íºR¡àB¡ã ëÒà}º[Aá¤à ÅìAáà>
(A¡¹šÎ> ³è;=;šà R¡³Kìƒï[¹¤öà)
ëºïì¹´¬³ *ì¹>A塳à¹

            ëÒï[J¤à W¡Òã J¹[΃à Úà´•à A¡Äà ÒàÚ>¹[Aá¤à "ó¡¤à íºR¡àA¡ ÒàÚ¤[Î 1980 Kã ³³àR¡ƒ[ƒ A¡Úà A¡Äà ÒàÚ>¹´¬à >ìv¡, ëA¡àÄà ºàA¡[J¤à ³à캳Kã "*>¤[>¡ú R¡[Î[ƒ [³[ƒÚà>à íºR¡àA¡šå íW¡¤à >;yKà í>>¤ƒà íºR¡àB¡ã ³ã*Òü[Å}>à "³[ƒ ³³è; t¡à>à íºR¡àA¡šå í>>¤à A¡àR¡¤å &A¡àìƒ[³ÚàƒKã ëÒï¹Kà ³ãW¡³ "³>Îå R¡àR¡>¤à ¯àîÒ *ÒüìJø¡ú P¡ƒ K¤ì>¢X ÒàÚ¤[ÎKã "ìÅ}¤à ¯àÒ씂àA¡ í>>¤à t¡à¹K[ƒ íºR¡àv¡ûå¡>à šã[¹¤à ëÒÄà ³*} Wå¡´•à ÒüA¡ì>à[³A¡ ëšà[ºÎã, ³àìA¢¡; ÒüX[t¡t塸Î>[Å} ³šàUº A¡ºÒ>¤Kà ëºàÚ>>à "*>¤à šå¹A¡šà R¡´¬öà, š[¤ÃA¡ ÒüX[t¡t塸Î>[Å}Kã =¤A¡ šàR¡ì=àA¡šà R¡´¬Kã ³šàUº-³ì¹ï[Å}, [Î[¤º ëÎàÎàÒü[t¡ ÒüX[t¡t塸Î>[Å}Kã =¤A¡-ë=ï*}ƒà ëƒì³àìyû¡[t¡A¡ *Òü>à Źç¡A¡ Úà\¤à R¡´Ã¤öà ÒàÚ¤[ÎKÎå Úà´•à ³¹ã íºî>¡ú "³ì¹à³ƒà íº¤àB¡ã ó¡ã¤³ ëÅ>-=å³Kã ó¡ã¤´•à ³¹³ *Òüƒå>à ëÅàA¡W¡ãºÒÀA¡šà >;yKà ³àìA¢¡t¡A¡ã ó¡ã¤³ W¡à*J;ºA¡šà, ëƒì³àìyû¡ÎãKã ¯àÒ씂àA¡ íº¹A¡šà "³Îå} íºR¡àv¡û¡à ³ãÚà´•à Źç¡A¡ Úà¤à R¡´ÃA¡šƒÎå ëÒA¡ ëÒA¡ íºR¡àA¡ ó¡¤Kã ¯àó¡³[Î šîÄ¡ú

           ³[ošå¹ƒà R¡[Î ó¡à*¤à šà>[J¤à íºR¡àA¡ "³v¡>à A¡¹šÎ> [=}¤à R¡³[J[‰, ëºàÚÅR¡[Å}>à šàÚJ;šà =¤A¡ "³v¡à ³*} Wå¡´•à šàÚJ;šà íº[J[‰ ³ãÚà³KンA¡ šàÚJ;[J¤à =¤A¡[Å} ³šè} ó¡à>à Òü³[šÃì³”z ët¡ï[J¤à ë=}>[‰¡ú šèA¡ìW¡º ëÅ}¤à =à\¤à Úà¤à íºR¡àA¡ íº[J[‰ ³ãÚà´•à íºR¡àA¡šå =à\¤à R¡³ìƒ ³¹³[ƒ ³ìJàÚ>à ët¡ï[¹¤à =¤v¡ûå¡ ³ãÚà´•à yàXšì¹”z *Òü>à l¡ü¤à R¡³ìƒ¡ú ³[΃Kã "ì>ï¤à t¡[³¢ì>àìºà\ã "³Îå ë=à¹A¡Òü ³ƒå[ƒ- >ìJàÚ>à ët¡ï[J ÒàÚ[¹¤à =¤v¡ûå¡Kã ÔàÒüt¡ ëšš¹ šåì=àA¡l¡ü¡ú ³[Î ³ãÚà´•à =à\ƒ¤Kã "ìÚï¤ã ¯àîÒ[>¡ú ³ãÚà´•à =à\¤à íºy¤à íºR¡àv¡ûå¡ >;yKà íºR¡àA¥¡à ³ÒàB¡ã ³ãÚà´¬å =à\¤à R¡³‰¤à íºR¡àv¡ûå¡ "ó¡¤[> ÒàÚ>à Åã}=à>¤à Úà¤öà?

                  ¯àÁ¢¡ [ƒ¤ºšì³”z [¹ìšàt¢¡ 1992 (4-11) >à íº¤àA¥¡à ëºïKƒ¤à ÅìAáà>Kã ³¹³ƒà "Îå´•à ÒàÚ- The state could undertake basic investment in, and Management of, essential social and physical infrastructure, but its central role was to encourage the free and fair play of market forces in an impartial, open and accountable manner.

          ¯àÁ¢¡ ë¤S¡>à ÒàÚ[¹¤[Î íºR¡àA¡ "³à W¡ºàÒü[¹ ÒàÚ¤ƒå ët¡àA¡ì=àAáKà "ó¡¤à íºR¡àA¡ íºÒÀå ÒàÚ¤[>¡ú ¤å¸ì¹àìyû¡Îã ëÚàA¡J;šƒà =àƒ[¹¤à W¡R¡[º¤à Úà³Jø¤à ëÅ>ó¡³ƒå ³ãÚà³Kã ÚàÒüó¡>¤à =¤A¡-ë=ï¹³[Å}ƒà Åã[\ìÄï ³ƒå>à ëÎà[ÎìÚº ëÑš[@ƒ} Ò”‚ÒÀKà ³ãÚà´•à šà´•[¹¤à =¤A¡[Å} ët¡ï¤à R¡³ÒÀB¡[>¡ú ³ƒåƒà šøàÒüì¤t¡àÒüì\Î> "³[ƒ [º¤ì¹ºàÒüì\Î> ÒàÚ¤ƒå ëÅàÚƒ>à ºàB¡[>¡ú [º¤ì¹º ëšà[ºÎã>à ³ãÚà´¬å W¡à*J;Ò>¤à ³ãÚà³Kã A¡àÄKƒ¤à =¤A¡[Å} šå¹B¡[> ÒàÚ¤[Î "ó¡¤à íºR¡àA¡ ÒàÚ¤[ƒ P¡ƒ K¤ì>¢X ÒàÚ¤ƒåKã š”‚æ} *ÒüK[>¡ú

           ëÒï[\A¡³A¡ 'ìJàÚ>à l¡ü[¹¤à ó¡ã¤³[ƒ W¡ì³à;>¤à ¹à\>ã[t¡>à ׳ƒå>à šå¤à íºR¡à[A¥¡ ³ƒåƒà šøàÒüì¤t¡ ëÎv¡û¡¹¤å Ç¡ƒ;tå¡>à =´¶ã [Î[¤º ëÎàÎàÒü[t¡Kã ³ó¡³ íºìt¡ ³[ÎKã A¡àĤ>à "W¡à¹³ƒà ºèÙà ÚàÒüìt¡à}-J³ìƒà}¤[Å}, ιA¡à¹Kã =¤A¡ ët¡ï¤[Å}, ³”|ã &³ &º & J>¤[Å} "³[ƒ ³ìJàÚKã Òü³å}-³>å}[Å}>à ó¡}[º¡ú ³[Î>à íº¤àA¡[ÎK㠹硺ôÎ *¤ ëºà¤å Åã}î>, A¡¹šÎ> ëÒ>K;Ò[À, ëƒì³àìyû¡[t¡A¡ ÒüX[t¡t塸Î>[Å} ³àR¡Ò[À, =¤A¡ ët¡ï¤à R¡´¬Kã ³šàUº Òà;ìt¡àA¡Òü¡ú W¡Òã ºãÅà}Åã;>à íº¹[Aá¤à "ì³à;šà íºR¡àA¥¡à R¡[Î[ƒ 'ìJàÚKã tå¡ìJàR¡ ëÚï>à W¡à[Å>ìJø¡ú Òã¹³ Jè[ƒ}³v¡û¡à ëÅà;=¹¤à ó¡ã¤³ "³ƒà šå¹A¡ìJø¡ú íºR¡àA¡ "³>à ët¡ïKƒ¤à ³ì=ï[Î A¡¹šÎ> Ò”‚Ò>¤à "³Îå} ¹ç¡º W¡;>Ò>¤[>¡ú 

         ¯àÁ¢¡ ë¤S¡>à íºR¡àA¡ "³Kã ó¡ã¤³ í>>¤ƒà ³àÚîA¡ t¡¹ç¡v¡û¡à ëÚ}[R¡ ³ƒå[ƒ –

- Voice and Accountability - ³[Î>à ëšà[º[t¡ìA¡º, [Î[¤º "³Îå} ׸ì³> ¹àÒüt¡šå í>î>¡ú
-
Instability and Violence - [Ò}Îà>à [A¡Ò>¤[Å}, íºR¡àB¡ã "*>¤à, ët¡ì¹à[¹\³ ëÚ}¤à ÚàÒü¡ú
-
Government effectiveness - ¤å¸ì¹àìyû¡t¡[Å} ³t¡ãA¡ W¡à¤öà, ³ãÚà³Kã =¤A¡ Wå¡´•à ët¡ï[¹¤öà JR¡Ò[À¡ú
-
Regulatory burden - ³àìA¢¡t¡A¡ã ó¡ã¤³ "³Îå} ³ãÚà³Kã ³àìÚàv¡û¡à íº¤à ëšà[ºÎã[Å} $;[º¡ú
-
Rule of low - ëºà¤å R¡à[Aá¤à šå[ºÎ, ëA¡àt¢¡[Å}, ë=à¹A¡šà Úà¤à [Ò}Îà "³Îå} yû¡àÒü³[Å} ëÚ}¤à ÚàÒü¡ú
-
Control of Corruption - º>àÒü >å}R¡àÒü>¤à ³ãÚà³Kã Å[v¡û¡¤å ºàÄà šàÚ[Å>¤à, šãA¡šå šãAá¤Îå Úà´•à W¡àl¡ü¤¤å *Òü¹¤Îå ëÅgà-=å³\à ët¡ïƒå>à ëÑzt¡[Î Jè¤à´•å}ƒà =´•¤à ëÒà;>¤à l¡ü¤à ó¡}K[>¡ú

              ®¡à¹v¡[ƒ 1991 ƒà ÒüA¡ì>à³ã [º¤ì¹ºàÒüì\Î> ët¡ïJø¤à ³tå¡}ƒKã íºR¡àA¡ "³à ÒàÚ¤[Î ëźt¡à *Òü>à l¡üìJø¡ú 1990 Kã W¡Òã š¹ã}ƒå ëÚ}º¤[ƒ JR¡K[> ³ƒå[ƒ ºàÚ¹¤à íºÒ@ƒ¤à "³[ƒ W¡à*J;šà šå¹A¡šà R¡³ƒ¤ƒå¤å íºR¡àA¡ íºt¡¤[> ÒàÚ>à Åã}=à>[J¡ú ¤õ[t¡Å ëA¡àìºà[>ìÚº ³t¡³Kã íºR¡àB¡ã ³*}ƒå ëÒà}ìƒàA¡šà R¡³ƒ¤à "³Îå} ¤å¸ì¹àìyû¡Îã>à ëÒÄà "¯à¤à šã[¹¤[Å}ƒå[ƒ JA¡ >ã}[Å}>[J쉡ú ³[ÎKã ³*}[Î ëÒà}ìƒàA¡šKã ³×;t¡à &ƒ[³[>ìÑ|[t¡¤ [¹ìó¡à³¢ Jv¡û¡}ƒà í>[Å@ƒå>à íº[J¡ú "ƒå¤å ³ƒå³A¥¡à A¡àÄ¤à šå¹A¡š[ƒ R¡³[Jìƒ šÃà> šè´•³A¥¡à í>>[¹¤ƒåÎå íºR¡àv¡ûå¡>à ët¡ï[¹¤à šÃà>Kã =¤A¡ Jè;ìt¡ïƒå Jv¡û¡}ƒ[>¡ú šÃà>Kã "ìÅàÚ¤[Å}[ƒ JA¡ í>>¤à R¡³[Jìƒ šÃà[>}Kã "ìÒà¤à, W¡ã;=ìÒï¤[Å}ƒà Jè; =à[J샡ú R¡[Î ó¡à*¤à ³[ošå¹ƒ[ƒ šÃà>Kã "ìÅàÚ¤à W塳ì=à[v¡ûö¡¡ú

             "ìÅàÚ¤à ëÅàÚ[J¤à šè´•³A¡[Î>à R¡[Î[ƒ ³[ošå¹[Î A¡¹šÎ>Kã ³Òè³ "³P¡³ l¡ü¹ìAá¡ú íº¤àA¡[΃à A¡¹šÎ>Kã ÒàÚ>¹A¡šƒà ³[ošå¹ƒà Jè; [=ĹA¡šP¡³ l¡ü칡ú ³Òà¹àÑ|Kã &ìγ¤Ããƒà [ƒì¤t¡ ët¡ï>¹A¡šƒà ÒàÚ>ìJø- R¡[Î[ƒ ³Òà¹àÑ|>à A¡¹šÎ> ët¡ï¤ƒà ³[ošå¹¤å ³àÚ=ã¤à šã¹³ƒå>à >´¬¹ ¯à> t¡à칡ú ³[Î ³è;=;>¤à ë=ï*}[ƒ íºR¡àAá´¬ƒKã "ó¡¤à íºR¡àA¡ [º}¤ì¹à³ƒà W¡R¡[Å>¤à t¡àÒü ³ƒå>à ÒüX[t¡t塸Î> šè´•³A¡šå =¤A¡ Jè;ìt¡ï ëÒà}ìƒàA¡Ò>¤à Òü[ó¡[ÎìÚXã íºÒ>¤à, ëƒì³àìyû¡Îã [Ò}K;Ò>¤à "³Îå} ³ãÚà³Kã šà[t¢¡[ÎìšÎ> ëÒ>K;ÒĤà ëÒà;>¤[>¡ú

          >ì¹@ƒø ë³à[ƒ "ît¡ šøàÒü³ [³[>Ñz¹ šè´•³B¡à ³àă>à ë=ï>à íº>à "[A¡¤à íºt¡>à =¤A¡ ët¡ï¤à R¡´¬Kã ³ÚàÒü ëW¡[À¡ú 1950 ƒKã W¡;=ƒå>à ºàAá¤à šÃà[>} A¡[³Å> ³è;=;tå¡>à NIPI Aayog [º}ìJø¡ú ³[Î>à šÃà[>} A¡[³ÅÄà ιA¡à¹Kã ³=v¡û¡à íº¤Kã W¡;>¤ãƒå ëA¡àA¡Ò>ìJø¡ú íº¤àA¥¡à Jăå>à šÃà> ëÅ´¬à R¡³Ò>ìJø¡ú ³Åà>à ³ÅàKã ÚàÒüó¡>¤à J>¤à R¡³ÒìÀ¡ú >ì¹@ƒö ë³à[ƒKã ιA¡à¹>à A¡¹šÎ> ³è;=;>¤à ëÒà;>[¹; [¤ ë\ [š>à šà>¤à ëÑzt¡ Jè[ƒ}³v¡û¡à A¡¹šÎ> ³è;=;A¡[>, "ó¡¤à íºR¡àA¡ íºÒ>K[> ÒàÚ[¹¡ú

           ³[ošå¹ƒÎå Åøã¤ãì¹>Kã ιA¡à¹>à "ó¡¤à íºR¡àA¡ íºÒ>K[> A¡¹šÎ> ³è;=;A¡[> ÒàÚ[¹¡ú "ó¡¤à íºR¡àA¡ íºÒĤà Åøã¤ãì¹Äà ëÒà;>[¹¤à J¹à ÒàÚ¹K[ƒ W¡ã}ƒà &ƒ[³[>ìÑ|Î> íºÒ>¤à W¡ã}Kã "³[ƒ t¡³Kã ºàºìÒïºèš[Å}Kà Úà>¤à šå¹A¥¡¤à ëÒà;>¤à, A¡¹šÎ> [=}¤[>¡ú "ó¡¤à íºR¡àA¡ íºÒĤà ëÒà;>¤ƒà t¡R¡àÒüó¡ƒ>à ët¡ïƒ¤à Úà‰¤à P¡ƒ K¤ì>¢XA¡ã ëš¹à[³t¡¹[Å} ÒàÚ¤[ƒ- ëšà[º[t¡ìA¡º ëÑz[¤[º[t¡ íºÒ>¤à, ׸ì³> ¹àÒüt¡ R¡àA¡šà, [Ò}Îà íºÒ@ƒ¤à, ¤å¸ì¹àìyû¡ÎãKã W¡à} Ò”‚Ò>¤à, ιA¡à¹Kã ëºàÚÅR¡[Å} >ã}[=>à =¤A¡ ët¡ïÒĤà ëÒà;>¤à, ιA¡à¹>à ët¡ï¤à =¤A¡[Å} ³ãÚೃà >àîJìÅ}>à l¡üÒĤà ëÒà;>¤à, ³ãÚà³Kà ιA¡à¹Kà =à\>ƒ¤à íº[¹¤[Î Ò”‚Ò>¤à, ó塹ꡚ[Å}Kã ³¹v¡û¡à "ó¡¤à ³¹ã íº>ÒĤà ëÒà;>¤à "ó¡¤à šÃà[>} ët¡ïƒå>à ëÑzt¡A¡ã ÒüA¡ì>à³ãƒà "ìÒà}¤à íºÒ@ƒå>à [ƒ¤ºš ÒüA¡ì>à³ãKã ó¡ã¤³ƒà šå¹A¡šà W¡R¡[º¡ú ³[΃à J«àÒüƒKã ëÒÄà ºå[¹¤[Î>à -

1¡ú ëšì¹ìºº &ƒ[³[>ìÑ|Î> ³è;=;tå¡>à W¡ã}Kà t¡³Kà JàÒü¤å} ët¡ï>[¹¤[Î íºÒ@ƒ>¤à ëÒà;>¤à¡ú
2¡ú ιA¡à¹Kã ëºàÚÅR¡[Å} ³ì=ï >ã}[=>à ët¡ïÒ>¤à, [ƒšàt¢¡ì³”z[Å}>à ët¡ï[¹¤à =¤A¡[Å}Kã A¡àÄ¤à ³ãÚೃà ó¡}Ò>¤[>¡ú ³[Î A¡¹šÎ> íºÒ>‰¤t¡ƒà *Òüì=àB¡[>¡ú

               W¡ã} "³[ƒ t¡³ƒà íº[¹¤à >àKà[> ÒàÚ>à ëAá³ ët¡ï[¹¤[Å}Kã ³=v¡û¡à &> &Î [Î &>Kã &ƒ[³[>ìÑ|Î> ët¡ï[¹¡ú ³[Î>à ³[ošå¹ ιA¡à¹>à ët¡ï¤à =¤A¡-ë=ï¹³ šè´•³v¡û¡à "š>¤à "ìÚ;šà šã¤ƒà >v¡>à W¡ã}ƒà ιA¡à¹Kã &ƒ[³[>ìÑ|Î> ëÚïÒ@ƒ>¤Îå ëÒà;>[¹¡ú ³ƒåKã Jåìƒà}W¡à¤ƒå ³ìJàÚ>à ó¡}[º¡ú W¡ã}Kã W¡àA¡=å}[Å}, ³[ošå¹ƒà šå[ÅÀ[Aá¤à ëšà;º³[Å}ƒà ³ìJàÚ>à W¡àl¡ü>à "š>¤à šã[¹¡ú

            J«àÒüƒKã ëÒÄà t¡³=ã[¹¤[Î>à ιA¡à¹Kã ë³[á>¹ã[Å}Kã ºå-ët¡à}ƒà šv¡ûå¡>à íºJø¤à A¡¹šÎ>[Î[>¡ú "ìW¡ï¤à ³”|ã[Å}, ¤å¸ì¹àìyû¡t¡ *[ó¡Îà¹[Å}, ³Jà =à¤à *[ó¡Îà¹[Å}, AáàA¢¡[Å}ƒKã>à [š*> ó¡à*¤>à ëź W¡àÚ¡ú º´¬ãƒà W¡;W¡¤à KàØl¡ã[Å}ƒKã, Úå ëÚà>ó¡³[Å}ƒKã, yà[ó¡v¡û¡Kã šå[ºÎ[Å} [®¡ [ƒ &ó¡>à ëź JàÚ[¹¡ú Å´•à ιA¡à¹Kã ë³[á>¹ã šè´¬Kã ºå-ët¡à}ƒà W¡R¡Jø¤à A¡¹šÎ>Kã ³ÒãA¡[Î Åøã¤ãì¹Äà ó¡àìƒàB¡[> ÒàÚ[¹¤[΃Kã ëÒÄà ó¡¤[Τå A¡ƒàÚƒì>à?


© 2016 - 2017 Poknapham. All rights reserved.