&>¤àÒü¹>ì³ì”zº A¡àl¡ü”zƒàl¡ü>
"ìA¡àÚ¤Kã ó¡ã¤´•à >å[³; Ç¡¹A¡šà "³Îå} ³ƒåKã "³àR¡-"ìt¡àR¡

³àÒüÑ•à³ Òüì¤à³W¡à

W¡à*J;º¤à \à[t¡ A¡Úà>à ³à캳Kã ëÒà}º[Aá¤à "#}-"Åà, Ò¯à->å}[Å;A¡ã íW¡ì=R¡ A¡Úà Úà[¹ Úà[¹ ÒàÚƒå>à íº¹´¬ƒKã ëW¡>¤à Úà¹v¡û¡ƒå>à ³ƒåKã "¯à-íW¡ì=R¡ >}[J¤Kã ¯à¹ã A¡Úà íº[¹¡ú ³[Î A¡àl¡ü”zƒàl¡ü>[>, 5, 4, 3, 2, 1, 0 ëÒA¡ ëÚï¤Kà ëšàA¡JàÚ¤P¡´¬[>¡ú "¯à¤[Î ³àìÚàA¥¡¤ƒà "³àR¡¤Îå íº[J "ìt¡à}¤Îå íº[J- Where-We're losing- and winning.

Îàl¡ü= ëA¡à[¹ÚàKã l¡üƒà šà>¤à íšÅà –
Òü} 1970 Kã ëÒïK;ºA¡šà W¡Òã[Å}ƒà íº¤àA¡ "[ÎKã JåU}Kã ³ã[Å}>à Åã} =à>¤à ëÒï[¹¤à l¡ü[Å} "³åA¡ ëÒï¹A¡šà R¡³ƒ¤³îJ šR¡Úà@ƒà Úà>[J¡ú íºÒà* A¡àÒ[À¤à ëA¡ÀA¡šà $>à-¯à>à ó¡à*¤à ëJà³\ãÀKà íš íšƒå>à í³ =àìƒàA¡[J¡ú ³ƒå>à ³¹³ *Òü¹Kà ë>à} t¡à¹AáKà íº³àÚƒà Wè¡š[Å>¤à R¡³ƒƒå>à W¡ã}³àÚKã "R¡´¬à šè´•³A¡ íº>àR¡ *@ƒå>à t¡A¡=¹AáKà ÎÒ¹Kã Úè³ A¡Úà ëW¡”‚[J, íºìt¡³ ³àĤà ÎÒ¹Kã º³³îJ #[Å} #W¡à* ë=àA¡[J, ‘Òà>’ tå¡ì¹º šàì=àv¡ûå¡>à Åà-Å>Kà ëºàÚ>>à ³ã 672 [Å[J, ÎÒ¹K㠳㠺àJ 326000 ³Úè³-³îA¡ íº[J샡ú

"¯à¤à l¡üšì‰àš "[΃Kã ëA¡à[¹Úà šø\à[Å}  =ì´¶àÚ ëÅàA¡[Jƒå>à "A¡>¤à ¯àÅB¡à ëºàÚ>>à W¡Òã 10 Kã *Òü¤à º³ ëÒv¡û¡¹ [³[ºÚ> "³ƒà l¡ü =à¤Kã ë=ï¹àR¡ "ìW¡ï¤à "³à šàÚJ;[J¡ú "ƒå¤å ºå[¹¤[ƒ "šãA¡-"šãA¡šà ëºï³ã[Å}>à \UºKã ³šå *Òü¤à, ³ìJàÚ>à ÚàÄã}¤à l¡ü ëÒv¡û¡à Úà>¤à Úà¤Kã ÒA¡ íº¤>à =¤A¡ "[Î šàR¡ì=àA¡šƒà >ã}[\}-³àR¡[\}>¹´¶ã¡ú "ƒå³ *Òü>³A¡ \UºKã ëšà;ì=àB¡ã W¡àƒà 10 [ƒ º³ ³šåƒà šã¤à ÒàÚ>à ιA¡à¹>à 뺚ÃKà ³ìJàÚƒà l¡ü =à>ã}>¤Kã ÒüìX[”z¤ šãƒå>à l¡ü Úà>¤à ÚàÒì@ƒ¡ú

"Òà>¤ƒà ιA¡à¹>à JåU} Jè[ƒ}Kã Òüìºìv¡û¡ƒ ³ìA¡àA¡ "³Kã ³Jàƒà \UºKã &ìÎà[ÎìÚÎ> [º}J;ÒÀ´¶ã¡ú ASSON. >à \UºKã º³ šè´•³v¡û¡à l¡ü =à¤à, ëÚàA¡šKã =¤A¡ ët¡ïÒ[À, ιA¡à¹>à l¡ü W¡à¹à, Ò๠"³Îå} ët¡[A¥¡ìA¡ºKã Jè[\>-ë=ï¹àR¡ šè´•³A¡ ët¡ï¹´¶ã¡ú Úà´•à R¡A¡š[ƒ šø\à[Å}Kã ³àÚîA¡ƒKã Forestry ASSON. 20,000 ëÒÄà ëW¡à}ì=à¹A¡[J, ³ƒåKã ë³´¬¹ ³ã [³[ºÚ> 2 ë¹à³>à l¡ü =àìK ëW¡à}ì=à¹v¡ûå¡>à ¤Î”zKã ³t¡³ƒà l¡ü =à¤ƒà ³šèA¥¡ã} ºèš[J "ƒåKà Źt¡ =àƒà l¡ü>à ³šè}-³î¹ ó¡à¤à ³t¡³ƒà ³ìJàR¡ ëÅ}¤à, šøç¡[ƒ} ët¡ï¤à W¡;[º ³ƒåƒà W¡ã;=ìÒï¤à ³ã "³v¡à íºìt¡ ÒàÚ>à Îàl¡ü= ëA¡à[¹ÚàKã W¡à*J;-ëJàR¡=àR¡¤å í>>[¹¤à ëšøàìó¡Î๠[\ ëÒX>à ÒàÚ[J¡ú ëA¡à[¹ÚàKã ë=ï¹àR¡[ÎKã ³Jàƒà º³ ëÒv¡û¡¹ [³[ºÚ> 1 [ƒ W¡Òã 6 t¡à 뺜¡>à l¡ü =à[J¡ú =à[J¤à l¡ü[Å}ƒå A¡àŤà íÒ\åKà >;yKà A¡à\å (Chestnute) R¡àv¡û¡>à "Úà´¬à =àÒü¡ú

ëA¡à[¹Úà>à l¡ü =à¤Kã ³ÒÚ>à Òü} 1967 t¡à A¡à\å/íÒ\åKà t¡> 1300 Jv¡û¡³A¡ ë=àAá´¬ƒå Òü} 1986 t¡à t¡> 33,000   ë=àv¡ûå¡>à ³à캳Kã íA¡ì=ºƒà ëÚà>¤ƒà ëƒàº¹ [³[ºÚ> 53 t¡à>¤à R¡ì´Ã ÒàÚ>à ëÒX>à ÒàÚ[J¡ú ëÒï[\A¡ ëÒï[\A¡ íÒ\åKàKã =àl¡ü "³[ƒ A¡à\å šåì=àA¡šƒà Îàl¡ü= ëA¡à[¹Úà>à ³ìA¡àv¡û¡à íº[¹¡ú ³ƒåƒKã ëÒÄà A¡ãìÒà³, ëW¡Uå³, Úå Ç¡}>¤à íÒ-¹àƒKã W¡Òãƒà ëƒàº¹ [³[ºÚ> 30 "³KÎå ºàA¡Òü ÒàÚ[J¡ú ®¡à¹t¡A¡ã íšÅàƒà W¡Òã 1 ƒà ëyû¡à¹ 500 Kã ³=v¡û¡[>¡ú ëA¡à[¹Úàƒà ëÒï[\A¡ šøAõ¡[t¡Kã Jåìƒà}=ã¤à "³v¡à íºìy ÒàÚ>à ëšøàìó¡Î๠ëÒX>à ÒàÚ[J¡ú 

³àR¡Ò>-t¡àÒ@ƒ¤à ëƒ>³àA¢¡  (Demark- Waste not) :
Òü} 1972 Kã Òü}=³=àKã "ÚèA¡ "R¡>¤ƒà A¡à줢à[ºA¡ &[΃ šå¤à ëƒ[>Î yA¡ "³à A¡ì”|ຠR¡³ƒ¤ƒKã #[Å} #ìW¡º "³ƒà íÒìƒàv¡ûå¡>à R¡à A¡Úà [Å[J "ƒåKà JåU}Kã ³ã A¡Úà³åA¡ =A¥¡¤à #[Å} ³t¡³ Aå¡Òü>à ó¡}ƒƒå>à "¯à¤à t¡à[J¡ú Åà=ã>à W¡à=;šà &[΃tå¡ Î¹A¡à¹>à ëÅ}ìƒàA¡šƒà ëź ÒàÚ>ã}R¡àÒü íºt¡>à W¡R¡[J ³tå¡}ƒà Jåìƒà}=ã[>}R¡àÒü *Òü¤à ëšà;[Å} šå¤ƒà ëW¡A¡Åã>-ë=ï¹àR¡ W¡àl¡ü>à ëºïJ;[J¡ú

ë=ïìƒàA¡ "[ÎKã ³tå¡}ƒà šãA¡Jø¤à ëƒ>³àA¢¡ ÒàÚ[¹¤à ³ÅàKã Køàl¡ü@ƒ #[Å} >v¡>à =A¥¡¤à #[Å} íº\ƒ¤à íº¤àA¡ ³W¡à "[Î>à ëºïJ;[J¤à ëJàR¡=àR¡[Å} "R¡A¡šKã ³ÅA¡ *Òü[J¡ú ëƒ>³àA¢¡t¡à íº¤à A¡ì´š>ã "³[ƒ Òü@ƒ[Ñ|ìÚº Úå[>t¡ Jè[ƒ}³A¥¡à ³>àv¡û¡à íº¤à ³å¸[>[Κà[º[t¡ Jè[ƒ}³v¡û¡à ³ìJàÚ ³ìJàÚ>à =àìƒà¹A¡šà ó¡v¡¤[Å}ƒå A¡¹´¬à ³JºKãì>à, A¡Úà Úà´¬à W¡à}ì>à ÒàÚ¤[Î W¡š W¡à>à JR¡Ò@ƒ¤à Úà샡ú ³ìJàÚ>à =àìƒà¹A¡šà ³àR¡-t¡àA¡šà Úà¤à ó¡v¡¤[Å}ƒå ³Jº Jè[ƒ}Kã ët¡àR¡à>-ët¡àR¡àÄà ³Jè³ [κ ët¡ï¹Kà ëºì¤º >œ¡æ>à ³ó¡³ 21 Kã yàXó¡¹ ëÑzÎ@ƒà =³Ò[À¡ú ó¡v¡¤à ³Jº[Å}ƒå W¡Òã Jè[ƒ}Kã ëyÄà t¡> ºàJ 178,000 ë¹à³ ëÎì”|º [yt¡ì³”z šÃà”zt¡à šå[Å[À¡ú ëƒ[>Î ³å¸[>[Κà[º[t¡>à Úè³-Ú賃Kã šåì=à¹A¡šà ó¡v¡¤[Å} ëJà³K;>¤à ëÑzÎ> A¡Úà³åA¡ Aè¡}>à Òà}ƒå>à =´¶ã¡ú ιA¡à¹>à šø\à[Å}ƒà "ì³à;šà ³ó¡³ W¡à>à ×ì@ƒàA¡l¡ü ÒàÚ>à ë=´¬Kã ³ì=ï t¡àÒì@ƒ, šø\à[Å}>à Úà´•à íÒ>ã}>à ó¡v¡¤à A¡ìºG> ëΔz¹[Å}ƒà ×ì@ƒàA¥¡ã}¤à ó¡à*Ò[À¡ú ³¹³ "[΃Kã ëƒ>³àA¢¡t¡à ëW¡[À¤à #¹³-ëJà}º³ šè´•³A¡ =A¡šà Úà¤à #[Å} R¡àv¡û¡à *Òü>à ëW¡ºÒ[À¡ú

ëÒï[\A¡ ëƒ>³àA¢¡ "[Î "ì³à;-"A¡àÚ íºÒ@ƒ¤Kã ó¡\¹¤à Jè[\>-ë=ï¹àR¡ ëÒA¡ Úà[¹¤³îJ šàA¡-W¡àl¡ü>à ëA¡à>[Å@ƒå>à  "ît¡ Jåìƒà}=ã[>}R¡àÒü A¡ÚàƒKã ºàš¥à íºì¹, ³ì¹à³ìƒà³ [¹ìÎà΢ ó¡\>à Åã[\Ĥà íº¤àA¡ *Òü¤>à "ît¡ íº¤àA¡[Å}>à ³àKã ³ìt¡ï t¡´•[¹¡ú

[A¡>¹¤à šà; (ëQàÑz [Î) –
³ÚàÚ=}¤à ¹[ÎÚàKã A¡à\àA¡àÑzà> "³Îå} l¡ü\ì¤[A¡Ñzà> ">ã³A¡ ëÅàA¥¡à íº[¹¤à ³à캳Kã J«àÒüƒKã W¡àl¡ü¤à ³[¹Ç¡¤à šà;
Aral Sea ÒàÚ>à JR¡>¤à šà; "[Î "[A¡¤Kã ³ÅA¡ *Òü[ÅÀ[Aá¡ú šà; "[Î ³ìÒïÅà ºå¹´¬ƒKã ëÒï[\A¥¡à [³t¡¹ 13 ÒàÚ¤[ƒ óå¡t¡ 40 ³åB¡ã W¡à}ƒà #[Å} A¡}ìJø "³Îå} ÑHþ¯à¹ [A¡ìºà[³t¡¹ 25000 [ƒ =å³ÒãKã íºA¡R¡ºà *ÒüìJø¡ú ‘ë³àÚ>A¡’ ÒàÚ[¹¤à šà; "[ÎKã ëJàR¡¤à@ƒà t¡à¤à ÎÒ¹ "[Î R¡àKã ëšøàìÎÎ[Å} Òü@ƒ[Ñ|ƒà ³[³} Úà´•à W¡;º´¶ã "ƒå¤å ÎÒ¹ "[Î "๺ šà;A¡ã #[Å} íº¤à ³ó¡³Kà [A¡. [³. 50 [ƒ ëÒï[\A¡ #[Å} A¡}[J¤>à ºàš¥ì¹ R¡àKã ëšøàìÎÎ[Å} ët¡ï¤à Úàƒ>à íºì¹¡ú

"๺ šà;>à A¡}[J¤[Î ³ìR¡à@ƒà ëW¡”‚¹´¬à "³åƒÚ¢à ÒàÚ[¹¤à tå¡ì¹º "[Î Òü} 1960 ƒKã º[Å} ó¡à³¢Kã Òü[¹ìKÎ> ëųƒå>à #[Å} í=[J¤ƒKã A¡}[J, W塳=¹A¡šà #[Å} J¹[ƒ t¡ãºÒà; ÒãƒàA¡ "³Îå} ëA¡[³ìA¡ºKà Úà>ÅÄ>à šà; "[΃à t¡à[¹¡ú "ƒå¤å Køàl¡ü>Kã #[Å} A¡}¤>à P¡Òà, #óè¡; ëºàÒü>à A¡}[Jƒå>à šà; "[ÎKã #[Å} ³ã[Å}>à =A¥¡[¹¡ú 

=å³Òã ëW¡>¤à íºìR¡àÒüKã >å}[Å; "A¡R¡¤à "๺ šà;A¡ã ÑHþ¯à¹ [A¡ìºà[³t¡¹ 25000 ƒà >å}[t¡Kã Åã}[º, º³ ëÒv¡û¡¹ 1 ƒà íºìR¡àÒü t¡> 1 Kã W¡à}ƒà ëÒA¡ ëÒA¡ >å}[Å;>à íš[Å[À¡ú ëA¡[³ìA¡º "³[ƒ =å³Kã >å}[Å;>à ³ã A¡ÚàKã ³Åà ëÅàA¡Ò[À, "R¡à}  [Ťà ëÒ>K;º[Aá, ëJï>àl¡üKã ëA¡X¹ W¡àA¡Jàl¡ü >à¤à, ëÒšàt¡àÒü[t¡Î A¡Úà ³àìÚàA¥¡[¹, *ºà}=à Òü}=³=à ëÒÄà ëÒÄà Åà¤à #}¤à, ëÒà}º[Aá¤à ˜¡tå¡[Å} >å[³; 10/20 [> ët¡>ÅãÀA¡šà; º[Å}Kã ó¡à³¢ A¡Úà º[Å} =à¤à Úà¹v¡û¡¤à "ìÒà}¤à A¡Úà[Î ºàA¡Òü¡ú

ëÎà[®¡ìÚ; ¹[ÎÚà>à "๺ šà; "[Î ÎàÒüì¤[¹Úà> º³ƒ³ƒKã tå¡ì¹º #[Å} [W¡}[ÅÀKà šà; "[Î A¡>¤à šà[´Ã¡ú "ƒå¤å [A¡[³. 2500 ºàÙƒKã #[Å} šå¹A¡šƒà ëƒàº¹ [³[ºÚ> ºãÅã} ºãÅã} W¡R¡Kìƒï[¹, R¡à A¡ÚàKã ³ìA¡à> "³Îå} \Òà\Kã #[Å} º´¬ã =åKàÒüKìƒï[¹, "ƒå>à tå¡}Kã "àÅà Òül¡ü l¡ü샡ú ³[Î ëÚ}ºå¹Kà ³tå¡}Kã ëÎe塹ãƒ[ƒ ³ã [³[ºÚ> 3 Kã [Ťà-W¡R¡¤Kã ³¹àÚ¤A¡ t¡´¬à R¡³ƒ>à íº[¹¡ú

Toxic Saga W¡Òã 40 Òè =àìƒàAá´¬à –
Òü} 1989 Kã \å> =àƒà &ó¡ [¤ "àÒüKã &ì\”z 70 >à Úå &Î &Kã ëA¡àìºàì¹àìƒàƒà íº¤à ëƒ>¯à¹ ÎÒ¹Kã "¯à}-ë>à}Wå¡št¡à [¤[Á¡} A¡³ìšÃG "³à ëA¡àÚ[Å@ƒå>à [=¤à-Òè´¬Kã =¤A¡ ët¡ï[J, ³ã[Å}>à ‰K Åàƒå>à A¡à¹¤à¹ ët¡ï¤Kã[> ÒàÚ>[J, ³ƒå³[v¡û¡ >;[J샡ú

Úå &Î [ƒšàt¢¡ì³”z *¤ &>\㢠Úà*>à šÃåìt¡à[>Ú³ A¡Úà³åA¡ íš[Å@ƒå>à >å¸[AáÚ๠믚>Kã [yK¹ A¡Úà³åA¡ º>àÒü =ãA¡àƒà¹ A¡ÚàKà Åà[³Äƒå>à W¡Òã 40 Ç¡¹¤à >å¸[AáÚ๠šÃà”z "³à ëºàÄà [º}J;tå¡>à íº¹´¶ã¡ú [=K;ºå¤ƒà šà[³¢t¡ šãƒ>à ë¹[ƒ*&[v¡û¡¤ A¡Úà =àìƒà¹A¡šà, ÒA¡W¡à} ëÅàA¡šà Òè ëW¡>¤à ëA¡[³ìA¡º A¡Úà>à >å}[Å; ëÅ}Ò@ƒ¤à ëšà;W¡R¡ A¡Úà³åA¡ 횃å>à íº¹´¬à ë=}>[J¡ú ³ìJàÚKã ët¡à[GA¡ ëÅ}ìƒàA¡šà &ì\”z[Å}>à Òè[Å}ƒå Køàl¡ü@ƒ ¯àt¡¹ƒà [W¡=¹Kà Úà[¹³îJ ó¡³\ã@ƒå>à íº>¤à ëÒà;>¹´¶ã¡ú ë\>칺 &A¡àl¡ü[”z} *[ó¡Îà¹Kã ³tå¡} ÒüÄà ëºï š¹ã 2650 l¡ü¤à Úàƒ>à ëºïÅã; *Òü>à W¡Òã 40 íº¹´¶ã¡ú Køàl¡ü@ƒ ¯àt¡¹ƒà Òè Úà*¤[ΠιA¡à¹>à ëÅ}ìƒàA¥¡¤à ëÒà;>¤ƒà ëƒàº¹ [³[ºÚ> ºãÅã} 2 ë¹à³ W¡R¡¤à t¡à[J ÒàÚ>à Òü [š &>à ÒàÚ[J¡ú

"ì¹à>¤à >å¸[AáÚ๠믚> šÃà”z "[Î &ó¡ [¤ "àÒüKã >å[³ƒà}ƒà ëÚ}[ÅÄ¤à šàÒü¤à Î줢ìºX óáàÒüt¡>à JR¡ºA¡[J¤[>¡ú Î줢ìºX óáàÒüt¡A¡ã Òü[X>ì¹t¡¹ (í³Òè³ l¡üìt¡à}) "ƒå ³Jè³ Jå³[\À¤Îå "ƒå³A¡ ó¡S¡Î> ët¡ïƒå>à íº¤[Î >å¸[AáÚ๠šÃà”z ³šàƒ[ƒ ³ìJàÚ>à ë=}î>, ³ƒåƒKã ë¹[ƒ*&[v¡û¡¤ šÃà”z íºì¹ ÒàÚ¤[Î [ƒìv¡û¡t¡ ët¡ï[J¤[>¡ú W¡Òã A¡Úà³å[v¡û¡ [ƒ * Òü>à ³ìJàÚ>à =àìƒàA¡[J¤à Òè[Å}Kã ³¹àº Úàì\ï ÒàÚ¤à Ú๳샡ú ³î³ƒà Úà*¹ç¡¤à º>àÒü =ãA¡àƒà¹ "³Îå} [ƒ * ÒüƒKã ëÎv¡ºì³”z ëšì³”z "³Îå} ëºìK> ëA¡àÑz Úà*>à [¹&´¬Î¢ì³”z *Òü>à W¡Òã A¡Úà³åA¡ ët¡G =ãÒ>[J¡ú "Îå´•à J«àÒüƒKã Jè; W¡R¡¤à Òè ëÅ}¤Kã [¤º ëA¡àÑz "ƒå ³¹ã íº>¤à "àì³[¹A¡àKã ët¡G ëšÚà¹[Å}>à šåÒ>[J¡ú

³[Î šè´•³A¡[Î ëÚ}ºå¹Kà ³[³} íº¹¤à &>¤àÒü¹>ì³ì”zº \ì>¢[ºÑz ë¯Î[º ³àA¢¡Î>à - ³ã*Òü¤>à ³îÒ t¡[´Ã¤[Î A¡ƒàÚƒà t¡[´Ã¤ì>à; 'ìJàÚ>à W¡à>-=A¥¡¤à, ëÅ;>¤à šã[¤[¹¤à KøÒ[ÎKã ³àR¡>¤t¡à ët¡ïÒüƒìA¡à ÒàÚ[J¡ú 


© 2016 - 2017 Poknapham. All rights reserved.