Køà[ó¡Ä Îåš¹A¡@ƒA¡t¡¹ *ÀA¡š

A¡à¹ì¤à> "Îã "R¡A¡š *Òü[¹¡ú A¡à¹ì¤à> &t¡³ JA¡t¡> ëδ¬ A¡à¹ì¤à> 60 šåì=à¹A¡šƒ óå¡t¡ì¤àº ³àÄ ó¡\¤K ëºàÚ>> ët¡àR¡àÞ ³P¡> A¡Úà ë=}>ìJø¡ú ƒàÒü³@ƒ ÒàÚ[¹¤ A¡>Jø¤ ëšà;ÎA¡ "ÎãÎå A¡à¹ì¤à> R¡àA¡t¡> Îठ"t¡àR¡¤ ëšà; "³>ã¡ú ƒàÒü³@ƒ ³ìW¡; "³JA¡ ÒàšÃK ë=àR¡ ë=àR¡>àl¡üƒ Òàš¥¤ NÃàÎ[Î} A¡A¥¡[¹¤>ã¡ú >èšã[K ëA¡¹A¡šƒ [Τ ºãA¡ ëA¡àº, Jèìƒàš, >àÒüº ëÒï[\A¡t¡ã Wå¡´•[K >èR¡> [=>ì‰, ƒàÒü³@ƒ ÒàÙ "t¡àR¡¤ *Òü> [Î>ì¹ ëÒà[º¯åƒ[A¡, ë¤à[º¯åƒ[A¡ &A¡ìyÎ[Î}, ëκ šàÚ¤ Òü³å}[K >èšã[Î}¡ú ëW¡ƒ ëÚA¡šƒ Îã[\Ä[¹¤ ëš>[κ "ÎãÎå A¡à¹ì¤à> ³Jº "³>ã¡ú ³Îã¤å> Køàó¡àÒütô¡ ÒàÚ¹K JR¡î>¡ú ëA¡àÒüºà³åA¡ ³åÒü ÒàÚ>[¹¤ "ƒåƒ Úà*[¹¤Îå A¡à¹ì¤à>>ã¡ú l¡üƒ, ¯àƒ Úà*[¹¤Îå A¡à¹ì¤àÄã¡ú ëW¡R¡, ëK×, "àºå, ³}Køàƒ Úà*[¹¤Îå A¡à¹ì¤à> A¡´šàl¡ü@ƒ>ã¡ú "ƒå> A¡à¹ì¤à> "Îã [=¤[K, JR¡¤[K ëºàÒü>àÒüƒ¤ Òã¹³ "³ *Òü[¹¡ú 
A¡à¹ì¤à> &t¡³[Î}[K ³ì¹àº "³JA¡t¡} =à¤, ëÒA¡ÎàìKàì>º ëº[v¡Îôt¡, >àA¡º t¡¹ç¡A¡ t¡¹ç¡A¡ šàÞ ëÚà;[A¡ t¡à¹à> ÎठJ¹àÒüP¡´• Îãì@ƒàA¡tè¡> íº¤ A¡à¹ì¤à>[K Ñ|A¡W¡¹ "³>ã Køà[ó¡> ÒàÚ[¹¤ A¡à¹ì¤à>[K &ìºàìyàš "Îã¡ú ³[΃>ã Úà*[¹¤ "R¡A¡š ³P¡>[Î}¡ú A¡Þƒ Ñz㺃[K ëÒÀã, í³Îà ó¡à*ƒå> W¡;šƒÎè, ÒüìºA¡[yA¡ A¡ì¹”z W¡;šƒÎå ëA¡à¹ãƒ[K ëÒÄ íó¡¡ú NÃàÎAå¡´•³A¡ >y¤Îå šÃàÎ[t¡Aô¡t¡ ³R¡àº> ó¡à*¤P¡´• yàXšì¹”z *Òü¡ú šàJø¤ ³ì¹àº "³> A¡à¹[K NÃàÎt¡, ë¤à[ƒƒ >š[ÎÀK ¤åìº;šøç¡ó¡ *Òü¤ ÚàK>ã ÒàÚ¤[K W¡à}ìÚ} šàR¡ì=àA¡[J¤Îå íºì¹¡ú í³Îà ó¡à*¹K W¡;šƒÎè &ºå[³[>Ú³ƒ[K ëÒÄ ó¡¹¤ƒã A¡Úàƒ ó¡¹¤ ëšà;ÎìA¥¡à¡ú "ì>ï¤ =å}º[¹¤ šàl¡ü "Îã> Îåš¹A¡@ƒA¡t¡¹ *Òü¤[K>ã¡ú
Îåš¹A¡@ƒA¡t¡¹ ÒàÚ[¹¤Îã ÒüìºA¡[yA¡ A¡ì¹”z "³ W¡;šƒ šã¹´¬ "[=}¤ƒå "³v¡ íºy¤, ë¹[ÎÎìt¡X [\ì¹à *Òü¤ ÒàÚ¤>ã¡ú >Òà>³îJ Îåš¹A¡@ƒA¡t¡¹ "Îã ëκ[ÎÚÎô ƒãKøã [\ì¹à[K "à ³Jàƒ, &¤ìÎàºåt¡ [\ì¹à[K ³>àA¡ (-2730
C) "ƒå¯àÒüƒ ë=}>¤ ë=ïìƒàA¡ *Òü> ët¡ï¹´¶ã¡ú ëA¡à¹ã[K ¯àÚ๠*Òü¹¤Îå, &ºå[³[>Ú³[K ¯àÚ๠*Òü¹¤Îå Aå¡Òü> í³ =๤ƒã ÎàK;ºA¡#¡ú #R¡ÒĤ [ÎÎìt¡³ Îã[\ĉ¤ƒã ÎàKvå¡> W¡àA¡[J>ã¡ú ³Îã ÎठëÒ>K;ºA¡ºK A¡ì¹”z W¡;š[K W¡à} Ò>=¹A¡šƒ[K>ã¡ú ÒüìºA¡[yA¡ A¡ì¹”z "³ ¯àÚ๠"³ƒ W¡;š ³t¡³ƒ ÒüìºA¡ìyà>[Î}> W¡;[J¤>ã¡ú ³t¡³[΃ ÒüìºA¡ìyà>[Î} "Îã ÒàÚì¯ "³ƒ A¡à¹ "³ ë=ï[J¤ìƒï> W¡;š >ìv¡¡ú "³K "³K ë=}KàÒüî>¡ú ÎठëÒ>K;ºAáK &t¡³[Î} "ƒåÎå >ãAáA¡Òü¡ú ³t¡³ƒåƒ ÒüºA¡ìyàÄ W¡;>¤[K º´¬ã "Îã "Îå³ "Îå³ Jè[\ÀA¡#¡ú A¡ì¹”z W¡;šà Ò>=¹A¡š ³t¡³ƒ ë¹[ÎÎìt¡X Úà´• ¯à}J;ºA¡#¡ú V=IR ÒàÚ¤ ÒüìE¡Î> "Îã[K ³tå¡} ÒüÄ ë®¡àºìt¡\ W¡š ³àÄ> íº¤ ³t¡³ƒ ë¹[ÎÎìt¡X (R) "Îã ¯à}J;º¤ƒã A¡ì¹”z (I) "Îã šãA¡=[J>ã¡ú "ƒå> Aå¡Òü> Îã[\ÄKƒ¤ ³ó¡³[Î} "Úà´¬ƒ ÒüìºA¡[yA¡ "³ƒã ÒüìºA¡ìyà[>[B¡ ë³[Î>[Î} #R¡=ÒĤ &Ú¹ A¡[@ƒÎ>¹[Î} Îã[\îÄ¡ú J胳 *Òü> ë¹[ƒ*[K yàX[³t¡¹ ë³[Î>[Î} =³[º¤ ³ó¡³, Ñzå[ƒ*[K ë³[Î> ³Úà³ =³[º¤ ³ó¡³[Î} #R¡ÒÀã¡ú >y¤ƒã ÎàK;ºAáK ³ì=ï ët¡ï¤ 뺚[J¤ ÚàÒü >yK "ìÎàÚ¤ A¡Úà ë=à¹B¡>ã¡ú
Îåš¹A¡@ƒA¡t¡¹ ÒàÚ[¹¤ ë¹[ÎÎìt¡X [\ì¹à *Òü¤ ëšà;W¡àA¡ "Îã íº¹¤ƒã Úà´• A¡àÄK>ã¡ú "ƒå> º³[΃ [=¤ ëÒï¹A¡[J¤>ã¡ú Îå³ #R¡=ÒÀK ®¡àÒüì¤öÎ> Ò>=Ò@ƒå> A¡[¹³v¡ ëºR¡‰¤ ët¡´šì¹W¡¹ "ƒå>ã =¹ì³àƒàÒü>à[³Aô¡Îôt¡ &¤ìÎàºåtô¡ [\ì¹à ÒàÚ[¹¤Îã¡ú [\ì¹à ëA¡º[®¡>Îå ÒàÚ¡ú ëκ[ÎÚÎô ƒãKøãƒ> -2730C ÒàÚ¤ƒã 00C [A¡ ³Jàƒ ƒãKøã 273 A衳=> íº¤ "ƒå¤å JR¡î>¡ú "ƒå> &¤ìÎàºåtô¡ [\ì¹à ³>àA¡ ëÚï> #R¡=ÒÞ ³t¡³ƒ ëšà; J¹ƒã ë¹[ÎÎìt¡X [\ì¹à *Òü¹A¡š ÚàÒü J@ƒå> [=[J¡ú 1911 ƒ ëó¡ì>àì³>> "Îã šåì=àA¡š R¡³[J¡ú ³[΃ í³Î>¹ Òüìó¡A¡ ÒàÚ> JR¡>¤ Îåš¹ A¡@ƒA¡t¡¹ *Òü¹¤ ëšà; "ƒå> ë³Kì>[t¡A¡ ºàÒü>Îô *ó¡ ëó¡à¹Îôšå W¡R¡Ò@ƒ¤, #>ì=à¹A¡š ë=ï*R¡ "³Îå ë=à¹A¡#¡ú ëA¡à¹ã, ºèšàP¡´¬ A¡@ƒA¡t¡¹[Î} "Îã &¤ìÎàºåtô¡ [\ì¹à ³>àA¡ ëÚï> #R¡=ÒÀ¤Îå ë¹[ÎÎìt¡X J¹ "ƒå³ íº, [\ì¹à *Òü샡ú "ƒå> "ît¡ ëšà;º³ƒ ó¡}¤ R¡´¬¹ [=¹A¡šƒ ëÎ[³A¡@ƒA¡t¡¹ƒ ë=}>¹A¡š>ã¡ú 1986 t¡ [A¡l¡üìšø; Úà*¤ ëšà;W¡àA¡[Î}ƒ -1830C ëκ[ÎÚÎ[A¡ ³=A¡t¡ [yû¡[t¡ìA¡º ët¡´šì¹W¡¹ íº¤ ë=}>[J¡ú ³Îã A¡>쮡>Îì>º Îåš¹A¡@ƒA¡t¡¹[K =ã"[¹> *Òüì=àA¡š Úà샡ú "ƒå> ³ìJàÚ¤å ÒàÚ ët¡´šì¹W¡¹ Îåš¹A¡@ƒA¡t¡¹ ÒàÚ> JR¡>[J¡ú ÒàÄ ó¡}º´¬ Îåš¹A¡@ƒA¡[t¡[®¡[t¡[K ët¡´šì¹W¡¹ƒ[K ¯à}J;º¤>ã¡ú ³¹ç¡ *Òü> >àÒüìyàì\> ³Òã> ëÎïìƒà¹A¡š ët¡´šì¹W¡¹ 77 K (-1960C) "[΃[K ëÒÄ ¯à}¤ ët¡´šì¹W¡¹ƒ Îåš¹A¡@ƒA¡t¡¹ *Òü¹¤ƒã ³ƒå¤å ÒàÚ ët¡´šì¹W¡¹ Îåš¹A¡@ƒA¡t¡¹ ÒàÚ> JR¡î>¡ú "ƒå¤å ³ÎãÎå Úà³ ë>³[º¤ ët¡´šì¹W¡¹>ã¡ú ³[Î ó¡}>¤ #=R¡ÒÞ W¡R¡R¡ã¡ú "ƒå> #R¡=ÒĤ šàî´¬ Îã[\ă> ¹ç¡³ ët¡´šì¹W¡¹ƒ Îåš¹A¡@ƒA¡t¡¹ *Òü¤ ëšà; íº¤¹ ÒàÚƒå> [=¹A¡š>ã¡ú "ƒå¤å -1400C t¡[K ëÒÄ ¯à}¤ ët¡´šì¹W¡¹ƒ ó¡}¤ R¡³ƒ> ºàA¡[J¡ú
Ò@ƒA¡ ëÒï[J¤ ³à¹Wô¡[A¡ t¡à} 5 ƒ ëó¡àR¡ºA¡[º¤ "Îã> [A¡l¡üìšø; >v¡¤ Køà[ó¡>[K "šà¤ ³ì¹àº ">ã ëºà>[ÎĹK ë³[\A¡ &}Kºƒ t¡àÒĤ J[\A¡t¡} íº¤ ³t¡³ƒ Îåš¹A¡@ƒA¡t¡¹ *Òü¹A¡š ë=}>[¹ ÒàÚ¤>ã¡ú ³[Î> ¹ç¡³ ët¡´šì¹W¡¹ƒ Îåš¹A¡@ƒA¡t¡¹ *Òü¤ ëšà; [=¤ƒ "ìW¡ï¤ ëJàR¡=à} "³ *Òü¹K>ã ÒàÚ> [ó¡[\[ÎÑz[Î}> ëó¡àR¡ìƒàA¡[º¡ú ¹ç¡³ ët¡´šì¹W¡¹ƒ Îåš¹A¡@ƒA¡t¡¹ *Òü¤ ëšà; "³ šåì=àA¡š R¡´Ã¤ƒã ³ƒå> &>¹[\ yàX[³Î>, ë³[ƒìA¡º "³ƒã yàXìšà¹tô¡[A¡ º³ƒ "R¡A¡š ó¡}> "*Þ šå¹A¡š R¡³K>ã¡ú
[=[\[À¤[Î}> Køà[ó¡>[K ³ì¹àº ">ã ëºà>[ÎĹK J[\A¡t¡} íºƒå> 1.10  ƒ =´¬ ³t¡³ƒ Îåš¹A¡@ƒA¡t¡¹ *Òü¹A¡Òü ÒàÚ[¹¡ú "ƒå¤å Úà´• #R¡=ÒÀ¤ ët¡´šì¹W¡¹ƒ *Òü¹A¡š>ã¡ú ó¡}[º¤à ³ÒÚ[Î} ëÚ}ºK ÒàÚ-ët¡´šì¹W¡¹  Îåš¹A¡@ƒA¡t¡¹[Î}[K ³*R¡K Úà´• ³àîÄ ÒàÚ[¹¡ú ³Îã> ÒàÚ ët¡´šì¹W¡¹ Îåš¹
A¡@ƒA¡t¡¹[K ³¹³ƒ JR¡>¤ ëÒà;>¤ƒ ³ìt¡} šà}K[> ÒàÚ> [ó¡[\[ÎÑz &[º>à ¤àÎìA¡à>> ëó¡àR¡ìƒàA¡[º¡ú Îåš¹A¡@ƒA¡t¡¹ "Îã ³Jº ">ã ë=àA¥¡ JàÚìƒàA¡[º¡ú "³> A¡>쮡>Îì>º Îåš¹A¡@ƒA¡t¡¹, ³[Î> ë³Òü>[Ñ|³ =ã"[¹ *ó¡ Îåš¹A¡@ƒA¡t¡¹> Îì@ƒàA¥¡ t¡àA¡š ÚठA¡àR¡ºèš>ã¡ú "ìt¡àÙ "³> "à>A¡>쮡>Îì>º Îåš¹A¡@ƒA¡t¡¹>ã¡ú ³Îãƒã ÒàÄ[K =ã"[¹> Îì@ƒàA¥¡ t¡àA¡š R¡³ìƒ¡ú [A¡l¡üìšø; ÒàÚ> JR¡>¤ "à>A¡>쮡>Îì>º Îåš¹A¡@ƒt¡¹ A¡àR¡ºèš[A¡ ³W¡;A¡ Køà[ó¡>[K Îåš¹A¡@ƒA¡[t¡} *Òü¤[K ³*R¡K ³àĤ Úà´• íº ÒàÚ[¹¡ú [A¡l¡üìšø; Úà´• A¡ìšÃA¡Îô *Òü, Køà[ó¡Ä JR¡¤ƒ ºàÚ¤ [ÎÎìt¡³ *Òü¡ú

Massachusetts Institute of Technology [K [ó¡[\[ÎÑz Pablo Jarillo-Herrero > ºå[W¡}¤ A¡àR¡¤å> Îåš¹A¡@ƒA¡[t¡[®¡[t¡[K ³¹³ƒ [=[\Ĥ W¡à}ìÚ}[K Jè;ºàÒü "³ šà>J;[J¡ú ³ƒåƒ Îåš¹A¡@ƒA¡[t¡[®¡[t¡[K ³¹³ƒ [=[‰îR¡ƒ Køà[ó¡>[K ³ì¹àº ">ã =´ÃK J¹ íºì=àA¡ íºÎã> ët¡ïƒå> ë³[\A¡ &}Kº> A¡[¹ ëÒà}ÒÞìK ÒàÚ¤ƒå ëÚ}[J¡ú =ã"[¹[t¡[ÎÚà>[Î}[K ³tå¡} ÒüÄ ƒàÒüì³>Î> ">ã[K &t¡³[Î}[K ³ì¹àº[Î} ëºà>[ÎĤ ³t¡³ƒ "A¡A¥¡¤ &}Kº "³ƒ ÒüìºA¡ìyà>[Î} ³ì¹àº "³ƒ[K "³ƒ W¡;ºB¡>ã- W¡š W¡à> A¡¹´¬ ³*R¡ƒ W¡;A¡ìƒï[¹¤ì>à ÒàÚ¤ƒå ³Îà>ƒã JR¡º³ìƒ¡ú ³t¡³ƒåƒ Køà[ó¡>[K ³ì¹àº ">ãƒåƒ =à\ƒ¤ ³*R¡ J¹ l¡ü¹A¡š>ã¡ú Køà[ó¡>[K A¡@ƒA¡[t¡[®¡[t¡ "³ƒã ÒüìºA¡ìyà> ëƒ>Îã[t¡ *ÀK ëÚ}¤ ³t¡³ƒ =³[º¤ ëšà; "ƒå Mott insulator *Òüî¹ ÒàÚ¤ JR¡[J¡ú ó¡ã¤³ "Îã ëšà; "ƒåƒ A¡ì¹”z W¡;š Úà¤[K ó¡ã¤³ ëºàÒü> íºì¹¡ú ët¡ï¤t¡¤å šà¹[t¡A¡º[Î}[K Òü”zì¹A¡ÎÄ ³ìJàÚ¤å ëW¡ºÒ@ƒ> =´¶ã¡ú [=[\[À¤[Î}> ÒüìºA¡[yA¡ [ó¡ºôƒ ³W¡à "³ =à[\@ƒå> [ÎÎìt¡³ "ƒåƒ "ìÒÞ W¡à¹\ J¹ Òàš[W¡[À¡ú ³t¡³ƒåƒ šº >ãR¡JàÚ¹AáK #[Å} *ì¹àì¹à ëW¡>=[J¤P¡³ ÒüìºA¡ìyà>[Î} "šÞ "[=}¤ "³v¡ Úà*ƒ> ëW¡>=[Jƒå> Îåš¹A¡@ƒA¡t¡¹ *Òü¹A¡š ë=}>[J¡ú W¡à}ìÚ} "Îã Ò>[\> Ò>[\> ët¡ï¤ƒ W¡š ³àĤ ³ÒÚ ó¡}[J¡ú "ƒå> ó¡}[º¤ ³ÒÚ "ƒå Wå¡´ÃK[> ÒàÚ> Jarillo-Herrero > ëó¡àR¡ìƒàA¡[º¡ú Úà´• ë>´¬ ÒüìºA¡ìyà> ëƒ>[Î[t¡ƒ Køà[ó¡Ä Îåš¹A¡@ƒA¡t¡¹ *Òü¹A¡šÎã JR¡¤ƒ >å}R¡àÒü¤ ¯àó¡³ "³Îå *Òü[¹¡ú


© 2016 - 2018 Poknapham. All rights reserved.