Òü”z¹ì>ìÑ•º [¯ì³> ëƒ "³Îå} ÎàA¡Å¹ ®¡à¹t¡ [³Î>
ƒà. Å[³¢ºà [=}¤àÒü\³

³ó¡³-³t¡´•à Úàƒƒå>à ºàÒü¤A¡ =㤃Kã šå[XKã R¡[ÀîR¡ Źç¡v¡û¡à "R¡à} *Òü[¹îR¡ƒà, >Òà *Òü[¹îR¡ƒà, ³îÒ-³[Å}, ºàÒü[¹A¡-ºàÒüÇ¡ t¡´¬à ó¡}ìÒà, Òü¤à-šà¤à ó¡à*¤à íÒ\ìÒà "Òº[Å}¤å ¹àÒüt¡ tå¡ &ƒå¸ìA¡Î>Kã Jåìƒà}W¡à¤[Å} ó¡}ÒĤà ëÒà;>[¹¤à &ƒÂi¡ &ƒå¸ìA¡Î> ëšøàKøà³[Å}Kã Źç¡A¡ "³à *Òü>à ®¡à¹t¡ ιA¡à¹>à 2009 ƒKã ëÒïƒå>à ëÎì”|º ëÑšàX¹ [ÑHþ³ *Òü>à W¡;=¹[Aá¤à ÎàA¡Å¹ ®¡à¹t¡ [³Î> (Saakshar Bharat Mission) "[Î ³¹ç¡ *Òü>à íº¤àA¡ "[ÎKã >åšã[Å}¤å ºàÒü[¹A¡ íÒÒĤà ÒàÚƒå>à ë>ìÑ•º [ó¡ì³º [ºt¡ì¹Îã ÒàÚ>à ³[³} ó¡à*ƒå>à ë=à@ƒå>à A¡Äà W¡R¡[ÅÀ[Aá¤[Î Òü”z¹ì>ìÑ•º [¯ì³> ëƒ šàR¡ì=à[Aá¤à "[ÎKà ³¹ã íº>Ò>¤à Úà¤öà ÒàÚ>à J[À¡ú Òü[@ƒÚàKã "ît¡ ëÑzt¡[Å}ƒà ºàÒü[¹A¡-ºàÒüÇ¡ t¡´¬Kã =¤A¡[Î R¡[ÀîR¡ ³t¡³ƒKã ëÒï>à ët¡ï>¹A¡šKã ¯à¹ã-¯àìJàR¡ A¡Úà ó¡}샡ú íW¡=àì¹àº Aè¡´¬à¤à ºàÒü[¹A¡šå íW¡=๴¬[Å}Kã ³[³}ƒà >åšã Úà*¹´¬à ë=}>ìƒ "³[ƒ šåÚà ³Úà³ "³à Òü¹´¬[Å}Kã ³¹v¡û¡Îå >åšã ³àÚìW¡ï[Å} Úà*¹´¬Kã ¯à¹ã "³v¡à íºìt¡¡ú ët¡ïÒüP¡´¬Îå} >åšã¤å Jå>àÒü[΃à Úà´•à ÒüA¡àÚJå´•>à "¯à}¤à =àv¡û¡à =³ƒå>à ³ìJàÚKã ³ì=ï-³[ź A¡Úà¤å Úà´•à ºè´•à ëºï>ƒå>[ƒ ºà[Aá¡ú 'ìJàÚKã Jå>àÒü[Î>à ³³è; t¡à>à JR¡[R¡ ³ƒå[ƒ Jè; >à´¶t¡>à Jè¤àA¡ Jè¤à ³ìJຠë=àìv¡û¡, ëJàR¡ >à´¶t¡}>à W¡ã} A¡à¤à *Òüì=àìv¡û¡ ÒàÚ¤[Ρú >åšà->åšã ">ã ë=à} ³àÄ>à W¡;[³Ä¹¤t¡ƒà ³šè} ó¡à¤à >å}R¡àÒü-ÚàÒüó¡¤à Ú贬ຠÒàÚ¤ƒå *ÒüKìƒï[¹¤[>¡ú º³ƒ³[΃à >åšã¤å A¡Úà³ ³¹ç¡ *Òü>à ëºï>¤ìK ÒàÚ¤¤å ‘Òü³à-Òüšà’ ÒàÚ[¹¤[Î[>¡ú 'ìJàÚKã W¡;>¤ãƒà ëÒÄà ³¹ç¡ *Òü¤à ëšà;tå¡>à ¯àîÒƒà ³³àR¡ =}î>¡ú ÒàÚ¤[ƒ ‘í³-#[Å}->å}[Å;’, ‘>å[³;-=à’, ‘W¡àA¡-ëÚ>Åà}’, ÒàÚ[¹¤à "[Îƒà ³=}Åã;>à í³, >å[³; "³[ƒ W¡àA¥¡à ëÒÄà ³¹ç¡ *Òü¤[> ÒàÚ>à JR¡î>¡ú ‘Òü³à’ ÒàÚ¤[Î A¡ÚàKã ³t¡ãA¡ ³¹ç¡ *Òü¤ìK ÒàÚ¤ƒå[ƒ ³ãÚà´•à ë=àÒüìƒàA¡-ëÒì@ƒàA¥¡à JR¡>¹¤[>¡ú ‘íº³à-[>}ì=ï’ ÒàÚ>Îå ÒàÚ>¹[´Ã¤[Î[>¡ú ³t¡àR¡[΃à óø¡àXA¡ã ë>ìšà[ºÚÄà ÒàÚ¹´¬à ‘‘"ó¡¤à Òü³à "³à šãÚå ³à캳 šè´¬à ³àÚ=ã¤à šãìK’’ ÒàÚ¤[ÎKã >å}Kã ¯àJìÀà@ƒå í>>¤à A¡àÄK[> ÒàÚ>à J[À¡ú ÒàÚî> - If you teach a boy, you teach an individual. If you teach a girl, you teach a family. Úè³Kã >;yKà Jåº-íºA¡àÚKã, ³ãÚà³Kã ¯à JÄ-í>>¤ƒà, ¯à칚 ëºï¤ƒà >åšã[Å}¤åÎå Úà*Ò>¤à Úà´•à ³ì=ï t¡à¹[Aá¡ú ³[Τå ëA¡ïÒü =¤A¡ ët¡ï¤ƒà *Ú-ëÚ;, tå¡}-³àR¡ ëÚ}ìÒï¤à ÒàÚ¤ƒå¡ú ³¹³[ƒ ³ã*Òü¤Kã Jå>àÒü[Î >åšãKà >åšàJv¡û¡>à ëÅ´¬[>¡ú ¯à t¡àĤƒà >åšã-"R¡à} ³šà> ë=à¹B¡>å ÒàÚ¤à ³t¡³Kà Wè¡>‰¤à W¡;>¤ã "ƒå 'ìJàÚ A¡Úà³ Aå¡Òü>à =³[J[ÎìK? šè´•³A¡[Î í>>ƒå>à 'ìJàÚ šè´¬>à JR¡[³ÄKƒ¤[Î, >à;-šå t¡à[³ÄKƒ¤à "[Î ºà[Aá¤à W¡ÒãW¡à "[Î[ƒ >åšà>à Jå[À}¤à Jå>àÒü "ƒå Úà¹ì¹àÒü ‘[¯ì³> &´šà¯¹ì³”z’ Kã ³t¡³ƒå ºàìAá ÒàÚ¤[Î[>¡ú ‘ë¤[t¡ ¤W¡à*, ë¤[t¡ š¹à*’ ÒàÚ¤à ®¡à¹t¡ ιA¡à¹Kã "ìW¡ï¤à [ÑHþ³ "[Î ³ãÚà´•à JR¡>¹¤à R¡àv¡û¡[>¡ú t¡ìÅ}>à >åšã¤å ³šàUº "³[ƒ ³ì=ï>à-³¹ã}ì\º Òà[Ù¤à ³ì=ï Úà´•à t¡à¹[Aá¡ú Òü³å}ƒà "³[ƒ Jå>àÒüƒà >åšã[Å}>à ëºï[¹¤à ë=ïƒà}[Å} "[Î ó¡\>à JR¡[¤ƒå>à šèA¥¡ã} ë=ïK;[š¤à "³à W¡R¡[º¡ú R¡[Î[ƒ Òã¹³ Jè[ƒ}³v¡û¡à >åšã[Å}Îå Úà*[ÅÀv¡ûå¡>à Jå>àÒüƒà A¡àÄ¤à ¯àJº-ëºï[Å} A¡Úà Jèìƒàº ët¡ï¹[Aá¡ú

ë>à}³Kã W¡¹à t¡àg¤ƒà "³[ƒ Úè³Kã W¡àA¡ì=àR¡-ëó¡ïÇ¡, Aè¡šì>à³ƒà ³ãAè¡š "³v¡à ëšà;=à¤à ó¡}\‰¤ã 'ìJàÚKã Òü³à-Òüì¤>, ÒüìW¡-ÒüW¡º "³[ƒ Òüì>-Òüì@ƒà>[Å}ƒà Òü¤à-šà¤à íÒÒĤà (³ìÚA¡ W¡;ÒĤà) ëÒà;>¤à "³[ƒ Jå>àÒü[Îƒà ³ìJàÚ¤å ³t¡ã} íº>à ³t¡³Kã "*>¤[Å}Kà Òüì¹àÚ>>à [Ò}¤ƒà W¡R¡¤à ³îÒ-³[ź A¡Úàƒå ³ó¡³-³t¡³ W¡à>à ó¡}ÒĤà ëÒà;>¤à ÒàÚ¤[Î t¡¹àÒü-t¡¹àÒü¤à =¤[v¡û¡ >ìv¡¡ú R¡[ÎKã W¡à*J;š>à J³ ë=}º¤à W¡ÒãW¡à "[Îƒà ³t¡³-³t¡³Kã ëÒà}º[Aá¤à "*>¤[Å}, W¡;>¤ã[Å} "[Î JR¡>à [Ò}¤à R¡´•>¤à ëÒà;>¤ƒà =¤A¡ Úà´•à ¯à>à Åè\-ë>à³\[¹¤à >åšã šè´•³A¡ ó¡>à [W¡À¤Îå [W¡Äà ³ìÚA¡ W¡;>ìÒï>>¤à "³[ƒ t¡R¡àÒüó¡ƒ¤à ºàÒü[¹A¡-ºàÒüÇ¡ "³[ƒ ³îÒ-³[Å} "ƒå[ƒ t¡³ìÒï>¤à, íÒìÒï>¤à ³t¡³ J[\v¡û¡} *Òü¹¤Îå JàÒüìƒàA¥¡>¤à ëÒà;>[¤Úå¡ú &ƒÂi¡ &ƒå¸ìA¡Î>¤å ºàÒü>ã} *Òü\[¹¤à ëšøàìó¡ìÑ•º[Å}Kã ëJàÀàl¡ü *ÒüKƒ¤[>¡ú ιA¡à¹>à ëºïJ;º[Aá¤à ëJàR¡=àR¡ "[Î ó¡\>à JR¡Ò@ƒå>à ÒàÚ[¹¤à ëÅà;=ìÒ﹤à >åšã[Å} "[Î¤å ºàÒü[¹A¡ t¡´•ã}¤à ó¡à*Ò>¤à, ³ìJàÚ>à ÒüA¡àÚì¹àÒüƒ¤à, Úà´•à íÒ>ã}Kƒ¤à ³ó¡³-³t¡³ "³à ÅàK;º[Ρú "³åv¡û¡}¤å R¡³Jø¤[ƒ ë=ï¹àR¡ "[Î ³àÚ ëÅàÚƒ>à šàB¡[> ÒàÚ¤[Î "ìW¡;šà =à\¤[>¡ú

ƒàv¡û¡¹>à Òü¹A¡šà ÒãƒàB¡ã ëW¡ƒå šà¹Kà ³t¡³ W¡à>à "³[ƒ W¡à} JR¡>à ÒãƒàA¡ W¡à¤à R¡³\ƒ¤à, šà[g>à Òü¹A¡šà Aå¡[k¡ ëÚ}ºå¤Kã ëW¡ƒå šà¹Kà A¡[¹ >å[³;t¡à, A¡[¹-A¡[¹ ëšà;W¡R¡-íW¡\R¡ íºƒå>à ºàÒü Jå¹ç¡³ì=àB¡ƒìK ÒàÚ¤à JR¡\‰¤à, l¡üΤA¡ã ëšà;-íW¡ íº¹ç¡>¤à ¤à³Äà Òü¹A¡šà [ºÑztå¡ ó¡à*¤à šà¹Kà íA¡ì=º A¡à¤à R¡³\‰¤à 'ìJàÚKã ºàÚ¹¤à "³[ƒ ëÅà;=ìÒ﹤à Òü³à-Òüì¤>[Å} "[ÎKã šå[Xƒà "ìt¡àÙà Jåìƒà}W¡àƒ¤à A¡Úà³åA¡ ³àìÚàA¥¡¹³K[> ÒàÚ¤ƒå[ƒ 'ìJàÚ>à J>¤ƒà ºà´¬à JA¡ ó¡}ºì¹àÒü¡ú >Òà>³îJ Òü³à>à Òü³å}-³>å}Kã =¤A¡[Î A¡Úà³åA¡ ët¡ï¤ìK, Òü³à[Î A¡Úà³åA¡ ³¹ç¡ *Òü¤ìK ÒàÚ¤ƒå Òü³à>à Ú賃à íºt¡¤à >å[³;t塃à ëÅàÚƒ>à JR¡K[>¡ú "ƒå>[ƒ 'ìJàÚKã Òü³à[Î Òü¤à-šà¤à t¡R¡àÒüó¡ƒ>à íÒÒ@ƒå>à ë¤[ÎA¡ &ƒå¸ìA¡Î> ó¡}Ò>¤à ÒàÚ¤[Î A¡Úà³åA¡ ³ì=ï t¡à¤ìK ÒàÚ¤ƒå J@ƒå>à ëÚ}[³Ä[Ρú ëÒà³ ÎàÒüXA¡ã ë>àìº\ƒå Òü³à>à JR¡\¹¤[ƒ Òü³å}Kã ³ãÚà³ šè´¬à ÒàÒü[\[>A¡ *Òü¤à ë¤ìºX ƒàÒüt¡ W¡à¤à ó¡}ºK[>, ëÅ>-=å³Kã ó¡ã¤³Îå ó¡K;šKà Òüì¹àÚ>>à Òã¹³ Jè[ƒ}³v¡û¡à ó¡ã¤³ ó¡K;ºB¡[> "³[ƒ W¡à*J;ºB¡[>¡ú ëºàÚ>>à >å}R¡àÒü-ÚàÒüó¡¤à Ú贬ຠÒàÚ¤ƒåÎå ëÅàÚƒ>à *Òü¹B¡[>¡ú ³t¡³Kà Wè¡>‰¤à, ³¹³ W¡àƒ¤à ÎàÒü[”z[ó¡A¡ *Òüƒ¤à Jå>å}Kã =à\>¤ã ("Þê¡[¤Å¬àÎ) A¡Úàƒà ºèœ¡æ>à ³t¡³ "³[ƒ ëź A¡Úà "ì¹´¬ƒà ³àR¡Ò@ƒå>à Jå>àÒüKã W¡à*J;-º³ì\ºƒà W¡àl¡ü>à =㔂Ò[À¤à A¡Úà[Î ëA¡àA¡ÒÄ>¤à "³v¡à R¡àÚ¹¤à º´¬ã[ƒ ºàÒü[¹A¡ t¡´¬[>¡ú ºàÒü[¹A¡-ºàÒüÇ¡ t¡´¬ƒà ³t¡³ ë=R¡¤à ÒàÚ¤à "³à íºìt¡¡ú t¡´¬à ÒàÚ¤[Î[ƒ ëšàA¡šƒKã>à [Å[‰ó¡à*¤à JA¡ ëºàÒü¤à >ìv¡¡ú

W¡Òã A¡ÚàKã ³³àR¡ƒKã ®¡à¹t¡ ιA¡à¹>à 뺜¡>à W¡;=¹[Aá¤à ët¡àìt¡º [ºt¡ì¹Îã ëA¡ì´š> ([t¡ &º [Î), ëšàÑz [ºt¡ì¹Îã ëšøàKøà³ ([š &º [š) "³[ƒ A¡[”z>å¸Òü} &ƒå¸ìA¡Î> ëšøàKøà³ ([Î Òü [š) >[W¡}¤à Jè[\>-ë=ï¹àR¡ A¡Úà ëÒïJø¤à ó¡à*¤ƒà 'ìJàÚKã >åšã ³Úà³ "³à ºàÒü[¹A¡ íÒìÒï[‰¤[Î A¡[¹Kãì>à? t¡´¬à Úà*¤à R¡³ìÒà \à;ºà í>>>ã}R¡àÒü *Òü[¹¡ú ÒàÚ[¹¤à &ƒÂi¡ ºà>¢¹[Å} "[΃à ëÒÄà Òüìó¡[v¡û¡¤ *ÒüKƒ¤à "ƒåKà º[>¢} &>¤àÒü¹>ì³”z "³Îå šå¹A¡šà R¡´•>¤à Jåº-íºA¡àÚ Jè[ƒ}Kã "U>¯à[ƒ ¯àA¢¡¹[Å}, "Åà ¯àA¢¡¹[Å}, ëΡ£¡ ëÒ¿ Køç¡š[Å} "³[ƒ Åã}ºèš ³¹ê¡šA¡ã ºå[W¡}¤ã[Å}, í³¹à šàÚ¤ãKã ºå[W¡}¤[Å} ë³ï-ó¡àº>[W¡}¤à >åšã ºèšA¡ã ®¡ºå[”zÚà¹>[W¡}¤à A¡Úà>à t¡àA¡šã-t¡[´¬¤Kã =¤v¡û¡à Úà*[Å@ƒå>à ®¡ºå[”zÚà¹Kã ë¹àº[Å} "ƒå ëºï[¤¹K[ƒ Úà´•à A¡àÄK[>¡ú ³ƒåKã ³ÒÚÎå ëÅàÚƒ>à Úà>K[> ÒàÚ>à J[À¡ú ³¹³[ƒ ³ìJàÚKà &ƒÂi¡ ºà>¢¹[Å} "[ÎKà "Úà´¬à ³t¡³ƒà šè[À, ëºàÚî> "³[ƒ Úà´•à ëA¡àÒü>샡ú Úà¹K[ƒ ëºï¤èA¡-[Ò}ìKà@ƒà =¤A¡ Åè[¹¤[Å}Kã ³¹v¡û¡à JåÀR¡ Aè¡´¬ã *Òü>à, >è}-íºìR¡àÒü ëšA¡ó¡³ƒà, Úè³ Åà󡳃à, ëW¡ìB¡à@ƒà "³[ƒ >è} t¡A¡JàÚ󡳃à [Å@µã *Òü>à, íA¡ì=ºƒà ëšà;ìÚà>¤ã *Òü>à, šà;-tå¡ì¹ºKã R¡à ó¡à󡳃à R¡à³ã *Òü>à, [ó¡ Åà󡳃à [ó¡Åà¤ã *Òü>à "³[ƒ "ît¡-"ît¡ =¤A¡ Åèó¡³[Å}ƒà ÒA¡ì=R¡>>à Úà*[Å@ƒå>à &ƒÂi¡ ºà>¢¹[Å} "ƒåKà ³t¡³ "Úà´¬ƒà ët¡à;>-[t¡Äƒå>à t¡àA¡šã-t¡[´¬¤Kã =¤A¡[Å} W¡;=¹¤[ƒ "³åB¡à ëÒÄà Òüìó¡[v¡û¡¤ *ÒüK‰à ÒàÚ>Îå >ã}[R¡¡ú

ÒàÚ¤[ƒ =¤A¡ Åè¤ã, [Å@µã[Å}Kã ³¹v¡û¡à Úà*[¹¤à ºàÒü[¹A¡ ºàÒü[¹A¡-ºàÒüÇ¡ íÒ¤ã >åšã[Å}ƒà ®¡ºå[”zÚà¹Kã ëy>ã} "[Î ó¡}Ò@ƒå>à Úà´•à >A¥¡¤à "³[ƒ ëA¡àÒü>ƒ¤à ³ìJàÚ ³ìźKã ³¹v¡û¡à ëšøàKøà³ "[Î ³>ã} t¡´•à W¡;=ÒÀK[ƒ ëÒÄà ó¡K‰à ÒàÚ¤[Î[>¡ú ë>ìÑ•º [ó¡ì³º [ºt¡ì¹Îã ëšøàKøà³ "[΃à Úà*[¹¤à A¡ì´šàì>”z[Å} "[Î W¡;=-W¡;=>à ëÒï[\B¡ã ³t¡³ƒà t¡R¡àÒüó¡ƒ>à JR¡ƒ¤à Úàƒ¤à ë>àìº\[Å} ÒàÚ¤[ƒ ëÒºô= &ƒå¸ìA¡Î>, ëÎGåìÚº &ƒå¸ìA¡Î>, A¡g渳¹ &¯¸à¹ì>Î, ëÒà³ ÎàÒüX, ë³à칺 &ƒå¸ìA¡Î>, ëšøàìó¡ìÑ•º Ò\àƒ¢, &[KøA¡ºW¡ì¹º [ºt¡ì¹Îã, &>¤àÒü¹>ì³ì”zº [ºt¡ì¹Îã, ó¡àÒü>à[XìÚº [ºt¡ì¹Îã, Òüìºìv¡û¡à칺 [ºt¡ì¹Îã, [ºìKº &¯¸à¹ì>Î>[W¡}¤à A¡Úà[Î ³ó¡³-³t¡³ W¡à>à t¡àS¡A¡ >àÒü>à ÒàÚ[¹¤à [¯ì³> &ƒÂi¡ ëšøàKøà³ A¡Úà ³àÚ šàA¥¡à W¡R¡[ÅÀA¡šKã ëJàR¡\R¡ "[΃à tå¡} ëA¡àÒü>à ëÒÄà-ëÒÄà ó¡¤à ëšà[ºÎã A¡ÚàKà ëºàÚ>>à W¡R¡[ÅŤ[ƒ ëÅàÚƒ>à [ºt¡ì¹t¡ ³[ošå¹Kã ³R¡ºà@ƒå ³R¡ó¡à*>K[>¡ú

"Every woman adult learner of Manipur should be literate and should possess the knowledge & skills necessary to compete the global economy & exercise the rights and responsibilities of citizenship."
 


© 2016 - 2018 Poknapham. All rights reserved.