‘\àÒüì³} ëºA¡’ A¡ã ëκà³à@ƒ¹

Òü´£¡àº, ë³ 16, 2018 (Úå³ÅîA¡Åà)

t¡à} 2¡ú5¡ú2018 Kã *º Òü[@ƒÚà ë¹[ƒ*Kã ëšøàNøà³ "³ƒà ÒàÚ¹A¡[J ‘‘Òü>®¡àÒüì¹à>³ì”z &@ƒ ÒüìA¡àìºà[\ [¯}>à’’ ³[ošå¹Kã ëºA¡ J¹à ëųK;šã¤Kà ëºàÚ>>à ‘\àÒüì³} ëºA¡’ ëųK;A¡[> "³Îå} ³ó¡³[΃à ó¡}[º¤à ‘ëκà³à@ƒ¹’ ¤å R¡àA¡ ëÅ>[¤¹K[>¡ú Úà³¥à >å}R¡àÒüî\, ë=}º¤Îå ë=}>à, t¡R¡àÒüó¡ƒ>à ëºïJ;t¡¤à Úà‰¤à ëJà}=à}[>¡ú ³à캳Kã ëκà³à@ƒ¹ ³Jº Úà´¶ã "ƒå¤å \àÒüì³}Kã ëκà³à@ƒ¹[ƒ Tylototriton Verrucosus, Anderson 1871. ëÒï[\[v¡û¡ Pleurodeles Verrucosus ÒàÚ>Îå JR¡>칡ú \㤠"[Î ¯àÒüÁ¡ ºàÒüó¡ ëšøàìt¡G> &v¡û¡ 1972 ë΃帺-II Kã ³Jàƒà "t¡à}¤à \㤠*Òü>à =³Jø¤[> (&ì³@ƒì³”z 1991) ÒìR¡àÒüKã A¡à}ºåšt¡à W¡>\¹KÎå >å[³;Úå}¤ã W塳 ³à>¤à ³ìJàR¡ ³[¹ šà>¤à, íº³àÚƒà t¡š¥à t¡š¥à W¡;W¡¤à "W¡´¬à \ã¤[>¡ú ³Åà[ƒ 138 mm ƒKã 178 mm ó¡à*¤à Åà}¤à ë=}î>, ³î³>à 62-88 mm Åà}Òü, ³Wå¡[ƒ ¯à*>à ³åÒü, ³î³ƒå >àA¡> "[>ƒKã W¡š[Å@ƒå>à šàA¡ì=àA¡Òü, "[šA¡šà ³[³; šà[À, ³[W¡>¤à> "[>³A¡ "Aå¡Ùà ³Úà šà[À¡ú ºà¤ "ì³à³ ³šà@ƒà ëÚ}¤ƒà JR¡ìƒ¡ú  "ƒå¤å ºà¤ƒã "ì³à³>à J¹à ëÒÄà W¡à*Òü¡ú
\àÒüì³} >v¡>à l¡üJøåº [\ºàKã, >å}ìÅà} Jåì>ï, Jåìº>, R¡àÒü³å, Jà}JåÒü, A¡à³ì\à}, [Îì¹àÒü W¡ã}ìJà} "[΃Îå ó¡}Òü¡ú º³ º³ƒåKã W¡ã}³ã Òü[W¡> Òü>à*[Å}>à ët¡àR¡à> ët¡àR¡à>¤à ³[³} ë=à[À¡ú ëº}¯à, ÎàJàA¡, ëA¡àÒüºàR¡ºà, ÚåìA¡} ³[³} '>à [ƒ &³ A¡ìº\ *¤ ÎàÒüX t¡à *\à *Òü[¹îR¡ƒà 'Kã áày [ºÚà}î³ "³>à šå¹A¡[J \àÒüì³}ƒKã, '>à JR¡[J 'ìJàÚKã ëκà³à@ƒ¹ "ƒå[>¡ú ³Òà[v¡û¡ Òü[@ƒÚàKã ³>å}ƒà "¹ç¡>àW¡º šøìƒÅ, ë¯Ñz ë¤Uº, [Î[B¡³, ë³QºÚ, Òü[@ƒÚàKã ¯à}³ƒ>à ³¸à@µà, ®å¡t¡à>, =àÒüìº@ƒ, [®¡ìÚt¡>à³, ë>šàº "³[ƒ W¡àÒü>àƒà ó¡}Òü¡ú 
‘\àÒüì³} ëºA¡’ Úà³¥à W¡;[>}ºA¡Òü, ëÚ}[>}ºåÒü ³ó¡³ƒå¡ú ºàÒü>à t¡´¬à t¡àgà ÒàÚ¤ƒå *ÒüìJø, 'Kã Òüšåì¹àÒü¤Kã yàXó¡¹ ë=à¹A¡Òü ëÎ>àš[t¡ƒà &[ƒÎì>º [ƒ[Ñ|v¡û¡ ë³[\ìÑ|t¡ A¡³ [ƒ[Ñ|A¡ šÃà[Ä} *[ó¡Î๠*Òü>à¡ú ³àKã \å[¹[ƒG> *Òü¤>à ëA¡à³¥à W¡;šƒå ó¡}[J¡ú 1996 \åºàÒüƒà W¡;[º \àÒüì³}¡ú [®¡ìº\ [W¡ó¡ tå¡>à JåºKã >Òà J¹Kà ëºàÚ>>à 'ìJàÚ¤å šå¤ã, º´¬ã[ƒ A¡à}ìšàA¡šãƒKã "àÒü [t¡ ë¹àƒt¡à W¡;ºKà ë=à}ºà> "Aå¡;šà, "ìt¡à}¤à, íº =}>>, ³ƒåƒKã[ƒ ëJàR¡>à W¡ã} A¡àÒü, W¡ã}³àÒü ">ã A¡àJ; A塳= t¡ï¹Kà íº¹´¶ã šà;tå¡, W¡ã}³àÒü[Å}ƒå 
º´¬ã íºt¡¤P¡´¶ã, ëJàR¡ º´¬ã ³W¡à "³JA¡[>, ³ƒåÎå l¡ü[¹A¡[Ťã, [t¡}J} šà>¤à Å”‚A¡ šà´¬ã [=î¹, Å´¬îÀ ³Úà³ ÒàÚìƒàA¡ ÒàÚìƒàA¡"Kà A¡àJ;[º¡ú >àA¡@ƒÎå ºóå¡>à [yû¡A¡ [yû¡A¡ ÒüÄ>à ëÒï¹´¬à \Kà Úà*Òü¡ú Úà³¥à ¯àÒü, Jå>Kã >Òà º³[\}¤[Å}ƒå óáàG "³³³ ÚàÀA¡Òü, Jå[NøÎå ëÚÙã, Jà* ³W¡à ³W¡à[Å}Îå šå¹A¡Òü A¡[¹Kãì>à ë=àÒü>à JÀå샡ú W¡ã}³àÒü ó¡>à Åà}>à A¡àJ;ºA¡šƒ[ƒ '[ƒ "ƒå³ tå¡}ƒà íºìÒï칡ú ³ìÒàÒü ³Úà³ ë>àA¡Òü¡ú "ƒåKà 'ìR¡à@ƒà óáàGt¡Kã ÅìUà³ ëºïì=àAáKà  íÒ¹Kà šã¹A¡Òü NÃàÎÎå šå¹A¡"³Òü, #[Å}Îå šã=AáA¡Òü, W¡ã}³àÒüƒå =¤ã "ìW¡ï¤à ÒüÅ} Å}>à ³t塳 ³t塳 [J@ƒå>à šàÀ³Òü, ë³àì¹àA¡Îå ëÒï¹´¶ã, =¤ãƒå ëÒAáKà ëJàAáKÎå šã¹A¡Òü¡ú º´¬ãƒà ëÒï¤à l¡ü[¹A¡[Ť㠳Åà A¡A¡Òü, ³Åà ó¡\>à [ÒìƒàAáKà íW¡Ç¡ ëÅ´ÃKà šã¹A¡Òü¡ú '>à Ò}Òü A¡Úà³ ¯à;[º, ³ìÒàÚ>à t¡àAáA¡Òü, "àƒKã W¡ã}³àÒü "[γt¡} A¡àJ;ºKà Aå¡´ÃA¡šƒà "ƒå³ íºì¹, ¯à}³@ƒå>à A¡[¹>å}Kã W¡;[>}ºå¤ì>à ëÚï[J¡ú "ƒå¤å ë=}>[J ‘\àÒüì³} ëºA¡’ A¡ã ëκà³à@ƒ¹, "ì=>¤à ëW¡@ƒ¤à #[Å}ƒà, ³¹ç¡³ ëA¡àA¥¡¤à A塳=¹A¡š[>¡ú íº¹àÒü >A¡šà >àšã [Å}¤ã ëÒï¤à #[Å}ƒà ³¹ç¡³ ëA¡àA¡Òü, ³¹ç¡³[ƒ "³åv¡û¡à 100 ƒKã ëA¡àA¡Òü R¡àW¡[v¡û¡, ѬàÒüKã ÒìR¡àÒüƒKã J¹à ëÒÄà W¡à*Òü, "ƒåKà ³ìA¡àB¡ã >àA¡> ">ãƒà, "[šA¡šà íº W¡ì¹à} ³à>¤à K㺠(
gill) "׳ "׳ šà[À¡ú ³Wå¡[ƒ ³åÇ¡A¡ ³åÒü¡ú
³t¡³ƒåƒà l¡üJøåºKã >å}ìŃÎå \㤠"[Î ³¹à} A¡àÒü>à ó¡}º´¶ã¡ú >å}ìÅà}[ƒ l¡üJøåº ëÎì”|º Τ-[ƒ[¤\>ƒà Òü´£¡àºƒKã [A¡ìºà[³i¡¹ 85 ³åA¡ ëA¡àÚºàÎ ë¹àƒt¡à W¡;ºKà [A¡ìºà[³t¡¹ ">ã³JàÒü³åv¡û¡ã W¡ã}º´¬ãƒà W¡;[º¡ú "ƒå³A¡šå >å}ìÅà}[ƒ \ãšt¡à W¡ã}ìƒà>ƒà Jåº ëÚï¤à ÚàÒü¡ú >å}ìÅà} Jåì>ï Jåìº>Kã ³¹v¡û¡à W¡ã}>à ëA¡àÚ[Å>¤à, ët¡}ìKà; Åà¤à, #[Å}[ƒ ë=>¤à šà;[=, ëA¡à³[= *Òü>Îå ët¡ï¤à ³ó¡³ "³à ëÑHþàÚ๠[A¡ìºà[³t¡¹ ">ã³åA¡ *ÒüK[>¡ú W¡ã}ƒKã #[Å} W塳=¹A¡š>à W¡Òã Wå¡Ùà #[Å} A¡}ìƒ, Jågà[Å}>à ³ó¡³[΃Kã ëÒï¹Kà J¹à ¯à}¤à W¡ã}³àÒü ó¡à*¤à =àA¡ìºï (
Terrace Farming) ët¡ïî>¡ú ë³àì¹àA¡, =¤ã, Jàì³>, Wå¡\àA¡ ³¹à} A¡àÚ>à ëÒïÒü¡ú "¯à}ƒà ëW¡àÒü=¹, ë>à}ìšàv¡û¡>à Jà}JåÒü ëA¡®¡ íº¡ú ³=A¡ =}¤à W¡ã}ìƒà>Kã Źç¡v¡û¡Îå, l¡ü-¯à [yû¡A¡ [yû¡A¡ ÒüÄ>à ëÒïÒü "ƒå¤å íº¤à[v¡û¡ "ƒå³ ëW¡à;- ëW¡à;, ëÒà³- ëÒà³ ºà*Òü, íº¤à[v¡û¡ ³Wå¡ ³åÇ¡A¡ ³åÒü¡ú ³ó¡³ "[Î \㤠"[Î ³¹à} A¡àÚ>à íºìÒï[¹¡ú Òüšåì¹àÒü¤Kã ³³àĤà ëÎìyû¡t¡[¹ìÚt¡ Îà[®¢¡Ît¡à íº¤à t¡à}Jåº "³>à šå[¤ƒå>à W¡;š[>¡ú W¡W¢¡>à Åã>[¤ƒå>à JåºKã >àA¡>ƒà W¡ã}ìƒà>ƒà íº¤à ³ã=å}ÅR¡ "³ƒà íºÒ[À¡ú ë>à}\åš>ô=à[>, 'ìJàÚ>à íº[¹¤à Ú賃åKã ëÚ>Jà, >àšã [Å}¤ã ëÒ賈åƒà, \ã¤[Å}[Å} ³¹ã ³¹ã A¡àJ;ºA¡Òü¡ú
Jà}JåÒü Jåº "³Îå} Ç¡¹ç¡}[ƒ >å}ìÅà}ƒKã [A¡ìºà[³t¡¹ "׳ W¡ã} º´¬ãƒà W¡;[º ëJàR¡>à¡ú >å}ìÅà}ƒKã ë>³î= Jà}JåÒü Ç¡¹ç¡}[ƒ ³Jåº ">ã íº, "ìW¡ï¤ƒå>à [ó¡t¡ 5x31/2, "[šA¡šƒå>à [ó¡i¡ 2 1-2
X 2 1-2 *ÒüKƒ¤à ³à[À,³´¶ã, ëW¡à;- ëW¡à; ºà*Òü º¤åA¡ šà;[=-ìA¡à³[= *Òü¤à, "šå´¬à l¡ü>à [Å}>à}>à =>¤à l¡ü¹ç¡³ ºà}¤à ³ó¡³ Úà³¥à íº¡ú 
íÒ\åJà} šà´¬ã Úà³¥à ëÒï¹³Òü, íÒ\åJà} ³Úà³ "³à ³Jàƒà ëA¡@ƒå>à íº¹´¶ã¡ú W¡;[³Ä¤à JåºKã >Òà[Å}ƒå>à ÒàÚ¹š W¡à*¤à Jàl¡ü "³³³ ÚàÀKà >à*[¹ šàÚƒå>à W¡;[º¡ú Jà*ƒå[ƒ íÒ\åJà} Jå>¤Kã *Òü¹ì´Ã¡ú ³ó¡³[΃Îå \ã¤[Î íº¡ú
l¡üJø広Kã ët¡àìºàÒü t¡à¤à º´¬ãƒà [A¡ìºà[³t¡¹ t¡¹à³åA¡ W¡;ºKà ëºàÒüºàÒü [Òº ë¹gƒà íº¤à Jåº[>¡ú W¡ã}ìJà}ƒà íº¤à "ì=>¤à šå[Jø[>, Jågà[Å}>à #[Å}ƒå =îA¥¡¡ú "¯à}ƒà ët¡àìºàÒü ³Jàƒà [Îì¹àÒü, ë>à}ìšàv¡û¡à ëW¡àÒü=¹, ë>à}Wå¡œ¡Kã ³¸à@µà íºì¹¡ú ³ó¡³[΃Îå ëκà³à@ƒ¹ ë=}>¹A¡Òü¡ú šå³¥³A¡[Î¤å šÀå¤Kã ³¹³[ƒ t¡à}º¤ \㤠"[ÎKã íºó¡³ W¡àó¡³, íÒ>¤ã J¹ƒ} [>}[Å}\¤[>¡ú íÒ>[¹¤à ³ó¡³[Î, "¯à}¤à W¡ã}Kã º³ (1970-2200 [³:), "ì>´¬à ët¡´šì¹W¡¹, ëÒà³ ëÒà³ ºà*¤à "ìW¡à;šà íº¤à[A¥¡¡ú íA¡ìƒïîR¡ƒÎå t¡´šàA¡ º³ƒà A塳=¹ìv¡û¡¡ú W¡ã}³àÒüƒà íº¤à t¡ãº-A¡à} ³W¡à, #[Å}ƒà A¡à} ³W¡à ³¹ç¡³, ëA¡ïì\} [t¡ì”‚öàA¡, "Aå¡Ùà #[Å}Kã A¡R¡, A¡A¡ìW¡} íºìÅï ³W¡à>[W¡}¤à šà³¥à W¡àÒü¡ú &[šøº, ë³ \å>, \åºàÒü, "àKÑz ó¡à*¤à ³ÅA¡ l¡ü¹´ÃKà W¡àìKàA¡ š”‚à ëºàÒü¹A¡šƒ[ƒ "ƒå³ ëºà;[J, ³ìJàÚ íº ÒàÚ¤Kã J僳ó¡à* l¡ü샡ú W¡àìA¡àš[ƒ ³ó¡³ šè³¥³v¡û¡à #[Å}Kã ët¡´šì¹W¡¹>à 11-25 [ƒ[Nø "ƒåKà ׸[³[ƒ[t¡>à 80-90% "ƒåKà #[Å} 75-95 ëÎ[”z[³t¡¹ ºå¤à \Kàƒà ë=}î>¡ú ë>à}\å š”‚à[ƒ W¡ã} º´¬ã Úà³¥à >å}R¡àÒüìt¡ "ƒå¯å ³ìJàÚ[ƒ ³t¡³[Î >y¤[ƒ l¡ü>¤à ó¡}샡ú
š>[Jø¤à Jåº[Å}[Î 1994, 1995 "ƒå¯àÒüƒ[ƒ º´¬ã[Î Úà³¥à >å}R¡àÒüìt¡, ëÒï[\[v¡û¡ JR¡ì‰¡ú ³[ošå¹ƒà W¡ã}Kã º³ ³Úà³ íº[¹¤[΃[ƒ \㤠"[Î ó¡}¤Kã šàl¡ü íºìt¡¡ú A¡[¹Kã \àÒüì³} "³[ƒ [Îì¹àÒü-A¡àìÎà³ W¡ã}Åà}[΃à íÒ>[¹¤Kã ³¹³[Î JÀ夃à íº¤àA¡ íºÒà*Kã Åv¡û¡³ ëÚ}[>}ºåÒü, ³ìJàÚKã ëºà;ó¡³ l¡ü¹ç¡³-¯à¹ç¡³ "šå´¬à l¡ü>à[Å}Kã ³Jà>[W¡}¤à, "Úà´¬à ³ó¡³[Å} íº¤àv¡ûå¡ ³åÇ¡A¡ ³åÒü¡ú ëÎàÒüº ëδšº[Å} ëJà´¶A¡Òü, ëºì¤àì¹t¡[¹ W¡à}ìÚ}ƒà A¡à줢à>Kã W¡à} Úà³¥à A¡à ëÒÄà ¯à}¤à (1.65%-3-6%) "ƒåKà ëó¡àÎìó¡à¹Î "³Îå} ëšàt¡à[ÎÚ³[ƒ ëÑzt¡ "[ÎKã ³ó¡³ "ît¡ƒà ó¡}¤Kã W¡à}ƒà "ƒå³A¡ íº, &[Î[ƒA¡ ([š 'W¡ 5.75) *Òü¡ú ë>šàºƒà, W¡àÒü>àƒà ó¡}[º¤à ëÑš[Î\ "[ÎKà W¡š ³àîÄ ÒàÚ¤Îå ³àKã ëyû¡àì³àì\à³ >´¬¹>à ëº}‰¤à šø³à> *Òü[¹¡ú ƒà[\¢[º} "³Îå} "¹ç¡>àW¡º šøìƒÅ>[W¡}¤ƒ[ƒ \㤠"[Τå R¡àA¡ ëÅĤà ë=ï¹³[Å} ιA¡à¹>à ëºïJ;[J¤à Aå¡Òü칡ú
\㤠"[Î ëÅàÚƒ>à ³Åã} Ò”‚¹´ÃK[> ÒàÚ>à J[À¡ú ³¹³[ƒ W¡Òã 22¡ú 23 Kã ³³à}ƒà W¡;ºå¤ƒà Jågà[Å}>à ¯à¹ã Åà¹A¡šƒà ³ìJàÚKã "Òº-º³>[Å}>à Úà³¥à íº¹´¶ã ÒàÒü¹³Òü ëÒï[\[v¡û¡ ³Åã} Úà³¥à Ò”‚칡ú \㤠"³à ³å;[J¤à Úà¤Kã "ìW¡ï¤à ³¹³ J¹à ¯àÒü*-ƒàÒü®¡¹[Î[t¡ ÎàÒü[”zÎ[Å}>à šã[¹¤à "[΃Kã ³[ošå¹Kã ëκà³à@ƒ¹ "[Î ³¹³ ">ã J[v¡û¡ ³àÒüìÚàA¥¡ì¹¡ú "Òà>¤à ³¹³>à ³ìÒàÚ¤å A¡à ëÒÄà ó¡àƒå>à W¡àì=àA¡šã[¹¡ú #[Å}ƒà ³W¡à *ÀA¡šà R¡àW¡A¡[Å}ƒå Jågà[Å}>à R¡´¬³îJ ó¡àƒå>à W¡àì=àA¡Òü, ëºà} ëJà@ƒå>à ó¡àî>¡ú ">ãÇ¡¤à ³¹³>à ëºï-ÒãƒàA¡ W¡àÒü¤à ëºï¤åA¡[Å}ƒåƒKã ëW¡”‚¹A¡šà ³Òã ³W塳 "³[ƒ JåºKã [ó¡Ç¡-[ó¡W¡à´¬Kã Îàìšà>-Îå‹à ³W塳ƒå ³ìJàÚ JàR¡¤à R¡³\샡ú ³t¡à}[Îƒà ³ìJàÚ¤å R¡àA¡šã ëÅ>[¤>¤à A¡ºìÒï>¤à ë=ï¹à} šàÒüJ;šà Úà³¥à ƒ¹A¡à¹ *Òüì¹ Jg[J¡ú ³¹ã íº>>à ëšøàì\v¡û¡ ³W¡à "³t¡}Kã ÎàÒüX ët¡ìA¥¡àìºà[\ [ƒšàt¢¡ì³”zt¡à ÒàÚ\[J¤à íº, "ƒå¤å šàl¡üJå³ šã¹A¡[J쉡ú ÒüÅà>Îå "³åA¡ Ò}ºå¤à ët¡ï[J쉡ú Úà³¥[ƒ ëJàÚ¹à}[J \ã¤Kã ³å;[JK‰à ÒàÚ¤Kã Úà³¥à šàJ;W¡[J, "ƒå¤å ³t¡³ƒåKã ÒüÅàKã Òü³å}Kã "[W¡>¤à A¡ÚàƒKã ³àÚ íºì=àA¡šà R¡³[Jìƒ ëÒï[\A¡ó¡à*¤à A¡à*¤[ƒ ÒüR¡³ R¡³ìƒ ³ìJàÚ A¡³ìƒï¹³K[>? ³[Å}[ƒ ëÅàÚƒ>à Ò”‚¹³K[>¡ú ëÒï[\A¡³A¡ Òü>®¡àÒüì¹à>ì³ì”z "³[ƒ ÒüìA¡àìºà[\ [¯}>à >ã}[Å}[¤¹A¡šà, =¯àÚ Úà*[¤¹A¡šKã šàl¡ü t¡à\¹ç¡¤ƒà Ò¹à*³@ƒå>à ÒüÅà>à ÒA¡ì=}>>à l¡ü\¹ç¡¤à JR¡\¹ç¡¤àJ¹ƒ} šàl¡üƒ³\¤[>¡ú ‘\àÒüì³}ƒà’ >ìv¡ "ît¡ ³ó¡³[Å} "[ÎÎå ëÚ}[Å>[¤Úå, R¡àA¡šã- ëÅ>[¤¤à "³[ƒ ëÚàA¡J;šã>¤à ë=ï¹à}KンA¡ Úà³¥à ³³å; t¡à>à í>>[>}R¡àÒü Òã¹³ A¡Úà³åA¡ íº[¹¡ú ëκà³à@ƒ¹ A¡gà쮢¡Î> ëšøàNøà³ ëÅàÚƒ>à ³àÚ šàA¡šà *Òü[¤Úå¡ú


© 2016 - 2018 Poknapham. All rights reserved.