;, W¡;>¤ã, >ã[t¡-[>Ú³, Køà³à¹ Ç¡>à Úà*Òü¡ú *씂àA¥¡à W¡àl¡üJø¤à, ³P¡o íºJø¤à ÅàÑ|ãÚ ÎUãt¡ "³[>¡ú ºàÒü¤A¡ =ã¤[ƒ ®¡à¹t¡A¡ã ³ãÚೃà ÅàÑ|ãÚ ÎUãt¡ "³[> ÒàÚƒå>à $;ì=àA¡šà R¡³ƒ¤Kã "¯à¤à "ƒå[>¡ú

A¡ãv¢¡>, ®¡\>, Î}A¡ãv¢¡>, >i¡ Î}A¡ãv¢¡>Kã "=¢ "³Îå} Åã[\Äó¡³ –
‘A¡ãv¢¡>’ (A¡ãt¢¡>) ÒàÚ¤[Î>à JR¡>[¹¤[Î A¡[¹P¡´¬à ºàÒü (#Ŭ¹, 냤t¡à, ®¡K¤à>) "³Kã ³t¡ãA¡ ³P¡o íÅ=àƒå>à ÅA¡šà #îŤå JR¡î>¡ú ³[Î ºàÒüìÅà> #îÅ ëA¡ï¤à ÚàÒü¡ú ‘A¡ãv¢¡>’ "³Îå} ‘®¡\>’ - ">ã "[Î "=¢ ³àîÄ; Òü}ì¹\ãƒà a
religio - devotional type of song ÒàÚ¤[>¡ú º³ Jè[ƒ}Kã, \à[t¡ Jè[ƒ}Kã ³Jº-³Jà A¡ÚàKã A¡ãv¢¡>, ®¡\> (ºàÒüìÅà> #îÅ) ³*} A¡Úà íº¡ú
‘Î}A¡ãv¢¡>’ (ÎS¡ãv¢¡>, Î}A¡ãt¢¡>) "[ÎÎå A¡ãv¢¡> ³Jº "³[>¡ú "ƒå¤å ³[ošå¹ƒ[ƒ, 'ìJàÚ>à W¡;[º¤à ëKïl¡ãÚ í¤Ì¡¤ ‹³¢Kà
(The Bengal school of Vaishnavism) ³[ÎKà ³¹ã Úà´•à íºî>¡ú ³[ošå¹ã í¤Ì¡¤ ‹³¢[ƒ ÅøãîW¡t¡>¸ ³Òàšø®å¡ (1486-1532) >à ëÒïìƒàA¡šà ‹³¢ "ƒå W¡;[º¡ú ³ƒå[ƒ, ¹à‹à-Aõ¡Ì¡ >ã}¤à; ">ãKã ™åKº ³è[v¢¡ Jè¹ç¡´¬à, ºà;šà; ®¡[v¡û¡-ëšø³ "³Îå} ³‹å¹ ëšø³ ¹Î>à ³šè} *Òü¤à; Ò[¹ >à³ ÅA¡-ëÅà>¤à, šè\à ët¡ï¤à "[Î>[W¡}¤[>¡ú 'ìJàÚKã ºàÒü>ã}ƒà, ‹³¢ "[Τå ëÒïìƒà[Aá¤à ÅøãîW¡t¡>¸ ³Òàšø®å¡¤åÎå ¹à‹à-Aõ¡Ì¡Kã 
"šè>¤à "¤t¡à¹ "³[> J@ƒå>à ÅøãìKï¹àU šø®å¡ƒà W¡R¡\ƒå>à #¹à;[º¡ú Î}A¡ãv¢¡>Kã #îŃà ëKï¹W¡[@ƒøA¡à ÒàÚƒå>à íº[¹¤à "[Î[>¡ú ³¹³ "ƒå>à ³[ošå¹ƒ[ƒ ¹à‹à-Aõ¡Ì¡, ÅøãìKï¹àU "³Îå} [>t¡¸àÒü>@ƒK㠹ꡚ-P¡o, ³t¡ãA¡ ³P¡o, ºãºà "[Î>[W¡}¤¤å íÅ=àƒå>à ÅA¡š¤å Î}A¡ãv¢¡> ëA¡ïÒü¡ú "ƒå>à A¡ãv¢¡> Jè[ƒ}³A¡šå ³[ošå¹ã ºàÒü>ã} º´¬ãKã ³tå¡}ÒüÄà Î}A¡ãv¢¡> ëA¡ï>ìƒ, Î}A¡ãv¢¡> *Òü¤à Úà샡ú ‘‘®¡K¤à>K㠹ꡚ, P¡o "³[ƒ #Ŭ¹Kã ³t¡ãA¡ ³P¡o íÅ=àƒå>à ÅA¡šà ëÅà>¤à, íÒA¡;-íºA¡; t¡´¬à, #¹à; šè\à >;y¤[ƒ A¡ãv¢¡>, Î}A¡ãv¢¡> ëA¡ï¤à Úà샡ú’’ - & [W¡ìyŬ¹ ų¢à¡ú
>i¡¡ Î}A¡ãv¢¡> –
>i¡ Î}A¡ãv¢¡>Kà Î}A¡ãv¢¡>Kà A¡[¹ƒà ëJĤìK? A¡[¹Kã ‘Î}A¡ãv¢¡>’ Kã ³³àR¡ƒà ‘>i¡’ ÒàÚ¤à ¯àîÒ "[Î Òà[šÃ¤ì>à¡? ¹à\[È¢ ®¡àKW¡@ƒø (1763-1798) >à >i¡ Î}A¡ãv¢¡> "[Î ëÒïìƒàA¡[J¤[>¡ú ³[Î¤å ‘"ì>ï¤à šàºà’ ÒàÚ¹KÎå JR¡î>¡ú Òü[>}ì=ï "[ÎKã ³t¡³ƒà í¤Ì¡¤ ‹³¢>à íº¤àB¡ã ‹³¢ *Òü칡ú º}=¤àºƒà ëA¡à>å} *Òü¹¤à ³tå¡}ƒà, Òü[>}ì=ï "[Î>à ÅøãìKà[¤@ƒ "[®¡ìÈA¡ ët¡ïƒå>à, Åø㳃®¡àK¤t¡ šå¹à>Kã Åøã¹àΚe¡‹¸àÚƒà Úè´£¡³ *Òüƒå>à ¹àÎ ºãºà A¡;[J¡ú ëKï¹àU®¡à¤ãKã ³*}ƒà ÅàÄ¤à ¹àÎ ºãºà[> ÒàÚƒå>à ÅøãìKï¹àUƒà ÒàÄà W¡R¡\ƒå>à ¹àÎ ºãºà ÅàÄ[‰îR¡ ³³àR¡ƒà [>šà šàºà >i¡ Î}A¡ãv¢¡Äà ÒàÄà ëÒïÒü¡ú 
í³[ƒ}Rå¡ A¡¸à´¬à ³Òà¹à\ (1467-1508) Kã ³t¡³ƒà [¤Ìå¡ šè\à ëÒ賈Kã ®¡àK¸W¡@ƒø ³Òà¹à\ ó¡à*¤Kã ³t¡³ƒà Î}A¡ãv¢¡>Kã ³Jº, ³*}-³ìt¡ï A¡Úà íºìJø - ¤UìƒÅ šàºà ("[¹¤à šàºà), ëΤA¡ šàºà, íº¤àA¡ W¡à¤à šàºà "[Î>[W¡}¤à¡ú ³Ò஡v¡û¡, ºàÒüìšàA¡, [yû¡ìÚ[t¡¤ [\[>ÚÎ *Òü¹¤à ¹à\[È¢>à ¹àÎ ³Jº 3, ³Òà ‹åì³>, ëÒà[º šàºà, ¹àìÎŬ¹ã šàºà, ¯à¹ã ºãºà "[Î>[W¡}¤à A¡Úà ëÒïìƒàA¡[š¹´¶ã¡ú t¡à¹[Aá¤à ¯àšå[ƒ "[Î[> - ¹à\[È¢ ®¡àKW¡@ƒø>à ÒàÄà W¡x¹[Aá¤à Î}A¡ãv¢¡>Kã š¹´š¹àƒà "ì>ï¤à ³W¡;, Åà\;, ³*}-³ìt¡ï, ¹Î-®¡à¤, "ì>ï¤à "à[t¢¡[ÑzA¡ *Òü¤à "ì>ï¤à Jè;ìų A¡Úà Òàš[W¡@ƒå>à W¡àl¡üì=àA¡ÒÀ´¶ã¡ú "ƒå>à ³[Τå >i¡ Î}A¡ãv¢¡> ëA¡ï[J¤[>¡ú ‘>i¡’ A¡ã "=¢>à \ìKàÚ Åà¤à, "[®¡>Ú ët¡ï[¹¤à &v¡û¡¹ "ƒå¤å JR¡î>¡ú >i¡ Î}A¡ãv¢¡@ƒà Kãt¡ (#îÅ), ¤àƒ¸ (šè}), >õt¡¸ (\ìKàÚ) "×´¶A¡ Úà*Òü¡ú #îÅ Åv¡ûå¡>à, \ìKàÚ Åàƒå>à, ëW¡àìºà³ ët¡ïƒå>à, "[®¡>Ú ët¡ïƒå>à Î}A¡ãv¢¡> ÅA¡Òü¡ú \ìKàÚ "³Îå} "[®¡>ÚKã Źç¡A¡ Úà´•à Úà*¤>à >i¡¡ Î}A¡ãv¢¡> ëA¡ï[J¤[>¡ú ÅøãAõ¡Ì¡¤å >i¡¤¹ ("ì=àÒü¤à \ìKàÚ Åà¤à) ÒàÚ>Îå íÅ=àî>¡ú ³[ÎKã ³t¡àR¡ƒà Åøã&ºà}¤³ >ãºA¡à”z [Î}Ò>à "Îå´•à ÒàÚ
- In Manipur, songs are not merely sung but danced. Hence the Manipuri musician singing Kirtana is called Nata, a term in Sanskrit, meaning the person knows the four abhinayas and different Natya (drama) gets himself merged with rasa (flavour) which he is trying to portray and who appears physically on the stage : a dancer with songs on the the lips. The Manipuri style of Kirtana is thus known as Nata Sankirtana, which is also an old Indian tradition. (Manipuri Dance, Omsons Publication), 1997, p.20) 
³[ošå¹ƒà Å[Aá¤à A¡ãv¢¡>Kã íÅÅA¡ ³*}, Jè;ÅA¡, ÑzàÒüº "[Τå >i¡ Î}A¡ãv¢¡> ëA¡ïÒü ÒàÚ¤[>¡ú "ƒåKà ³[³} W¡;º¤à š[@ƒt¡ Ѭà³ã šø`¡à>à>@ƒ>Îå ÒàÚ - ‘‘³[ošå¹ƒà \ìKàÚKã á@ƒKà ëºàÚ>>à A¡ãv¡¢> ÅA¡šKã W¡;>¤ã íº¡ú ëºàÚ>>à ³ƒåƒà Îà[Òt¡¸Kã ³W¡àA¥¡à =À¤à ¹à‹à-Aõ¡Ì¡ ºãºàKã ¹Î>à ó¡\ÒÀ¤à A¡ãv¢¡> íÅÅ[A¥¡¡ú’’ (³à>à Òü¤à ‘šƒà¤ºã A¡ãv¢¡ì>¹ Òü[t¡ÒàÎ (1970)’ ƒà š[À ÒàÚ>à Åøã&º ¤ãì¹@ƒøA塳à¹>à ³àKã ºàÒü[¹v¡û¡à š[À¡ú) "ƒåKà A¡>àP¡´¬à š[@ƒt¡ J¹>à ÅøãAõ¡Ì¡Kã >t¡¤¹ì¤Å "[΃Kã ‘>i¡ Î}A¡ãv¢¡>’ ëA¡ï[J¤[> ÒàÚ>à ë³àt¡ ëó¡àR¡ìƒàA¡šÎå Úà*Òü¡ú
>i¡ Î}A¡ãv¢¡>Kã ³ÅàKã *Òü¤à Åv¡û¡³ –
¹à\[È¢ ®¡àK¸W¡@ƒø ³Òà¹à\Kã ³t¡³ƒKã ³=}-³=} šàÀA¡šà ë¤à‹W¡@ƒø ³Òà¹à\ ó¡à*¤à (1908-1955), [>}ì=ïì¹àº A¡Úà>à ³Jà t¡à>à ëÚàA¡J;-ëųK;-ÅàK;tå¡>à W¡x¹[Aá¤à ³[ošå¹ã Î}A¡ãv¢¡>Kã #ìW¡º "³Îå} ³ÅA¡ "[Î ³Òàγå‰Kã ³ìt¡ïP¡³ *씂àA¥¡à šàA¡ W¡àl¡üJø¤à Î}ÑHþõ[t¡Kã šèîB¡-º>îK "³[>¡ú "R¡A¡šà, "t¡àR¡¤à, šõ[=¤ãKã ³ó¡³ "³v¡ƒà íºy¤à; ³[ošå¹Kãt¡à *Òü¤à, šè´•³v¡û¡Kã šè³ìt¡àš-ët¡àÙà, ëJŤà; >õt¡¸->àt¡¸, ¹Î-®¡à¤, ƒÅ¢> "³[ƒ A¡ºàKã ³W¡º A¡Úà>à ëÚà´ÃKà ëŴäà >i¡ Î}A¡ãv¢¡> "[Î ³[ošå¹ã í¤Ì¡¤ ÎUãt¡A¡ã Òã¹à ³[o ³åv¡û¡àKã ³ÅA¡ *Òü¹¤à, ³è;šà >àÒü¹ì¹àÒüƒ¤à º> "³[>¡ú Wå¡´¶ã, ³[ošå¹ƒà ÅA¥¡[¹¤à "³Îå} W¡;>[¹¤à Î}A¡ãv¡¢> "[Î ë¤UºƒKã (³³àR¡îR¡ƒà ëKïØl¡ ëƒÅ ÒàÚ>à ëA¡ï>¹´¬à) ºàA¡š[>¡ú 15 Ç¡¤à Åt¡à¦ãƒà ë¤Uºƒà ÅøãìKï¹àU ³Òàšø®å¡>à ëÒïìƒàA¡[š¹´¬à í¤Ì¡¤ šƒà¤ºã A¡ãv¢¡> (³[Î¤å ‘>à³ A¡ãv¢¡>’ ÒàÚ>Îå JR¡>¤à) "ƒåKà 16 Ç¡¤à Åt¡à¦ãƒà Åøã>¹ìv¡à³ƒàÎ k¡àA塹>à ëÒïìƒàA¡[š¹´¬à ‘ºãºà A¡ãv¢¡>’ (³[ÎÎå šƒà¤ºã A¡ãv¢¡>Kã ³ÅA¡ "³[>) "[Î>[W¡}¤ƒKã ³*}-³ìt¡ï "³[ƒ ÑzàÒüº ëºï¹Kà ³[ošå¹Kã ºàÒü*ÒüJø¤à JR¡ íÒ¹¤à *\à-P¡¹ç¡[Å}>à ³[ošå¹Kã Î}A¡ãv¢¡> "[Î ëųK;-ÅàK;º´¬[>¡ú ë=àÒüìƒàA¡-ëÒì@ƒàA¥¡à Åøã>¹ìv¡à³ƒàÎ k¡àA塹Kã ‘ºãºà A¡ãv¢¡>’ Kã "A¡>¤à šø®¡à¤ t¡à[J "³[ƒ ëÒÄà >A¡[ÅĤà l¡üÒü¡ú ¯àó¡³[Î &ºà}¤³ >ãºA¡à”zKã
Manipuri Dance ƒà ³ìÚA¡ ëÅ}>à š[À¡ú šè´•³A¡ "[Î íºƒå>Îå, ³[ošå¹Kã >i¡ Î}A¡ãv¢¡>Kã Úà´•à ¯à}>à ëÒAáKà ÅA¡šà íÅÅA¡, íÅìÒA¡, íŃà, Åàì=A¡-Åà*}, šàR¡ì=à[Aá¤à ³*} (³à@ƒš "³Îå} Î}A¡ãv¢¡> [¤W¡à¹Kã W¡;>¤ã) "[Î>[W¡}¤à šè´•³A¡ "[Î ¤à}ºà A¡ãv¡¢@ƒKã šè}ìt¡àš ët¡àÙã¡ú "ƒå>à Åøã"ìt¡à´¬àšå ų¢>à ÒàÚ - ‘‘³[ošå¹Kã A¡ãv¡¢>[ƒ ³[ošå¹Kã ³¹>àÒü[>¡ú’’ ³[ÎKã ³¹ç¡*Òü¤à ³¹³[ƒ - >i¡ Î}A¡ãv¡¢>Kã íÅÅA¡, íÅìÒA¡, íŃà "[Î [Ò@ƒå ‹³¢ W¡R¡º[v¡ûö¡îR¡Kã ÒàÄà íº\¹´¬à "[¹¤à í³ît¡Kã ºàÒü Ò¹à*¤à, ëš>à, JèºR¡ #îÅ, ëó¡àA¡ ³å¸[\B¡ã #îÅ[Å}ƒà Úè´£¡³ *Òü¹Kà ëŴô¬[>¡ú "ƒå>à >i¡ Î}A¡ãv¡¢>Kã Îå¹, ëJà씂àB¡ã Åà\;, íÅìÒA¡, íŃà "[Î í³ît¡Kã *Òü[¹¤[>¡ú ³[Î í³ît¡Kã ëó¡àA¡ &ìÑ‚[t¡GA¡à í¤Ì¡¤ &ìÑ‚[t¡GA¡à ">ã "[Î šè>[ÅĹKà Òüì>ï ë>ï¤à, šè}ìt¡àš-ët¡àÙà "ì>ï¤à A¡ºàKã Jè;ìų "³à *Òü>à ëŴô¬[>¡ú í³ît¡Kã &ìÑ‚[t¡G ëÎ[X[¤[º[t¡Kà W¡àÄ>¤à ëų[J¤[>¡ú "ƒå>à ®¡à¹v¡à íº[¹¤à A¡ãv¡¢> íÅÅA¡ A¡Úà "[΃Kã Úà´•à ët¡àR¡à[À¡ú ³[Î 'ìJàÚKã Òüìšà; Òü¹[Ä, ³ãìR¡à@ƒKã šè¤à, ëºï¤à, ³ìt¡ï t¡´¬à "³v¡à >ìv¡¡ú ¯àó¡³[Î ³[ošå¹Kã "JR¡-"îÒ, *\à-P¡¹ç¡, #îÅ ët¡ï¤à šè´•³A¥¡à Úà>¹¤à ¯àó¡³ "³[>¡ú "ƒå>à ë¤UºƒKã ºàA¡šà [Ò@ƒå ‹³¢ "[Î ³[ošå¹Kã íºÒà*ƒà W¡R¡[Jƒå>à "ì>ï¤à ³ìšàA¡ "³à *>ìJø¡ú ">ã "[Î [t¡>[ÅĹKà šèì´•ï ë>ï¤à ³[ošå¹ã í¤Ì¡¤ ‹³¢Kã ÅàÒü*> "³à *Òü칡ú ³[ÎKã [t¡>[Å>-ët¡à;[ÅĤKã ³*} "[Î Manipurisation of Hinduism and not Hinduisation of Manipuri culture "³[> ÒàÚ>à ëÒï[\[v¡û¡ ëºï>칡ú 'ìJàÚ>à ëÒï[\A¡ W¡;[º¤à ‹³¢ "[Î ë¤UºƒKã W¡R¡ºA¡[J¤à í¤Ì¡¤ ‹³¢ "ƒå >;ìy; ³ƒåƒKã ³[ošå¹Kã #[Å}->å}[Å;, íºÒà*Kà "³v¡à *Òü>à [t¡>[Åăå>à ëųK;Jø¤à, ³ÅA¡-³*} ëÒà}º¤à ³[ošå¹ã í¤Ì¡¤ ‹³¢ ÒàÚ¤ƒå *Òü칡ú ‹³¢ "[ÎKà #ì¹àÚ>>à "³Îå} ³[ÎKã Úè´£¡³ƒKã ëų[J¤à \ìKàÚ ¹àÎ, >i¡ Î}A¡ãv¢¡Ä[W¡}¤à Òü>àA¡ JåÀ¤à A¡ºàKã Jè;ìų[Å} "[Î ³[ošå¹>à ®¡à¹v¡à t¡´¬à A¡ºàKã t¡àR¡º¤à Jèìƒàº[>¡ú ³à캳ƒÎå ë=àÒüìƒàA¥¡à Åã}=à>[¹¡ú
>i¡ Î}A¡ãv¢¡>Kã #ìW¡º "ìW¡ï¤à "³Îå} ³W¡à –
³[ošå¹ƒà í¤Ì¡¤ ‹³¢ W¡R¡ºAá¤à ³tå¡}ƒà ºàA¡[Jø¤à Î}A¡ãv¢¡> "[Î Úà´•à šàA¡ W¡àl¡üÒü "³Îå} ³Jº-³Jà Úà´¶ã¡ú ÅøãºàÒüÅø³ ¤ãì¹@ƒøA塳à¹>à Î}A¡ãv¢¡> šè´•³A¡šå ëA¡à>[ÅÀKà ³[Î¤å ³[ošå¹ã í¤Ì¡¤ ÎUãt¡ ÒàÚ>à ³[³} ë=à[À¡ú A¡[¹Îå A¡àÚìƒ, ¤à}ºàKã A¡ãv¢¡> ³Jº šè´•³A¡šå í¤Ì¡¤ šƒà¤ºã A¡ãv¢¡> ÒàÚ>à ëA¡ï¤P¡´¬[>¡ú "[ÎP¡´¬à ³[ošå¹ã í¤Ì¡¤ ÎUãt¡ "[Î #ìW¡º ">ãì=àA¥¡à JàÚìƒàA¡šà ÚàÒü ³ƒå[ƒ - #ìW¡º "ìW¡ï¤à
(Big Tradition) "³Îå} #ìW¡º ³W¡à (Minor Tradition) ¡ú #ìW¡º "ìW¡ï¤à Î}A¡ãv¢¡>ƒà ‹øç¡ì³> A¡ãv¢¡>, >i¡ Î}A¡ãv¢¡>, "[¹¤à šàºà (¤UìƒÅ šàºà), n¡š A¡ãv¢¡>, ³ì>àÒ¹ÅàÒü "[Î>[W¡}¤à Úà*Òü¡ú #ìW¡º "ìW¡ï¤Kã ³¹ç¡*Òü¤à A¡àÚà; (Characteristics) [t¡ "Úà´¬>à Î}A¡ãv¢¡>Kã "U (Component) Ç¡>à Úà*¤à, šè}Kã ¹àK "ìW¡ï¤>à ëÒï¤à, Î}A¡ãv¢¡>Kã [¤W¡à¹ - ³à@ƒš ³šå, ë³àÒü¤è} ëJà}¤à, šàºà ³Åã} Ç¡>à Úà*¤à "[Î>[W¡}¤[>¡ú "Úà´¬[ƒ >i¡ Î}A¡ãv¢¡Äà šè´•³B¡ã ÚàR¡ìº> Å¹ê¡ *Òü>à íº¡ú
"ƒåKà Î}A¡ãv¢¡> #ìW¡º ³W¡à>à Î}A¡ãv¢¡> "U Ç¡>à Úà*ƒ¤à, ¹àK ³W¡à, l¡üš¹àK "³>à ëÒï¤à; #îÅ ³ìt¡A¡, ³t¡àR¡ "³à ÅA¡šà "[Î>[W¡}¤à¡ú ³ìJàÚKã ³>å}ƒà >åšà³W¡à->åšã³W¡à šàºà, ¤àìÎàA¡, Jè¤àA¡ #îÅ, \ºìA¡[À, \Ú샤 ëW¡à}¤à, ëÒà[º, A¡=à A¡ãv¢¡>, >¤ A¡ãv¢¡>, ÅÚ>, ÅøãìKà[¤@ƒKã ë=ïKº ët¡ï[¹¤à šà¤à ³Úà³, ó¡³ÅA¡ "[Î>[W¡}¤à¡ú
ÅàÑ|ãÚ ÎUãt¡ "³à *Òü>à >i¡ Î}A¡ãv¢¡> –
³[ošå¹ã í¤Ì¡¤ ÎUãt¡A¡ã ³>å}ƒà >i¡ Î}A¡ãv¢¡> "[Î ÅàÑ|ãÚ ÎUãt¡ "³[>¡ú ÅàÑ|ãÚ ÎUãt¡ "³ƒà ëW¡>Kƒ¤à ³W¡àA¡-³=å³, A¡àÚà;, W¡;>¤ã, >ã[t¡-[>Ú³, Køà³à¹ Ç¡>à Úà*Òü¡ú *씂àA¥¡à W¡àl¡üJø¤à, ³P¡o íºJø¤à ÅàÑ|ãÚ ÎUãt¡ "³[>¡ú ºàÒü¤A¡ =ã¤[ƒ ®¡à¹t¡A¡ã ³ãÚೃà ÅàÑ|ãÚ ÎUãt¡ "³[> ÒàÚƒå>à $;ì=àA¡šà R¡³ƒ¤Kã "¯à¤à "ƒå[>¡ú 'ìJàÚ>à A¡Äà ëÒà;>¤à "³à W¡R¡[R¡¡ú
>i¡ Î}A¡ãv¢¡> "³ƒà ëºR¡‰¤à, ëÅàÚ󡉤à "U (A¡àÚà;) 7 íºK[> - 1) ¹àK ëÒï¤à, 2) ¹àK t¡à¤à, 3) 볺 (ë³>), 4) t¡àe¡š, 5) ë³>Aè¡š, 6) Ѭà[‹> "³Îå} 7) [¤\Ú¡ú ¹àK šå¹ç¡È 6 íº - 1) ³àº¤, 2) ³àÀà¹, 3) Åøã, 4) ¤Î”z, 5) [Òì@ƒàº "³Îå} 6) A¡>¢àt¡A¡¡ú ¹à[K>ã 36 íº¡ú ¹àK šå¹ç¡È "³³³Kã ƒàÎ (³ã>àÒü) 6 íº "ƒåKà ³ã>àÒü "³³³Kã ƒàÎã (³ã>àÒü >åšã) 6/6 íº¡ú ³[Î ®¡à¹t¡A¡ã ÎUãv¡à Úà*ƒ¤à ³*} "³[>¡ú l¡üš¹àK 40 ëÒÄà íº; ¹Î 64 ÅA¡Òü (Îì´±àK 32 "ƒåKã [¤šøº´± 32; šèÄà t¡àº 100 Kã ³=v¡û¡à íº¡ú šè}>à ¹àK ëÒïÒü - t¡à "à [¹ Òü t¡ >à; ³=R¡ƒà #îÅKã ¹àK t¡àÒü¡ú Ѭ¹ "àºàš "[Î Q¹, še¡³ "³Îå} ƒãQ¢ƒà ÅA¡Òü¡ú ³[ošå¹ã í¤Ì¡¤>à ®¡[v¡û¡ ³Jº 9 Òü[À¡ú šàºà ³Åã} 64 >;yKà 32 >;yKà 16 *ÒüK[>¡ú Å[Aá¤à #îÅK㠹Π"[Î ®¡[v¡û¡ ¹Î[>¡- ³‹å¹ ëšø³ ¹Î[>¡ú >i¡ Î}A¡ãv¢¡> "[Î ³Òà™`¡ "³à *Òü>à A¡;[º¡ú ÅA¡ó¡³-ëÅà>ó¡³ ³à@ƒšA¡ã W¡;>¤ã "³Îå} Î}A¡ãv¢¡> [¤W¡à¹ A¡àÚƒ>à W¡;[º¡ú šàºàKã [ó¡ì\;, ™”|Kã [Îì´¬à[ºA¡ *Òü¤à "=¢ A¡Úà íº¡ú í³ît¡ í¤Ì¡¤A¡ã ¯àJºƒà ³å[v¡û¡ƒKã ®¡[v¡û¡>à ëÒ[À ÒàÚ>à ëºïÒü¡ú ¹à‹à-Aõ¡Ì¡Kã ™åKº ¹ê¡š #¹à;[º, ™åKº ¹ê¡št¡à W¡R¡î\¡ú *씂àA¥¡à W¡àl¡üJø¤à, Aè¡šJø¤à, ³Åà-³ì¹} A¡Úà ó¡À¤à, W¡;>¤ã A¡Úà>à ëW¡;>à šè>¤à ÅàÑ|ãÚ ÎUãt¡ ³Jº "³[>¡ú (³Jà W¡x¹B¡[>¡ú)


© 2016 - 2019 Poknapham. All rights reserved.