"àÒü &º [š &Î, ë΃帺 yàÒü¤ [ƒ³à@ƒ "³Îå} ÒüA¡ì>à[³A¡ ë¤ÃàìA¡ƒšå ÒüÎ帹à?
W¡ã}=à³ W¡@ƒø³[o [Î}Ò

Òü\[¹¤à ÒüÅà³A¡ Úà´•à JR¡\-íÒ\¤à >;W¡ìƒ¡ú "ƒå¤å ëš@ƒ¤ƒKã =ì´¶àÚƒà ó¡à*\¹A¡šà "³[ƒ ëó¡àR¡ìƒàA¡W¡>ã}¤à J¹ƒ} =³\[¹¡ú ³[΃à "¹à>¤à "³[ƒ "ìÅàÚ¤à Úà*¹¤Îå R¡àA¡[šK[>¡ú ' ÒüÅà³A¡ šàl¡ü-ëW¡ "[Τå W¡à} >àÒü>à šà\¤à ³ã*Òü "³à *Òü>à ëÎà[ÎìÚº &[v¡û¡[¤Ñz[Å}>à Òü[¤¹A¡š[Å} Úà´•à ët¡àÚ>à šàî\¡ "³[ƒ Úà´•Îå >å}R¡àÒüî\¡ú "ƒå¤å 'ÒàA¥¡à Òüìš> ëšgƒ¤[ƒ ³ìJàÚ>à Òü[¤¹A¡šà "ƒåƒà Úà*¹A¡šà "³[ƒ γà\ "[ÎKã "ìÅàÚ¤[Å}[ƒ ³ìÚA¡ ºà>à Òü[¤¹A¡šà "ƒåKà "ìÅàÚ¤[Å} "ƒå[ƒ A¡¹´•à ëųìƒàB¡[> ÒàÚ¤[ƒ A¡[¹P¡´¬ƒà Úà*ƒ¤P¡³ ët¡ï¤à "[Î[>¡ú

ëÒï[\A¡ º³ƒ³ "[Îƒà ‘Òü>¹ ºàÒü> šà[³¢t¡ [ÎìÑz³ ("àÒü &º [š &Î)’ Kã "ìW¡ï¤à #ìÒï ³ã[Å-³ã>à A¡Úà Úà*>à ë=àA¡ìJø¡ú ëÒï[\A¡Îå ëºàÒü[Å@ƒ>à íº[¹ú ³¹A¡[΃à ë³ì\๠A¡³å¸[>[t¡ *Òü[¹¤à í³ît¡ (³ãît¡) Îå ë΃帺 yàÒü¤ *Òü¹K[ƒ ó¡¹K[> ÒàÚƒå>à #ìÒï "³Îå ÅàK;º[Aá¡ú "³ì¹à³ƒà A¡àR¡ºèš "³>à 'ìJàÚKã "šà´¬à ó¡}>¤KンA¡ =à ³[¹³åA¡ ÒüA¡ì>à[³A¡ ë¤ÃàìA¡ƒ ët¡ïƒå>à (ëÒï[\A¡ Òà}ìƒàA¡Jø¤Îå) º³ƒ³[ÎKã šø\à[Å}¤å R¡³îJ íºt¡>à ¯àÒ>ìJø¡ú "[ÎP¡´¬à "[Î ³tå¡}ƒà "³åB¡Îå ët¡ï¹ìAáàÒü ÒàÚ>ã}R¡àÒüÎå íº[y¡ú "ƒå>à "[ÎP¡´¬à Òã¹³ ³W¡à-³Ç¡[Å} "[Îƒà ¹à\>ã[t¡ ët¡ï>ƒå>à "³[ƒ ëÑzt¡ ÒüÎå¸ *Òü>à šåJ;tå¡>à ët¡ïKƒ¤à W¡à*J;-ëJàR¡=à} º´¬ãƒ[ƒ ³àÚ *>[ÅĤà ëÒà;>[‰¡ú W¡à*J;º¤à íº¤àA¡- ¹[ÎÚà, "àì³[¹A¡à, [W¡>à, \àšàÄ[W¡}¤>à 'ìJàÚKã Úå[>¤Î¢ "[΃Kã ëÒì@ƒàv¡ûå¡>à "ìt¡àÙà Úå[>¤Î¢ "³ƒà ó¡à*¤à Jå@ƒà-íºt¡à¤à ÚàK‰à ÒàÚ>à [=>¹Aá¤à ³t¡³ "[΃à 'ìJàÚ>à 'Kã 'Kã A¡àR¡ºèšA¡ã Jåìƒà}W¡àKƒ¤à "Jè¤à ¯àJºt¡³A¡ Jăå>à "ìt¡àÙà A¡àR¡ºèš A¡ÚàKã =ì´¶àÚ ëÅàA¥¡¤à ët¡ï>ƒå>à íº[¹¡ú 

³t¡àR¡ "[΃à '>à =³\>ã}¤[ƒ ëÑzt¡ (³[ošå¹) "[ÎKã "ìÅ}¤à ÒüÎå¸[ƒ 'ìJàÚ A¡àR¡ºèš "³Kà A¡àR¡ºèš "³KKã ³¹v¡û¡à ³¹ç¡*Òü>à W¡ã}³ã "³[ƒ t¡´¶ã ">ãKã ³¹v¡û¡à =à\>¤à "³[ƒ >å}[Å-W¡àĤKã ³¹ã ºàšì=àA¥¡¹A¡šà "[Î[>¡ú "[ÎP¡´Ã¤à ³šà>ì=à}ƒ[ƒ ëó¡àR¡ìƒàv¡û¡¤à "ƒåKà >å}ƒà *³ƒå>à íº[¹¤à º³ƒ³ "[ÎKã "ìÅ}¤à ÒüÎå¸ "[Î¤å ³t¡³ íº[¹îR¡[Îƒà ºàA¡Åã>ìÒ﹤[ƒ ³=v¡û¡à šg[Jø¤à ³Úà´•[ƒ ëÑzt¡A¡ã ÒüÎå¸[> ÒàÚ>[¹¤à Î¤-ÒüÎå¸[Å} "[Î[ƒ Úà´•à =å>à ëºàÒü[Å>¤à R¡³K[> "³[ƒ ³tå¡}ƒÎå ë=àAáìAáàÒü¡ú J胳 *Òü>à ÒàÚ¹¤ƒà, "In India 'Inner Line Permit System' is a must in the states like Manipur, Mizoram, Nagaland, Sikkim, Tripura etc. settled by minor communities which are quite different from those major communities of mainland India." ³[ÎÎå W¡ã}Kã ÒüW¡ã>-Òü>à*[Å} ³¹ç¡ *Òü>à "ìÚ;šà šã[¹¤[Å} JR¡ó¡³ ë=àA¡Òü "³[ƒ JR¡Îå JR¡º³K[>¡ú "ƒå>à 'Kã A¡àR¡ºèšA¡ã ÒàÚ¤à "Jè¤à ¯àJº "ƒå =àìƒàA¥¡¹Kà W¡ã}³ã t¡´¶ã šèÄà ëÒà;>[³Ä¹¤[ƒ =à "³Kã ³>å}ƒà ³[ošå¹ƒà A¡[¹Kã "àÒü &º [š &Î W¡;>Ò>¤à R¡ì´ÃàÒüìƒï[¹¤ì>à?

"ìt¡àÙà "³>à, 'ìJàÚ ë³ì\๠A¡³å¸[>[t¡ *Òü[¹¤à í³ît¡ (³ãît¡) >à ë΃帺 yàÒü¤ [ƒ³à@ƒ ët¡ïƒå>à A¡[¹Kã W¡ã}³ã-t¡´¶ã >å}[Å>¤Kã ³¹ãƒà "A¡àÚ¤à *ÒüÒ>Kìƒï[¹¤ì>à? ³[ÎKã ³×;t¡à 'ìJàÚ>à šà³\¤[ƒ- ë΃帺 yàÒü¤, ë΃帺 A¡àÑz "³[ƒ ³àÒüì>à[¹[t¡ A¡³å¸[>[t¡\ ÒàÚ¤à ¯àîÒ[Å} "[Î ³[ošå¹Kã íº³àÚKã "³[ƒ R¡´Ã¤[ƒ ®¡à¹t¡A¡ã íº³àÚƒKã ³è;=;[J¤à "[Î[>¡ú ³[ÎKã [ÎìÑz³[Å} "[Î>à 'ìJàÚ>à ó¡}K[> ÒàÚ>à J[À¤à šà@ƒ³ "ƒå¤å ó¡}[º¤¹à? J胳 *Òü>à ëÒï[\A¡ A¡àÑz, yàÒü¤[Å} "[΃Kã & "àÒü &Î, "àÒü [š &Î, &³ [Î &Î, &³ [š &Î ó¡}[º¤à ³ã*Òü[Å} "[Î¤å šà@ƒ³ "ƒåKã ³Jàƒà ó¡}ÒÄã}[º¤à ³ã*Òü[Å}ƒå¹à? 'Kã ¯àJºƒ[ƒ ³ìJàÚ "Úà´¬>à ë\ì>칺 AáàÎt¡KãÎå ëÒÄà ëÑzt¡Î ¯à}Jø¤à ëÎìyû¡t¡¹ã, [ƒì¹v¡û¡¹, [³[>Ñz¹>[W¡}¤à A¡ÚàKã ³W¡à ³Åè[Å}[> Jîg¡ú ³¹³ "ƒå>à 'ìJàÚ>à šà[´Ã¤à ³àĤà ëÎàÎàÒü[t¡ ÒàÚ¤à šà@ƒ³ "ƒå ó¡}Ò>[Î ÒàÚ¹¤[ƒ [ÎìÑz³[Å} "[Î ³è;=;ºKà ¹ç¡ó¡ "³JB¡ã ³Jàƒà ‘ÒüA¡ì>à[³ìA¡ºã ë¤A¡¯àƒ¢ ëó¡[³[º\’ ÒàÚ>à =³ƒå>à ³ìJàÚKンA¡ Òã¹³ Jè[ƒ}ƒà W¡àƒà 50 ƒKã 70 Jàv¡û¡å>à =[´¬¹¤[ƒ ëÎàÎàÒü[t¡ "[Î>à šà[´Ã¤à šà@ƒ³ "ƒå J¹³îJ[ƒ ó¡}K[> Jîg¡ú ³¹³ "ƒå>à ë΃帺 yàÒü¤ [ƒ³à@ƒKã ³×;t¡à ÒüA¡ì>à[³ìA¡ºã ë¤A¡¯àƒ¢ ëó¡[³ºã[Å}Kã ëA¡àt¡à ³t¡ãA¡ W¡à>à =[´¬Úå ÒàÚ>à ëÑzt¡A¡ã ÒüÎå¸ *Òü>à šåJ;[š¹¤[ƒ #Ŭ¹>Îå ëÒÄà ë=ï\à>[¤Kƒ¹à Jîg¡ú ºàÀ¤Îå R¡àA¡[šK[>¡ú

W¡ã}³ã-t¡´¶ã >å}[Å>¤à ºàšì=àA¥¡¹A¡šKã ³¹³[Å} "³[ƒ "³åA¡ ÒÄà >å}[Å>¤à šå¹A¥¡¤Kã šàî´¬[Å} ('Kã *Òü¤à ¯àJ@ƒà) ºàšì=àA¥¡¹A¡šKã ³¹³[Å} 

1¡ú t¡³ƒà íº[¹¤à (³¹ç¡ *Òü>à í³ît¡) ³ã[Å}>à [Ò@ƒå ‹³¢ ëºï¹ç¡¤à "³[ƒ ³[Î>à A¡àR¡ºèš[Å}Kã ³¹v¡û¡à \à;-[¤\à;, "ì>³-"¯à} "³[ƒ ëÅàA¥¡-šÄà Úàƒ¤Kã W¡;>¤[ƒ ëÒïìƒàAÃ塤à¡ú
2¡ú W¡ã}ƒà JõÑzà> [³Î>¹ã[Å}>à JõÑzà> ‹³¢ Åì@ƒàv¡ûå¡>à ³ìJàÚKã ³ãW¡R¡ ëJà´•¤à ëÒà;>¤ƒà [Ò@ƒå ‹³¢Kã ³àìÚàv¡û¡à ëA¡àÁ¡ ¯à¹ W¡;=ƒå>à W¡ã}³ã[Å}Kã ¯àJº W¡¹àR¡>Ò>¤à¡ú
3¡ú ¤õ[t¡Å>à íºR¡àA¡-ÅàÎ> ët¡ï[¹îR¡ ³t¡³ƒà ³ìJàÚKã Jåìƒà}W¡à>¤à W¡ã}³ã-t¡´¶ã ">ãKã ³¹v¡û¡à [ƒ¤àÒüƒ &@ƒ ¹ç¡º ëšà[ºÎã ÅàÄ[¤¹´¬à¡ú "ƒåP¡´¬à íº¤àA¡ "ƒå ®¡à¹v¡à [t¡À夃Kã ®¡à¹t¡ íºR¡àA¥¡Îå ³Jà W¡;=¹A¡šà¡ú
4¡ú ³³àR¡ƒà šà>[J¤à ιA¡à¹Kã ºå[W¡}¤[Å} ®¡à¹t¡ íºR¡àB¡ã ³Jàƒà íº[J¤à "³[ƒ [ƒÀãKã ë=ï\àºKã ³Jàƒà [Ò}ƒå>à ³Åà-³ÅàKã Îå[¤‹à ó¡}>¤à ëÒà;>¤ƒà "Åà>¤à ³ã;ìÚ}ƒà ³ãÚà³Kã "³[ƒ º³ƒ³[ÎKã J>[Jƒ¤à¡ú
5¡ú ³³àR¡Kã šà>[J¤à ιA¡à¹[Å}>à W¡ã}Kã º³ƒà W¡à*J;-³ã;ìÚ} ³àÄ>à ëÚ}[Jƒ¤à¡ú W¡ã}Kã W¡à*J;-ëJàR¡=àR¡KンA¡ ³t¡ãA¡ W¡à>à íšÅà A¡àÒüì=àAá¤Îå =¤A¡ "³v¡à šèA¡ìW¡º ëÅ}>à ët¡ï[¤¹³ƒ¤à¡ú "Îå´•à W¡ã}Kã º³ƒà ιA¡à¹ "³à íº[¹ ÒàÚ¤Kã ³[³ ó¡à*¤à t¡àÒ>¤à R¡³[Jƒ¤à¡ú
6¡ú íºR¡àB¡ã "ìÅàÚ¤>à ³¹³ *Òü¹Kà W¡ã}³ã-t¡´¶ã ">ãKã ³¹v¡û¡à [º[¤} ëÑz@ƒƒ¢ "³Îå} ÒüA¡ì>à[³A¡ ëÑzt¡Î A¡à ëÒÄà ëJÄÒ>[J¤à "[Î>[W¡}¤à¡ú

³=v¡û¡à =³\[Jø¤[Å} "[ÎKã ³=v¡û¡à W¡ã}³ã-t¡´¶ã >å}[Å ³¹ã ºàšì=àA¥¡¹A¡šà "[Î l¡üJø硺 [ƒ[Ñ|v¡û¡t¡à ëšàA¡šà Åøã[t¡'W¡ ³åÒü®¡à>à ºå[W¡}¤à &> &Î [Î &> ("àÒü &³) >à ³ìJàÚKã "Òà>¤à "àÒüìƒàìºà\ã ‘ëÎ஡칔z >àKàìº@ƒ’ ÒàÚ¤ƒåƒKã ³³àÚ íºì=à¹v¡ûå¡>à ‘Îàl¡üƒ>¢ >àKàìº@ƒ’ ³ƒåKã ³tå¡}ƒà ‘ëKøt¡¹ >àKàìº@ƒ’ "³[ƒ ‘"Âi¡¹ì>[t¡¤ &ì¹gì³”z’ "[Î>[W¡}¤à [ƒ³à@ƒ A¡Úà ³=}-³=} ët¡ï¹A¡šƒKã "Îå³-"Îå³ ëÒ>K;ºA¡šP¡³ ët¡ï¹ìAá¡ú "[ÎP¡´¬à ë=ï*} "[Î W¡ã}>å}ƒà íºìÒï[¹¤à W¡³\¹¤à ÒüW¡ã>-Òü>à*, ÒüìW¡-ÒüW¡>[Å} "ƒåƒ[ƒ A¡[¹Îå íº¹³[Jì¹àÒü¡ú ³[ÎKã J胳[ƒ Ò@ƒB¡ã 11 Ç¡¤à &ìγ¤Ãã ÒüìºG@ƒà &> [š &ó¡ ëA¡[@ƒìƒt¡ 5 =àK;šƒà ³[¹JA¡ A¡à¹A¡šà "ƒå>à ÎàÛ¡ã[>¡ú

=³\>ã}¤à ¯àó¡³ "³>à ³³àR¡Kã ιA¡à¹Kã ³t¡³ƒà W¡ã}Kã [ƒ[Ñ|v¡û¡ 5 Jv¡û¡[>¡ú "ƒåKà W¡ãó¡ [³[>Ñz¹ Úà*>à [³[>Ñz¹ 12 [>¡ú "ƒå>à [³[>Ñz¹ 12 "[Î>à W¡Òã "³ƒà >å[³; ³R¡à ³R¡à[>ƒ} A¡àÒüì=àA¥¡¹Kà W¡ã}Kã [ƒ[Ñ|v¡û¡ Jè[ƒ}³v¡û¡à Jåº ëÒà}-ëÒà}ƒå>à "³åA¡-"³åv¡û¡} W¡;tå¡>à Jå>[Å} "ƒåKã "¯à;-"šà A¡Úà JĹAáKà ët¡ï¤à Úà¤à =¤A¡[Å} J¹ƒà *Òü¹¤Îå ët¡ï¹´Ã¤[ƒ A¡[¹Kã W¡ã}>à ëÅà;=K[>¡ú W¡ã}Kã Jåº Jè[ƒ}³A¡ [³[>Ñz¹ "³åA¡ "³å[v¡û¡ ëÚï¹K[>¡ú "Îå´•à ët¡ï¹¤ƒ¤å W¡ã}Kã šø\à[Å}>à ³[ošå¹ ιA¡à¹ƒKã A¡¹´•à ºàšì=àB¡ìƒï[¹¤ì>à? ëºàÚ>>à W¡ã}³ã-t¡´¶ã A¡¹´•à A¡àl¡üì=àA¥¡Kìƒï[¹¤ì>à?

³t¡àR¡ "[΃à *>칤º W¡ãó¡ [³[>Ñz¹ Åøãì>à}ì=à´¬³ ¤ãì¹> [Î}Ò>à ºå[W¡}¤à ιA¡à¹ "[Î>à Ò@ƒA¡ W¡ã}ƒà W¡;ìºà ÒàÚ¤à ëÎÃàKà>Kà ëºàÚ>>à [Źà¹àìJà} ëº@ƒ ÎÃàÒüƒt¡à ³¹ã íº>¤à [³[>Ñz¹ "³[ƒ [ƒšàt¢¡ì³”zA¡ã ³ã*Òü[Å} Jèƒv¡û¡à =àƒå>à ³ìt¡R¡ šà}[J¤à "³[ƒ Úå [Î &³>à [Źà¹àìJà} "³[ƒ ë¤àƒ¢¹ƒà ¯àì=àA¡ *Òü[¹¤à Aå¡[A¡ Jåº "³ƒà W¡;tå¡>à ³ìt¡R¡ šà}ºå¤à "[γA¡ íº¤àA¡ ³W¡à t¡à¤Kã ët¡ïó¡³ ë=àAá¤à "³[ƒ =àK;>ã}R¡àÒü *Òü¤à =¤A¡[Å}[> ÒàÚ\>ã}[R¡¡ú ³tå¡}ƒÎå ët¡ï[¤Úå¡ú "Îå´•à ³[ošå¹ ιA¡à¹ "³[ƒ t¡´šàB¡ã ÒüW¡ã>-Òü>à*[Å}>à ët¡ïÒg>ã}¤à J¹ƒ} 'Kã "šà´¬à J¹ƒ} =³\[¹¡ú

W¡ã}³ã-t¡´¶ã >å}[Å-W¡àĤKã ³¹ã ó¡K;ºA¥¡¤à šàî´¬[Å}
1¡ú Åøã¤ãì¹> [Î}Ò>à W¡ãó¡ [³[>Ñz¹ *Òü>à ¯àÅA¡ ëÒA¡ ëºï¤Kà W¡ã} t¡³Kã ³¹ã ó¡K;>¤Kã ¯àJìÀàÄà ³àR¡*Òü>¹Kà (ÒàÄà ³¹ã ó¡;ìy JR¡º¤>à) Ú๤[ƒ W¡ã}Kã [ƒ[Ñ|v¡û¡ ëÒƒE¡àt¢¡¹[Å}ƒà ëA¡[¤ì>t¡ ³ãó¡³ ó¡à*¤à ó¡³K[> ÒàÚ[¤[J¤ƒå Úà´•à >å}R¡àÒüî\¡ú ó¡´¬Îå *Òü[¤Úå¡ú "ƒå¤å ³t¡àR¡ "[΃à =³\>ã}[º¤[ƒ ëA¡[¤ì>t¡ ó¡´¬Kã ³=v¡û¡à ³³àR¡îR¡ƒà [>}ì=ï[Å}>à ³>àÒü-³Åº A¡ÚàKà ëºàÚ>>à W¡ã}Kã Jå>[Å}ƒà W¡;tå¡>à ÚàÒüì¹A¡-ë>à}ó¡àÒü[J¤P¡³ [ƒ[Ñ|v¡û¡ ëÒƒE¡àt¢¡¹ >v¡¤à "ìt¡àÙà JåU}[Å}ƒà (Jåº 5-6 šè>[ÅÀKà *Òü¹¤Îå) Òã¹³ Jè[ƒ}Kã "JR¡-"îÒ[Å} šåƒå>à W¡;[š¹Kà "Òã} ÚàÒüì¹v¡ûå¡>à W¡à[³>-=A¡[³Ä¤Kà ëºàÚ>>à º³ƒ³ "ƒåKã "¯à;-"šà[Å} ÒA¡ì=R¡>>à ëÚ}[Å>[¤¹Kà ët¡ï¤à Úà¤à J¹ƒà *Òü¹¤Îå ët¡ï[¤¹¤[ƒ Úà´•à A¡àÄK[> Jîg¡ú

2¡ú t¡´šàB¡ã ³ã*Òü[Å}Kã [t¡³ ëųƒå>à W¡ã}Kã JåU}[Å}ƒà ët¡àÚ>à ët¡àÚ>à W¡;tå¡>à ³ìJàÚKã "¯à->å}R¡àÒü A¡Úàƒà Źç¡A¡ Úà[³Ä¤à ëºàÚ>>à W¡ã}³ã[Å}Kã [t¡³ ëųÒÀKà t¡´šàB¡ã JåU}[Å}ƒà ëA¡´š[Å} ët¡ï[³Äƒå>à W¡à[³>-=A¡[³Äƒå>à A¡ºW¡ì¹º ëšøàKøà³[Å} šàR¡ì=àA¡[³Ä¤à¡ú ³t¡àR¡ "[΃à 'ìJàÚKã Òü[>}ì=ï íºìÅ´¬à Î>à\à*¤¤åÎå "ìW¡ï¤à ë=ïƒà} ëºïÒ>[¤¹¤[ƒ ë=àÒü>à ëÒÄà A¡àÄK[> Jîg¡ú 
3¡ú W¡ã}ƒà íº[¹¤à [¹ìÎà΢ A¡Úà ³t¡àR¡-³t¡³ W¡à>à Åã[\Ä>¤à ëÒà;>¹Kà W¡ã}³ã[Å}Kã ëÅ씂àA¡ ëÒ>K;>¤à ëÒà;>ƒå>à ³ìJàÚKã ëÅ>-=å³Kã ó¡ã¤³ ó¡K;Ò>¤à¡ú ³[ÎKンA¡ W¡ã}³ã >Òà[Å}¤å W¡à>¤à 뮡àìA¡ìÑ•º ëy>ã}[Å} šã¤Kà ëºàÚ>>à ó¡àÒü>à[XìÚº &[ÎìÑzX šã[¤¤à¡ú J胳 *Òü>à W¡ã}Kã º³ A¡Úàƒà ëÒà[t¢¡A¡ºW¡¹ ó¡à³¢ A¡Úà ëÅ´ÃKà ³ƒåKã ëšà;ì=àA¡ A¡Úàƒå t¡´šàB¡ã íÒ-[Å}º¤à A¡ÚàKà Jè;Å´•¹à ëѶຠÒü”z¹šøàÒü\ A¡Úà [º}ƒå>à "³[ƒ ë³à¤àÒüº Òü”z¹šøàÒü\ A¡ÚàKã ³ìt¡R¡>à ³ìJàÚKã šøƒv¡û¡[Å} "ƒå ³àìA¢¡[t¡} ët¡ï[¤>¤à ëÒà;>[¤¤à¡ú "Îå´•à ët¡ï¹¤[ƒ ëÅ@µã;ìºà> ó¡K;ºA¡šƒà >v¡>à >å}[Å ³¹ã ó¡K;ºB¡[> "³[ƒ º³ƒ³ "[ÎKã ³ã*Òü A¡ÚàÎå =¤A¡ ó¡}ºK[>¡ú
4¡ú W¡ã}Kã ó¡\¹¤à ƒõŸ A¡Úà J胳 *Òü>à ëÎ>àš[t¡Kã \åìA¡à t¡´šàA¡, l¡üJø硺Kã [Åì¹àÒü W¡ã}\à*, t¡ì³}ìºà}Kã =àì¹àº Ç¡¹ç¡}, ΃å [W¡¹ç¡Kã #[Å}W¡àÒü¤ã ëºàÚ>>à W¡àì@ƒº "³[ƒ [ƒ[Ñ|v¡û¡ "ît¡ƒà íº[¹¤à #[Å}W¡àÒü¤ã[Å} "[Î tå¡[¹Ñz ëÑšàt¡[Å} *씂àv¡ûå¡>à t¡´šàB¡ã ³ã*Òü[Å} ºàÚ>à W¡;W¡¤à R¡³Ò>¤à ëºàÚ>>à ³šà>Kã tå¡[¹Ñz[Å} šå[Å>¤à R¡´Ã¤[ƒ ë=àÒüìƒàA¥¡à A¡àÄK[>¡ú
5¡ú ëÎì”|º "³[ƒ ëÑzt¡ ÒüX[t¡t塸Î> A¡Úà Òü´£¡àº ë¯Ñz "³[ƒ Òü´£¡àº ÒüÑz [ƒ[Ñ|v¡û¡t¡à ëÎì”|ºàÒü\ ët¡ï¤Kã ³×;t¡à W¡ã}Kã [ƒ[Ñ|v¡û¡[Å} "³[ƒ t¡³Kã "ìt¡àÙà [ƒ[Ñ|v¡û¡[Å}ƒà [º}J;º¤[ƒ ³àĤà ëÎàÎàÒü[t¡ "³à ëųK;tå¡>à Úà´•à A¡àĤà ó¡}K[>¡ú ³[Î>à W¡ã}Kã "³[ƒ t¡³Kã [ƒ[Ñ|v¡û¡[Å}ƒKã ëÒà}ºv¡ûå¡>à Òü´£¡àºƒà ³ãÅã} Úà´•à ëÒ>K;º[Aá¤à "[ÎÎå J¹³îJ[ƒ A¡ì”|ຠët¡ï¤à R¡³K[>¡ú
6¡ú ëÑzt¡A¡ã *Òü¤à ÒüÎå¸ "³à ºàA¡šƒà t¡´šàB¡ã ÒüW¡ã>-Òü>à*[Å}t¡>à #ìÒï ëÒv¡û¡à ÅàK;t¡¤à¡ú t¡R¡àÒüó¡ƒ>à #ìÒï ÅàK;šà t¡à¹¤[ƒ W¡ã}Kã *ìK¢>àÒüì\Î>[Å} "³[ƒ "JR¡-"îÒ[Å} t¡àăå>à ³ìJàÚKã ëA¡à-*šì¹Î> ó¡}>¤à ëÒà;>¤à¡ú W¡ã}Kã *Òü¤à ëšøàì¤Ã³ ºàAá¤Îå t¡´šàB¡ã ³ã*Òü[Å} "³[ƒ *ìK¢>àÒüì\Î>[Å}>à "R¡´¬à =àv¡û¡à ³ìt¡R¡ šà}¤à¡ú J胳 *Òü>à "àÒü &º [š &Î "[Î W¡ã}³ã-t¡´¶ã ³àŤ[ƒ "=å¤ƒà ³àÚ šàA¡šà R¡³K[>¡ú
7ú ³[ošå¹Kã W¡ã}³ã-t¡´¶ã "³[ƒ W¡ã}³ã[Å}Kã ³¹v¡û¡Îå ó¡à*>ìºà> *Òü[¹¤à ‘³[ošå¹’ "[Τå Òü>>¤à šåì=à[Aá¤à ³ìÚA¡ "[Îƒà ‘í³ît¡’ ÒàÚ¤à ¯àîÒ "[Τå ÒàÚƒ¤à ÒüÚà³A¡ Úà¹ì¹àÒüƒ¹à? ëºà>Kã "³[ƒ ëÎàÎàÒü[t¡Kã "JR¡-"îÒ šè´•³A¡ "³åv¡û¡à ëA¡àA¡ Wè¡}[ÅÄ[¤Úå¡ú ³[ÎKã ³×;t¡à ‘³[ošå¹ã ³ìÚA¡’, ‘A¡}îº ³ìÚA¡’ >;yKà ó塹ꡚ Jè[ƒ}³A¥¡à Úà>Kƒ¤à ¯àîÒ "³>à [Å>¤ƒà A¡Úà³åA¡ A¡àÚ¹KƒìK?

ëÑzt¡A¡ã ÒüÎå¸ *Òü>à =³\>ã}¤à J¹à
- W¡Òã Jè[ƒ}Kã *Òü>à W¡ã}³ã[Å}Kã Úèî´Ã-íA¡î¹ ó¡K;>¤Kã šà@ƒ³ƒà ³[ošå¹ ιA¡à¹>à [\ [Î "àÒü [Ît¡ šã¤Kã ë=ï¹³ šàÚJ;[º¡ú "ƒå¤å [ÑHþ³ "[Î šàÚJ;šà ëÒï[J¤ƒKã ëÒï[\A¡ ó¡à*¤à Wå¡´•à ët¡ï¹Aá¤[ƒ W¡ã}ƒà Òü>à Aè¡Ùà Úè³ "³à ó¡à*¤à l¡ü¤à ó¡}ºì¹àÒü¡ú "ƒå¤å ëÒï[\A¡ ó¡à*¤à [\ "àÒü [Î (³Úà´•à ÒàÚ>¤ƒà [t¡>) >à Aè¡Ùà Úè³ ³Åã}ƒKã[ƒ Òü>à Aè¡Ùà Úè´•à JåU} Jè[ƒ}ƒà ³Åã} ëÒ[À¡ú "ƒå>à [ÑHþ³ "[Î ët¡àA¡š>à ó¡ì¹ ÒàÚ>à J[À¡ú ³[ÎKã ³×;t¡à W¡ã}Kã "JR¡-"îÒ[Å} t¡àĹKà W¡ã}Kã Jå>[Å} "[Î [¹-*ìK¢>àÒü\ ët¡ïì=àA¡šà "ƒåKà ³ìJàÚKã Òàl¡ü[Î} [ÑHþ³ šàÚJ;šà "[Î[>¡ú ët¡ï¤ƒ¤å W¡ã}Kã Jåº "Úà´¬à (Jågà* J¹à >v¡>à) Úè³ 30/40 ë¹à´•à *Òü¤[> "ƒåKà ºàš¥-ºàš¥Îå íº>¤[>¡ú "ƒå>à Jå>[Å} "ƒå W¡à*J;>¤à Òü>óø¡àÑ|A¡W¡¹ "³[ƒ º´¬ã-ë=à} ëųK;šƒà ëź Úà´•à W¡R¡Ò>¤ƒà >v¡>à Jåìƒà}Îå W¡àÒì@ƒ¡ú "ƒåKà Òü>óø¡àÑ|A¡W¡¹ Jè[ƒ}³A¡ šã¤Îå *Òüì=àìAáàÒü¡ú "ƒå>à Ú๤[ƒ Jåº 4 >;yKà 5 šè>[ÅÀKà K¤>¢ì³”z>à Òàl¡ü[Î} ëA¡àìºà>ã *Òü>à A¡ì´šv¡û¡ &[¹Úà "³ƒà Úè³ 100 Kã 200 ó¡à*¤à šèÄà šèÄà =[´¬¹¤[ƒ A¡³> ëó¡[Î[º[t¡ šè´•³A¡ šã>¤à ëÒà;>¤à "³[ƒ º´¬ã-ë=à} ëÅ´¬ƒà ë=àÒü>à ëÒÄà Jåìƒà} W¡àK[>¡ú
- ëÑzt¡A¡ã ëÅ@µã;ìºà> ó¡K;>¤à "³[ƒ ³ãšà> t¡à}ƒ>à [Ò}¤à R¡´•¤KンA¡ ëÒï[\B¡ã ³t¡³ƒà Òüìº[v¡ûö¡A¡ šà¯¹ ÒàÚ¤[Î Úà´•³A¡ ƒ¹A¡à¹ *Òü칡ú ³¹³ "ƒå>à W¡ã}Kã [ƒ[Ñ|v¡û¡[Å}ƒà íº[¹¤à [Ñ|³[Å} "[΃à ÒàÚì‰à Òüìº[v¡ûö¡A¡ ëšøàì\v¡û¡ ³W¡à-³W¡à[Å} ëųƒå>à Òüìº[v¡ûö¡A¡ šà¯¹ šåì=àA¡šKà ëºàÚ>>à W¡à>-=A¥¡¤à #[Å} šã>¤à ëÒà;>¤à Úà´•à A¡àÄK[>¡ú ëºàÚ>>à ëÎì”|º K¤>¢ì³”zt¡à ëºàv¡û¡àA¡ ÒàÚì‰à Òüìº[v¡ûö¡A¡ ëšøàì\v¡û¡ "[Î 'ìJàÚ ëÑzt¡A¡ã *Òü\¹ìK ÒàÚ>à t¡A¥¡¤à Úà´•à ƒ¹A¡à¹ *Òü칡ú ³[΃à W¡ã}³ã-t¡´¶ã šèÄà t¡à>[³Ä¹¤[ƒ ëÎì”|º K¤>¢ì³”zÎå Úàƒ¤à R¡ì´ÃàÒü¡ú
- 'ìJàÚKã ë¹à ë³t¡[¹ìÚº ³t¡ãA¡ W¡à>à íº\[¹¤à ×@ƒå}Kã [Îì³”z ëó¡v¡û¡¹ã ³t¡ãA¡ W¡à>à =¤A¡ W¡ºàÒü¤à R¡ì´ÃàÒüƒ¹à? ³[Î¤å ³t¡ãA¡ W¡à>à =¤A¡ ët¡ïƒå>à ëšà;ì=àA¡ šåì=àA¡šà R¡´Ã¤[ƒ ëÑzt¡ "[ÎKãƒà >v¡>à l¡üJø硺 [ƒ[Ñ|v¡û¡A¡ã ëÅ@µã;ìºà> Úà´•à ëÒÄà ó¡K;Ò>¤à R¡³K[>¡ú
- ³[ošå¹¤å W¡à*J;šà "³[ƒ Òü>óø¡àÑ|A¡W¡¹ ó¡K;Ò>¤ƒà "š>¤à *Òü[¹¤[Î Òü[@ƒ[¤\åìÚº ëA¡àì”|v¡û¡ &@ƒ ΚÃàÒü [ÎìÑz³ "[ÎÎå "³[>¡ú ³[Î A¡¹šÎ>Kã "ìW¡ï¤à ³¹ç¡[>¡ú ëºàÚ>>à ³ã*Òü J¹[ƒ ëA¡àì”|v¡û¡>[W¡}¤à ët¡ï¹Kà ¯àƒ>à ëź t¡àÄã}¤ƒKã ³[ošå¹ƒà ¯àA¢¡ A¡ºW¡¹ ³àR¡º[Aá¤[>¡ú "ƒå>à šø\à>à #ìÒï ÅàK;tå¡>à A¡ì”|v¡û¡ [ÎìÑz³ (ÒàÒü[º ët¡[A¥¡ìA¡º ¯àA¢¡ J¹à >v¡>à) ³è;=;>¤à ëÒà;>Kƒ¤[> ëºàÚ>>à 1972-73  "ƒå¯àÒüƒà &³ [š [š K¤>¢ì³”zA¡ã ³t¡³ƒà 뺤¹ ëA¡àì”|v¡û¡ ëA¡à-*šì¹[t¡¤ ëÎàÎàÒü[t¡\[Å} ëų[J¤P¡´•à º³ƒ³-º³ƒ³Kã t¡àÑHþ ëó¡à΢[Å} ëÅ´ÃKà ³ìJàÚƒà =¤A¡[Å} "ƒå ÅèÒÀ¤[ƒ =¤A¡[Å} "ƒåKã E¡à[ºt¡ãÎå íº¹K[> ëºàÚ>>à ³ã*Òü A¡ÚàÎå =¤A¡ šã¹K[>¡ú "Îå´•à ³àĤà Jå>àÒü "³à ëÅ´¬Îå "ìW¡ï¤à l¡üšàÚ *ÒüK[>¡ú

³[ošå¹ƒà ³¹àR¡ A¡àÚ>à ó¡}\[¹¤à ¯à "³[ƒ l¡ü>à ët¡ï\¤à Úà¤à ‘ëšš¹ [³º’ [º}J;>¤à ³ãšè³ Jè[ƒ}³A¥¡à ëÒà;>¤à Úà´•³A¡ ƒ¹A¡à¹ *Òü칡ú ³[Τå R¡´Ã¤[ƒ ëÑzt¡ "[ÎKã W¡ã}-t¡³ ">ã³B¡ã "ìW¡ï¤à ëÅ씂àA¡ º´¬ã ÒàÚ¤ƒå *ÒüK[>¡ú "ƒåƒà >v¡>à ³ã*Òü ºàJ A¡ÚàKã =¤A¡ šãKìƒï[¹¤[>¡ú "ƒå>à 'Kã *Òü>[ƒ W¡ã}³ã-t¡´¶ã ÒüW¡ã>-Òü>à* 'ìJàÚ "³v¡à *Òü>à Jè;Å´•¹Kà ÒìÚ}³v¡û¡Kã [ƒ³à@ƒ "[Î ®¡à¹t¡ ιA¡à¹ƒà t¡à>¤à ëÒï¹[Î ÒàÚ\[¹¡ú

'ìJàÚ W¡ã}³ã-t¡´¶ã ÒüW¡ã>-Òü>à*[Å}>¤å ³àŤ[ƒ šõ[=¤ã "[΃à 'ìJàÚ>à R¡ì´ÃàÒüƒ¤à A¡[¹Îå íºìt¡¡ú ³[ošå¹ ëº@ƒ *¤ ëaº ÒàÚ¤ƒå ³ÅA¡ t¡àAá[Ρú 


© 2016 - 2017 Poknapham. All rights reserved.